Qesra Îshaq Paşa

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Qesra Îshaq Paşa

Qesra Îshaq Paşa, Koşka yan Palasa Îshaq Paşa yek ji koşkên navdar ên Bakurê Kurdistanê ye û li axa Bazîdê ye.

Koşk ji aliyê Îshaq Paşa ve, di sala (1199 Hîcrî.)-(1784 Mîladî.) hatiye avakirin. Gorî dîroka fermî ya Tirkan di nava 99 salan de avakirina wê hatiye bidawîkirin. Mîmariya koşkê elementên Kurdî, Roma û Farsî (bo mînak Selçûkî) dihewîne. Sûrên wê bi nexşên giranbiha hatine nexşandin. Di avakirinê de koşk du qatî bûye lê qata jorîn êdî nemaye.

Koşk gelek caran ji aliyê dewlet û mîrîtiyên Kurdan ve hatiye restorekirin. Di wejeya Kurdî gelek caran bûye kaneke navdar. Ehmedê Xanî jî li heman koşkê jiyaye û perwerde daye.A viya nebû.di dema Ehmedî Xanî de hîna hîmê wê hatiye danîn û Xanî jî di wê dêlindêzê de dua kiriye. Ew dua jî ev e ku Ebdulla M. Varlı di pirtûka xwe ya bi navê "Dîwan û Jîneweriya Ahmedê Xanî" (Sîpan Yayinevi Yayinlari 2004 Stenbol ISBN 975-95829-8-8)de nivîsiye; XUDAYA!

Xazî niyaza me ji te, jîna giran Xude ji te Gazî hewar xaşî ji te, sara bixî warê kurda

Warê me jî bi xam bike, sîbana xanê xan bike Hemû bi hev re çêbike, royek evî warê kurda

Bi hev şa bin dilxaz bibin, bona hevdu dildar bibin Jîn û mirin bi hevra bin, di bin sîha serwerî da

Şahî carek bixî ya reb, nesîbê van bendê bê reb Hemta bikî bo hev bê leb, vê car evê koma kurda

Dilê Xanî pur şa dibe, bi Sara xaş ava dibe Gumana wî pur çêdibe, Sara dibe aşna kurda

Sera ava dibe ji nû, xîm avîtin ewan ji nû Tarîx hildaye me ji nû, “Rebbed lena” seray kurda “Rebbed lena” bi hesabê ebcedê dike 1087 (koçî) û bi miladî jî dike 1676. Xanî di bîst û pênc saliya xwe de bûye. Niha goristana Xanî li wir e. Mûsa Anter gelek caran koşk wekî "Tirba/Goristana Ehmedê Xanî" binavdikir. Dîsa Mizgefta Bazîdê jî li cem wê ye.

Di dagirkirina Rûsan a salên 18281829'î de, deriyê koşkê yê xwerû zêrîn bû, hatiye birin û niha li mûzeya Moskowê tê parastin. Li koşkê hemam, mizgeft, goristan, kulîn, hewliya xwarinê, salona pêşwaziyan, harem û sîstema germkirina hilmê (wekî kalorîferên îro) heye.

39°31′14″Bk 44°7′44″Rh / 39.52056°Bk 44.12889°Rh / 39.52056; 44.12889