Tirşo

Tirşo (Rumex acetosella ji malbata Rumex), navê pincarek e biharê ye. Li Kurdistanê gelek tê dîtin û gelek cureyên wê hene. Pincareke tirş e. Li hin deverên Kurdistanê jê re kerika berxê, tirşikê zerecan, sêxaşik, tirşoya nalik jî dibêjin. Di rastiyê de evana hemî cureyên tirşoyê ne.

Cureyên wê yên bingehîn (di zanistiyê de)

• Rumex angiocarpus, 2n = 14 (dîploîd)
• Rumex tenuifolius, 2n = 28 (tetraploîd)
• Rumex acetosella, 2n = 42 (heksaploîd)
• Rumex graminifolius, 2n = 56 (oktoploîd)

Li Kurdistanê binavkirinên cureyên wê

Mixabin li ser picarên Kurdistanê kesê xebat nekiriye. Kîjan cure bi di zanistiyê de bi kîjan navê tê binavkirin, nayê zanîn.

• Tirşoya zerecan, tirşoya zozanan
• Sêxaşik (tirşo): Kêm pelgên wê hene, li cihên kêmavî û hişk tên dîtin, tehma wê hinekê tal e lê hin kes bi taybetî li wan digerin).
• Tirşoya çivîkan (çûçikan, balindeyan, pelgên wê gelek hûrik in, bi qasî nikulê balindeyan in)
• Tirşoya berxikan (tirşoya xweşik, tirşoya bêrîvanan)
• Tirşoya ga (xelk naxwin lê li hin deveran dixaşînin, darikên wê wekî mûzan dişelînin, dixwin)
• Tirşoya nalî (tirşoya nalik, tirşoya dişibe nalên/nehlên hespê)
• Tirşoya bejî (kovî)

Bihara Kurdistanê dixemilînin, zarok wê dikin nava nanên tenûrê, hinekê xwê (sol) pê werdikin dixwin. An bi sîrim an pincarekê din wekî simak/simaqê dixwin.

Di bijîşkiya gelêrî de bo saxkirina kunêran, pizikên mezin tê bikaranîn. Tirşoyê dikelînin didin ser birînê.