Dario Fo

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Dario Fo
Dario Fo.jpg
Dario Fo
Roja jidayikbûnê 24'ê adarê 1926
Leggiuno-Sangiano (Îtalya)
Hemwelatî  Îtalya
Eslê xwe Îtalî
Hevjîn Franca Rame
Zarok Jacopo Fo
Pîşe Aktorê tiyatroyê, şanonivîs, derhêner

Dario Fo (* 24'ê adarê 1926 li Leggiuno-Sangiano, parêzgeha Varese) yek ji nivîskarên şanoyê, komponîst, amadekarê dikê û aktorekî îtalî ye. Sala 1997'an de guncavê Xelata Nobelê ya wêjeyê hatiye dîtin.

Têkiliyên wî û kurdan[biguherîne]

Dario û hevjîna xwe dostên kurd û Kurdistanê bûn.[1] Gelek caran ji bo mafê kurdan ketiye nav hewldanan. Wî û hevjîna xwe di sala 1997'an de ji bo piştgiriyê, nameya li jêr ji bo Trena Aştiyê ya Musa Anter şand.[2][3]

Kurdistan dijî. Ev bêhtirî 70 salan e ji aliyê hêzên ewropî ve hate înkarkirin, parçekirin û mêtin; ev bi awayekî aşkere ji aliyê İsmail Beşikçi ve hate belgekirin û lewma ew hate girtin.
Kurdistan dijî. Ew xwediya zimanê xwe, çanda xwe û dîroka xwe ye; ev bi awayekî aşkere ji aliyê Leyla Zana ve hate danasîn, lewma 15 sal hikmê cezayê girtîgehê li wê hate birîn.
Kurdistan dijî. Ew di hişê her 35 milyon mirovên ku nasnameya wan hate dizîn û li Tirkiye, Îraq û Ewropayê hatin penaberkirin de dişewite...

— Dario Fo û Franca Rame, Palermo 1997

Berhemên wî (bi Îtalî)[biguherîne]

  • Il dito nell'occhio (1953)
  • Sani da legare (1954)
  • Gli arcangeli non giocano a flipper (1959)
  • Aveva due pistole con gli occhi bianchi e neri (1960)
  • Chi ruba un piede è fortunato in amore (1961)
  • Isabella, tre caravelle e un cacciaballe (1963)
  • Settimo: ruba un po' meno (1964)
  • La colpa è sempre del diavolo (1965)
  • La signora è da buttare (1967)
  • Grande pantomima con pupazzi grandi, piccoli e medi (1968)
  • L'operaio conosce 300 parole, il padrone 1000: per questo è lui il padrone (1969)
  • Mistero buffo (1969)
  • Morte accidentale di un anarchico (1970) dedicata alla morte avvenuta in circostanze misteriose dell'anarchia|anarchico Giuseppe Pinelli
  • Morte e resurrezione di un pupazzo (1971)
  • Tutti uniti! Tutti insieme! Ma scusa quello non è il padrone? (1971)
  • Il Fanfani rapito (1973)
  • Non si paga, non si paga! (1974)
  • Clacson, trombette e pernacchi (1981)
  • Coppia aperta, quasi spalancata (1983)
  • Il papa e la strega (1989)
  • Johan Padan a la descoverta de le Americhe (1991)
  • Il diavolo con le zinne (1997)
  • Lu Santo Jullare Françesco (1997)
  • Marino libero, Marino è innocente (1998)
  • L'anomalo Bicefalo (2003).

Çavkanî[biguherîne]