Gronland

Ji Wîkîpediya

Kalaallit Nunaat
Grønland
Gronland
Ala Gronlandê	Nîşana Gronlandê
Srûda netewî:

Zimanên fermî	Gronlandî û danmarkî
Paytext	Godthåb-Nuuk
Serokkomar	Margrethe II. (Şahbanûya Danmarkayê)
Serokê hikûmetê	Hans Enoksen
Serxwebûn
Rûerd	2.166.086 km²
Nifûs ko (1. Çile 2006)	56.901
Dirav	Krone Danmarkayî
navçeya demjimêrî	UTC -1
Nîşana înternetê	.gl
Koda telefonê	+299

Gronland an jî Grînlenda (di zimanê gronlandî de Kalaallit Nunaat, ango Welatê Gronlandîyan, zimanî danî jî Grønland, ango Welatê Hêşîn) girava herî mezina cîhanê ye. Ew navçeyeka Danîmarkayê otonomê teva parzemînê Emerîkaya Bakur e. 1979'a de otonomîya xwe dest xwe xist û di 1985an vir de jî na endama Yekîtiya Ewropayê ye. Gronlandê di hûndur de bitemamî xweser e, di polîtîqayê derve jî bi Danîmarkayê ve girêdaye.

Gronland ji peyikekê de

[biguherîne] Erdnigarî

Gronland welateka mezin e. Hin derên wê de dirêjahiyê wê digîhê 2.650 km, firehîyê wê jî digêhê 1000 km e. Nixteya herî bakurê Gronlandê bi dûrahiyeka 710 km xala reşahîyê herî nêzika Cemsera bakur e.

Li bakura welat Okyanûsa Arktîk, li rojhelat Deryaya Gronlandê, li rojava Baffin Bay û tengava Davis, li bakur rojava giravên Şahbanûya Elizabeth hene.

Bo ku Gronland nêzika Cemsera bakura li ser cemed li ser rûyê wê gelek cih digire. Li beravên wê jî gelek eysbergên, ango çiyayên cemed, ên mezin hene. Ji hemû reşahiyê Gronlandê tenê 341.700 km² necemed e.

Cemser li Gronlandê ye

Li Gronlandê rêbaya cemsera bakur tê ditîn. Beravên wêyên rojava, bi Herka Kendavêê digermijin. Lê dîsa jî di zivistanê de li hin derên wê germahî heta -70 °C dadikeve bin sifirê.

Bajarên jîyan lê heye, ji bo rêba tenê li wir o jiyanê misaît e, li beravên rojhelat rêz dibin.

Hirçên cemserê (seholbendê)

[biguherîne] Gel

20 kesên ji sedî li Gronlandê dijîn li welatekî din hatine dinê ye. Ji bo dewamî koç berve Ewropayê heye nifûsê xweyê guhêrbar e. 88 % kesên ku lê dijîn protestan in. Îroj li Gronlandê 57.000 kes dijîn, ji wan 13.000 li paytextê Godthåbê dijîn. Gelê xwe bipiranî înuît (eskîmo) ne.