Genim

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Genim
Wheat P1210892.jpg
Dabeşandina zanistî
Cîhan: Plantae
Beş: Magnoliophyta
Çîn: Liliopsida
Kom: Poales
Famîle: Poaceae
Binefamîle: Pooideae
Êl: Triticeae
Cins: Triticum
Cure: T. aestivum
Navê zanistî yê latînî
Triticum aestivum
L.
Tiştên xwarinê yê ji genimê tên çêkirin

Genim (bi latînî, Triticum), giyayekî ji famîleya Poaceae ye.

Li gorî lêkolînên li ser DNA'ya cureyên cuda yên genim, giyayekî gelek kevin e û warê wî yê çandinê Kurdistan [1][2][3][4][5] û Mezopotamya[6] ye. Genimê roja îro jî ji van cureyên genim ên kevin e. Ji genim arvan û ji hevîrê arvan jî cure cure nan tên çêkirin. Di kulînên hemî welatan de nan wekî xurdemeniyeke bingehîn cihê xwe digire.

Dîrok[biguherîne]

Jêder[biguherîne]

Şayes[biguherîne]

Rêyên Çandinî[biguherîne]

Nexweşiyên genimê[biguherîne]

Bikaranîn wekî xwarinê[biguherîne]

Cureyên genim[biguherîne]

  • Triticum aestivum
  • T. aethiopicum
  • T. araraticum
  • T. boeoticum
  • T. carthlicum
  • T. compactum
  • T. dicoccoides
  • T. dicoccon
  • T. durum
  • T. ispahanicum
  • T. karamyschevii
  • T. macha
  • T. militinae
  • T. monococcum
  • T. polonicum
  • T. spelta
  • T. sphaerococcum
  • T. timopheevii
  • T. turanicum
  • T. turgidum
  • T. urartu
  • T. vavilovii
  • T. zhukovskyi

Çavkanî[biguherîne]

  1. http://www.liberation.fr/sciences/0101228872-le-croissant-aux-origines-du-ble-des-biologistes-ont-localise-en-turquie-l-endroit-ou-la-premiere-cereale-a-ete-cultivee (li gorî raojnameya fransî "liberation", genim hate ji bajarê "Karacadag", li Sîverak/riha, "Très précisément sur les pentes fertiles des montagnes volcaniques du Karacadag au sud-est de la Turquie")
  2. http://books.google.fr/books?id=-MalcwbZlN4C&pg=PA735&lpg=PA735&dq=origine+bl%C3%A9+mesopotamie+kurde&source=bl&ots=s_9I_fBBnO&sig=TfAJmRMOAKwUbqZsavMXymaHR70&hl=fr&sa=X&ei=UwU2UfqWEein0AWhyYDoAQ&ved=0CFMQ6AEwBw#v=onepage&q=origine%20bl%C3%A9%20mesopotamie%20kurde&f=false ( Li gorî pirtûka "alimentation et nutrtition), genim ji Kurdistanê hate, rûpel 735)
  3. http://www.futura-sciences.com/fr/doc/t/geographie/r/eure-et-loir-2/d/beauce-grenier-a-ble-de-la-france_805/c3/221/p4/ (li gorî "future science"; genim ji Kurdistanê hate)
  4. http://www7.inra.fr/dpenv/pdf/bonjed21.pdf (li gorî bîolojînasan a Israelê, genim ji bakurê çemên firat û dîcle hate, rûpel 30)
  5. http://www.univ-lehavre.fr/enseign/fst/projets/alternative_desherbages/cultures/cult_bl%E9.html (li gorî zaningeha "le Havre", li Fransayê, genim hate ji bakurê Mezopotamya yê)
  6. http://jxb.oxfordjournals.org/content/early/2011/07/20/jxb.err206.full (li gora lêkolînên li ser aslê genim'an, Genim ji bakurê mezopotamya hate)

Girêdanên derve[biguherîne]

Wîkîferheng Wîkîferheng: genim – Wate, Etîmolojî, Hevwate, Werger