Zimanê gîlekî

Gîlekî
گیلکی Giləki
Welatên lê tê axaftin	Îran
Herêm	Gîlan
Axiverên zimanê zikmakî	2-4 milyon
Malbata zimanî	Zimanên hind û ewropî Zimanên hind û îranî Zimanên îranî Zimanên îranî yên rojava Zimanên îranî yên bakur-rojava Zimanên deryaya Qezwînê Gîlekî
Sîstema nivîsê	Tîpên erebî
Kodên zimanê
ISO 639-3	glk

Zimanê gîlekî (bi farsî: گیلانی، گیلی, gîlanî, gîlî) zimanek e, yê ku li herêma Gîlanî ya Îranê tê axaftin. Ew yek ji şaxên Hind û Ewropî û dikeve beşa zimanên îranî yên bakurê rojava.

Mirov dikare gîlekî bi sê paran bike: gîlekiya rojava, gîlekiya rohelat û galeşî (li çiyayên Gîlanê tê axaftin). Di navbera gîlekî û mazenderanî de, zimanekî dinî ji îraniya bakurê roava ye, gorî wuşeyên xwe pir hevşibî he ye. Gorî hin çavkaniyan hejmara gîlekîaxêvan di 1993'an de dorî 3 milyon kes bû.

Gîlekî bi zimanê zazakî ve jî, ji hin hêlan de pir li hev tên. Bi zimanê farsî ve jî, ji hêla rêzimanî jî gelek cidatî peyda bûne. Di zimanê gîlekî de hembera farsî (û gelemperî hembera kurdî) rengdar û tûnîkerli ber tûnîbûyîn xwe tên.

• Nola ku di gîlekiya rojava de mêhin zakan (zarokê mêhîn) (farsî, beçayî mêhîn); gîlekiyê rojhelat de xirsî kutî (çêla hirç) (farsî, beçî xers).

• Mînakî bo rêngdaran: gilekiya roava pîlla-yî zakan (zarokê mezin), sûrx gul (gola sor); gîlekiya roava: sard aw (ava sar) (farsî, abî sard ), kul çaqû (kêra tûj) (farsî, çaqû-yî tîz).

Berhevdana gîlekî û kurdî

Gîlekî	Kurdî
zay/zak	zarok, zek
ĵor	jor
kîĵa/kilka	keç, kîj
daar	dar
bûşû	biçe (here), biço
purd	pir, pird
zama	zava, zama
çê gûdin	çêkirin
xûr	ewr, hewr
kîlîk (gîlekiya kevnar)	kûleke
rîka	role (xortê/a biçûk)
jeqele	çikole
rûja (stêrk)	roj
dîm	demûçew, devûçev, dirûv

Girêdanên derve

• Zimanê GÎlekî ji Îranîca de
• A weblog on Gilaki language
• Helbest û Helbestvanên Gîlekî
• on-line ferhanga Gîlakî-Farsî