Ebû Muslim Xoresanî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Tarîxa bûyina Ebû Muslim Xoresanî ne eşkere ye. Li Îranînê, ji diya xwe bûye. Qumandarekî navdar yê Îran e. Di maiyeta Ebû Dawid Xalid Bin Ibrahîm de xebitî. Bi fermana vî keyî, di sala 750 de xelkê bajarên Xoresanê da isyan kirin. Bi vê bûyerê Xoresan ji bin îdara Emewiyan derxist û xist bin îdara Ebasiyan. Heta sala 754 walîtiya Xoresanê kir. Xelîfê nû ji hêza Ebû Muslim ditirsiya. Ew bi mêvanî dawetî Iraqê kir û roja 13ê sibata sala 755ê de, ew da kuştin.

Abû mislimê xorasani, bi aslê xwe kurd bûya. Mîrê herême xorasane bûya û weke key bûya. Biqasî ku tê zanîn, di deme ku xalifê Abbasî tên bi ser wî de, ew bi hêza xwe re li ber wan dikeve şer de. Lê weke ku tê zanîn, hêza abbasîyan çî dike û nakê, nikarê wî û hêza wî têk bibe. Ji ber vê yekê re, Xalifê, tê gotin ku xaberê jê re dişêne û doza aşîtîyê lê dike. Wî dewetî qasra xwe dike ku bi hev re levwerin û xwarin bixwûn. ew jî, vê herê dike û bi çend mirovan re diçê qasra xalifê. Li wir, lev tên û di nava hev de levkirinê dikin. Piştre ku li ser xwarinê dirûnihin, ji perwerde piştî wî di deme ku rûniştîya de, çend mirov derdikevin û xwe diavêjina ser wî û hevalên wî û wan dikujin. Bi vê yekê re, êdî ku kuştina wî tê bihiştin, êdî bandûra wê pirr mazin li dorê dibêt. Bi teybetî li herême wî li xorasane dibêt. Piştî kuştina wî re xalifê ku ew li ser serê wê ya bi hêzeke mazin diçê bi ser herême wî de û di şûr di dibuhurêne.

Abû mislimê xorasanî, Bi teybetî, ji xorasane heta ku digihişt rojhilatê kurdistanê, xwediyê desthilatdariyeke mazin bû. Ew, weke serokekî mazin bû. Aliyê wê yê leşlerî pirr mazin li pêş bû. Ew di deme Şadadiyan de jîya. Dewleta Şadadiyan, piştî kuştina wî re serdestî û desthilatdariya wê nahêlê ku ji holê rabê. Çend ku ji êla wî zêde li şûn namênin jî, lê yên ku dimênin jî, piştre bi piştgirîya Şadadiyan xwe li ser lingan dihêlin.