Guillaume Apollinaire

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Apollinaire (left) and André Rouveyre, 1914.

Guillaume Apollinaire ( 26 Tebax 1880 Roma, Îtalya - 9 Berfanbar 1918 Parîs, Fransa ) Helbestvan û Rexnegîrê Fransî ku bi eslê xwe îtalyan e. Nûnerê herka kubîzm, dadaîzm, surrealîzm a ku di serê sedsala 20'î de dest pê kirine. Û navbavikê surrealîzmê û orfîzmê ye.

Navê wî yê rastî Wilhelm Apollinaris de Kostrowitsky e, di sala 1880 de li Romayê çêbû ye, bavê wî îtalyan, dêya wî polonî ye. Li Collège Saint-Charlesa ku li Monacoyê ye hîndekarîya franskî dît. Di 1902'an de li Parîsê bicîbû. Li Cannes û li Niceyê li çend dibistanan hindekariya xwe domand. Di 1903'yan de kovara ku navê wê Le Festin d'Esope ye derxist.

Li Fransayê bi Pablo Picasso û bi André Derain re hevnasînek wî pêk hat. Çû Rhinelanda Elmanyayê û li wêderê demekê mamostetî kir. Di van salan de helbestên wî di nav helbesta fransî ya nûjen de cî digirt.

Di salên pêş de kubîzma ku di wêneyê de dest pê kiribû wî di wêjeyê de nexasim di helbestê de bikaranî û bi hawî jî surrealîzm jî pejirand.

Nivîsên xwe yên di warê lêkolînê de yekem û helbestên xwe tevlî gravurên hinek wênesazan weşand. Di sala 1913'an de ji helbesta 15 salên dawî bi navê Alcools neqîneyek weşand. Ji kubîzmê veqetiya û herka orfîzmê ya ku pêşengiya wê ew bixwe kir pejirand.

Apollinaire, di Şerê Cîhanê yê yekem de ji serê xwe brînek gran girt û di sala 1918'an de li Parîsê ji şewbê mir.

Helbestên wî[biguherîne]

  • Le bestiaire ou le cortège d’Orphée, 1911
  • Alcools, 1913
  • Vitam impendere amori', 1917
  • Calligrammes, poèmes de la paix et de la guerre 1913-1916, 1918 (published shortly after Apollinaire's death)
  • Il y a..., 1925
  • Julie ou la rose, 1927
  • Ombre de mon amour, poems addressed to Louise de Coligny-Châtillon, 1947
  • Poèmes secrets à Madeleine, pirated edition, 1949
  • Le Guetteur mélancolique, previously unpublished works, 1952
  • Poèmes à Lou, 1955
  • Soldes, previously unpublished works, 1985
  • Et moi aussi je suis peintre, album of drawings for Calligrammes, from a private collection, published 2006