Farabî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Farabî
Al-Farabi.jpg
Navê rastî Abū Nasr Muhammad ibn al-Farakh al-Fārābi
Roja jidayikbûnê 872
Tirkmenistan
Roja mirinê 950
Hemwelatî Tirkmenistan
Eslê xwe Faris an jî Tirk
Pîşe Fîlozof


Diravên qaxizî bi wêneyê Farabî

Farabî, Elfarabî an jî Ebû Nesr Mihemed ibn el-Ferex el-Farabî (bi farisî û erebî: Abū Nasr Muhammad ibn al-Farakh al-Fārābi) fîlosofê bi koka xwe Fars di sala 872'an li Farabê (Otrar) ya Turkmenistanê ji dayîk bûye û di sala 950'an de li Şamê jiyana xwe ji dest daye. Navê wî yê rastî Mihemed kûrê Tahran kûrê Uzlug e û li rojava jî ew bi navê Alpharabius, Alfarabi û Abunaser tê naskirin. Ji bona ku ew li bajarê Farabê yê Tirkmenistanê hatiyê dinê jê re dibêjin Farabî. Wî perwerdeya xwe ya serata li Farabê dest pê kir û bi şûnde jî li Rey û li Bexdayê xwend.

Dema ku wî li Haranê lêkolîn li ser felsefê dikir wî Yûhana bin Haylan naskir û rêgezên dibistana nepen fêr bû. Li Helebê ew bû mêvanê hukûmdarê Hamedanan Seyfûdewlet.

Girînge ku bê gotin, ku Farabî mirovekî zimanzan bû û dikarî bû bi zimanê kurdî jî biaxive.[çavkanî pêwîst e]

Berhem û ramanên Farabî[biguherîne]

Farabî di dema piştî mirina Pêxember Mihemed û rewşa polîtîk a ku piştî wî re di navbera xelîfeyande derketiye jiyaye û ev rewş çavdêrî kirye. Ew bi giranî li ser têkiliyên olî û polîtîk sekiniye û ji bona ku şîroveyekî li vê rewşê bîne, ew li ser nivîsên Platon û Arîstoteles xebitiye. Gerek mirov vê rewşê bîne ber çavên xwe û nivîsên Farabî li gor vê yekê şîrove bike.

Farabî wek mijîyekî ensîklopedîk, bi teybetê bala xwe daye birêvebiriya polîtîk. Ji ber vê yekê gelek nivîsên wî şîrove û sentezên şexsî li ser felsefa Platon û Arîstoteles in.

wî pirtukek bi navê "Lihevhatina fîlozofan Arîstoteles û Platon" nivîsand. ev pirtuk bahsa "ramanên şêniyên siteya dilpak" dike. wekî din wî kurtebirek li ser zagonên Platon jî nivîstiye.

Girêdanên derve[biguherîne]