Partiya Demokratîk a Kurdistana Îranê

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Arma PDK-Îran

Partiya Demokratîk a Kurdistana Îranê (PDK-Î) yek ji partiyên serekî û neteweperwer ên kurd li Kurdistana rojhilat e.

Dîrok[biguherîne]

Partiya Demokratîk a Kurdistana Îranê (PDKÎ) di 16'ê gelawêja 1945'an li Mehabadê wek PDK'a yekem hat damezrandin. Serokê PKD-Î yê yekem Qazî Mihemed bû. Li rasti de ew parti cenişîna Komeley Jiyanewey Kurd an KJK bû ku sê sal berî hatbu damezrandin.

159 rojan piştî damezrandina PDK-Î'yê, li 22'ê janviyeya 1946'an ew partî karî bi kelk girtin ji doxa lebara wê serdemê Îranê yekemîn komara kurdî li rojahilatî Kurdistanê bi navê Komara Kurdistan damezrîne. Ku dîroknivîsan dibêjnê Komara Mehabadê liberku ew komar bajarê Mehabadê kirbû pêtexta xwe.

Komara Mehabadê bi tenê 11 mehan domand liberku hikûmeta Îranê pêmanek dij be kurdan ligel Sovyetê çê kir û hêriş kir ser Kurdistanê. Hejmareka mezin ji lîder, serok u endamên komarê li aliya hikûmeta Îranê hatin girtin û 20 ji wan li bajarên Mehabad, Bokan û Seqizê hatin idamkirin.

Kêmtir ji dû salan piştî rûxana komarê, PDK-Î xebata xwe li ser girt u li maweyeke kurt de li hemî nawçce yên Kurdistanê rîşe kutand.

Dû helmeta polisî li salên 1959 u 1964 zebreke qurs li rekxistiya PDK-Î da u bo sedema girtin u xwe weşartina pêtir ji 300 endamën wê parti. Lê ew parti duçara nahumêdî nebu u zararên xwe qerebu kir bi çeşneki ku li sala 1967-68 bo 18 mehan ew parti xebata çekdarî dijî deselata şahenşahi ya Îranê dest pê kir û hukumetê duçare astengi kir.

Piştî raperîna xelkê Îranê dijî deselata şah, li sala 1979 u rûxana rejîma şah, PDK-Î helmet bir ser qereqola mehabadê u çek u teqemeniyên wê hîna dest u li nav bajarê mehabad xebata çekdarî ya xwe ragehand.

Piştî wê yekê li bajare Sine jî ew tişt qewmi u PDK-Î u Komele karîn kontrola Kurdistanê rojhilatê bigirin dest xwe. u bo çend salan Kurdistan azad kirin lê mexabin disan jî li sala 1983 piştî 3 sal şerê qurs navberî Pêşmerge (an Gerilla) yên wan 2 partiyên kurdî u erteşê Îranê careke din Kurdistan ket destê deselata Tehran.

Kongre yên PDK-Î[biguherîne]

Ala Partiya Demokratik a Kurdistana Îranê

PDK-Î heta nehe 13 kongreyan bestîye:

  1. Kongra 1945
  2. Kongra 1946
  3. Kongra 1973
  4. Kongra 1980
  5. Kongra 1981
  6. Kongra 1984
  7. Kongra 1985
  8. Kongra 1988
  9. Kongra 1992
  10. Kongra 1995
  11. Kongra 1997
  12. Kongra 2000
  13. Kongra 2004

Li kongra 20ema Enternasyonal Sosyalist ku li rojên 9-11 septambra 1996 li Netewên Yekgirtî hat li dar xistin PDK-Î wek endama wê rekxistiyê hat wergirtin.

Liderayeti ya PDKÎ Komîta Nawendi ye ku ji 23 endamên sereki u 12 endamên laweki dêt berhev.

ji wan endaman 7 kesan wekî defterê siyasi dên helbijardin ku Sekretera giştî jî yek ji wan e.

Çavkanî[biguherîne]

Binêre[biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne]


Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawan?)