Yaşar Kemal

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Yaşar Kemal
Navê rastî Kemal Sadık Gökçeli
Roja jidayikbûnê 6'ê kewçêrê 1923
Hemîte, Osmaniye (Tirkiye)
Eslê xwe Kurd
Pîşe Nivîskarê bi zimanê tirkî, rojnamevan
Xelat Prix du Meilleur Livre Etranger (1979)
Prix mondial Cino Del Duca (1982)
Friedenspreis des Deutschen Buchhandels (1997
Grand Officier dans l'Ordre National de la Légion d'Honneur, 2011[1]

Yaşar Kemal (* 6'ê kewçêrê 1923) li navçeya Osmaniyeya Edeneyê, li gundê Hemîteyê ji dayîk bûye. Navê wî yê di nasnameyê de, Sadik Kemal Göğçeli ye. Bi eslê xwe kurdekî ji gundekî Bêgiriya Wanê ye, nexasim di romannûsiya bi tirkî de, zimanê tirkî gihandiye asteke gelekî bilind. Piştî Şerê Dinyayê yê Yekem malbata wî tev koçî Edeneyê, Osmaniyeyê kiriye. Di biçûkiya xwe de, çavekî xwe winda kiriye.

Di dema dibistana navîn de, têkiliya wî ya bi nivîsê re ew ber bi berhevkirina berhemên folklorê ve tê veda. Wê heyamê, helbestên wî di kovara Mala Gel a Edeneyê ya bi navê "Kovara Nihêrînan" de hatin weşandin. Di dibistana navîn, pola dawî de, dev ji dibistanê berda û karmendiya pirtûkxaneyan de xebitî. Di vê navê de, helbestên wî di kovarên wekî Ülke, "Kovan", "Millet" û "Beşpınar"ê de derçûn.

Di sala 1951'ê de, hate Stenbolê, di rojnameya Cumhuriyetê de, nivîkariya hevpeyvîn û pêkenokan kir. Bi hevpeyvîna bi navê "Di Mezintirîn Çewlîga Dinyayê De Heft Roj" ve "Perrûya Taybet a Komelaya Rojnamevanan a Serkeftinê" wergirt. Di sala 1952'yan de, pirtûka wî ya bi navê Keleka Havînê hate weşandin. Romana wî ya pêşîn, Memedê Zirav di sala 1955'an de derket. Di navbera salên 1955-1984'an de.33 pirtûkên wî yên ku ji çîrok, roman, hevpeyvîn û bend û gotaran pêk hatine derketin. Di hevdeh saliya xwe de, cara pêşîn hate girtin. Di temenekê biçûk de, dest pê kir li tembûrê xist, dengbêjî kir, bû stranbêj. Bi dengbêjên herêmê re kete lecê.

Yaşar Kemal bi roman xwe ya yekemîn, Memedê Zirav ve "Perrûya Romanê a Varlıkê" wergirt. Ev roman wergeriyaye zêdetirî çil zimanên dinyayê. Berhemên wî yên din ji bo zimanên biyanî hatine wergerandin.Sala 1974'an, bi pirtûka xwe ya bi navê "Qetla Sûka Hedadan" ve "Perrûya Madaralı ya Romanê" wergirt. Di sala 1977 de, bi berhema xwe ya bi navê Erd Hesin Esman Sifir ve ji aliyê Sendîkaya Rexnegirên Wêjeyê ve wekî baştirîn romana salê ya biyanî hate hilbijartin. Di berhemên xwe de êş, çewisandin, kedxwarî, xwînîtî, axatî û pirsa axa "Torosan", "Çuqurova"yê û mirovên Çuqurovayê bi awayekî karîger, bi teswîrên bêhevta li tevnê dixe, ku ev yek girîngtirîn taybetiya nivîskariya wî ye.

Ji roman û çîrokên Yaşar Kemal gelek deqên şanoyê jî derketine; Erd Hesin Esman Sifir (1965) bi navê Uzundere, "Teneke" (1965) û Efsaneya Çiyayê Girîdaxê ji aliyê gelek şanoyan ve hatine sehnekirin. Berhemê wî yên ku bûne filîmên sînemayê jî ev in:

  • Destmala Spî
  • Dijminê Namûsê
  • Gakûviyê Belek
  • Evîna Karacaoğlan
  • Zeviya Mirinê
  • Efsaneya Çiyayê Girîdaxê
  • Mar Kuştibûna
  • Memedê Zirav
  • Erd Hesin Esman Sifir

Çavkanî[biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne]

Wikiquote-Logo q:
Di Wîkîgotin da gotarek li ser Yaşar Kemal heye.
Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawan?)