Diranên mirov

Diranên mirovekî

Diran di devê mirov û caneweran erkeke gelek girîng dike û roleke pêwîst di laşê mirov dilîze û bedewîtiyek dide riwê mirov. Diran xwarinê baş hûrdike û qutdike. Diran şêwê riwê mirov xweş xuya dike û roleke mezin di kirdarê peyvîn û dengkirin dilîze. Bê dirên rewş û forma mirov gelek zor û nexweşe. Bê dirên mirov bi zehmetê dixwe û dipeyîve.

Diran gelek pûte dixwaze ji ber ku kulnebe xire nebe sax bime. Diran di devê mirovê mest de ji 28 ta 32 teve diranên mejî. Diran çar beşên xwe hene: ac, mîna, kakil û cebl. Diran ji tac û kok hevbend dibe (terkîb). Gelek demar û rehînên hûr hene ku bi wan mirov bi tîn û êş dihise. Diranên pêş û paş û jêr û jorin. Du cure ji diranan hene ya yekemîn diranên mastî (li ba zarokên ji 1-6 salî), û ya diwemîn diranên timhebî ku ji şeş salî bi diranderketin destêdike heta bîst û pênc salî ku diranên mejî derdikeve.Diran bi pidû yê sor dorahiya wê girtiye. Nexweşiyên diranan geleke wek kirmîbûn, kulbûna kakil, êşêngê diranan alarjiyê dirên û pir nexweşiyên din.

Zanista ku pirsgirêkên êş û nesaxiyên diranan çarene ji re bibîne û derman bike ew diransazî ye. Diransazî zanist û hunerke kevnare ku nexweşiyên dev û diranan lêkolîn dike bi riyê diransaz yan textorê diranan (D.D.S) ku derdorî 5-6 salan li zanistanê li fakulteyê diransazî dixwîne. Beşên vê zanistê gelekin wek: diransaziya zarokan, zanista nexweşiyên pidû, bijîşkiya devkî, dirankarî yan teknîkên dirançêkî, diranrastkirinsazî, dermankirina kakil, împlantojî yan dirançandinkarî û tendirustiya dev û diranan.

Ferhengok

erk (wezîv)

pûte (ihtîmam)

pidû (gingiva)

kirmîbûn (bi Înglîzî, caries)

kakil (pulp)

diransaziya zarokan (pedodontics)

zanista nexweşiyên pidû (peridontics)

bijîşkiya devkî. (oral medicine, stomology)

dirankarî yan teknîkên dirançêkî (dental prosthesis, dental technology)

diranrastkirinsazî (orthodontics)

dermankirina kakil (endodontics)

tendirustiya dev û diranan (dental epidemiology, oral hygiene).

Girêdanên derve

 Wîkîferheng: diran – Wate, Etîmolojî, Hevwate, Werger