Hevcinsxwazî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
(Ji Homoseksuelî hate beralîkirin)
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Alaya keskesorê - ji sala 1978an vir ve semboleke bizava gey û lezbiyen e.

Hevzayendîtî, hevcinsxwazî, homoseksuelî an jî nêrbaz (gey) û mêbaz (lezbiyen), mirov bi awayekî paşketî û nezane qûnekî û panpanokî jî dibêjin, ji peywendiyên zayendî (seksî) û hestî yên zilam ligel zilamî an jî jin ligel jinê mêbaz an (lezbiyenî) re tê gotin.

Bêjenasî[biguherîne]

Peyv cara yekê di sala 1869an de ji aliyê nivîskarê macarî Karol Maria Kertbeny ve hatiye bikaranîn. Wateya wê homo = hem, hev û seksuelî = zayendîtî, ango hemzayendîtî. Li gelek cihan qedexe ye û wekî kiryareke erênî nayê dîtin lê çi veşarî, çi eşkere gelek jî bipêşketiye.

Dîroka hevzayendîtiyê[biguherîne]

Di dîroka hemî şarezayiyan de hebûye. Tê gotin ku wekî daxwaz di %90 mirovan de heye lê ya ku karakterê taybetiya jiyana mirov a seksî diterxîne, devedor û rewş in. Li Kurdistanê bi çaveke baş lê nayê nêrîn.

Di salên dawî de li gelek welatan zewaca sîvîl a gay û lezbiyenan bû qanûnî. Bi taybetî, li Holenda, Spanya û Kenedayê mirovên hevcinsxwaz li ber qanûnan seranser yeksan in. Li Kurdistana başûr ne fermî ye û li parçeyên din ên Kurdistanê di yasayên dagirkeran de destûr jê rê nîne.

Kesên nêrbaz (gey) û mêbaz (lezbiyen) rastî gelek astengî û hovîtiyan tên. Heya bigire saziyên olî û yên mafên mirovan jî gelek caran xwedî li wan dernakeve û berederve dike. Li sazûmankariya nazî ya Elmanyayê mirovên hevcinsxwaz dihatin tunekirin. Zêdeyî 50.000 hevcinsxwaz li Holokaustê hatin kujtin. Li kampên temerkûzê li kincên hevcinsxwazan sêgoşeyeke gulî hate dirûtin, ji bo vê yekê li salên 70an sêgoşeya gulî bû semboleke bizava gey û lezbiyenan. Sembolên din jî alayê keskesorê û tîpa yewnanî lambda ne.

Li gelek welatan girtina wan bo leşkeriyê hêj jî qedexe ye. Îro li rûyê cîhanê tevgereke xurt a gay û lezbiyenan heye.

Heya serdema nû zanistiyê jî bi erênî hevcinsxwaz şîrove nedikir, wekî nexweşî didît. Lê îro pirraniya cureyên hevcinsxwaziyê wekî hilbijartineka kesîn tê dîtin.

Îslam û hevzayendîtiyê[biguherîne]

Di sala 2003an de kitêba binavê "The trouble with Islam" ya nivîskara kenedayî Irshad Manji derket.

Di sala 2007an de fîlma dokumenterî ya binavê "A Jihad for Love" ya Parvez Sharma tê pêşkêşkirin. Ev fîlm li ser hevgirtina îslam û hevzayendîtiyê ye.

Derûnnasiya hevzayendîtiyê[biguherîne]

Çend navdarên hezayendîtiyê (hevcinsxwaz)[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

William Stewart (1995). Cassell's Queer Companion: a dictionary of Lesbian and Gay life and culture. Cassell, London-New York.

Girêdanên derve[biguherîne]