Zimanê osetî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Osetî
Ирон
Welatên lê tê axaftin Rûsya (Osetyaya Bakur), Osetyaya Başûr, Gurcistan, Tirkiye
Herêm Osetya
Axiverên zimanê zikmakî Nêzîkî 500.000
Malbata zimanî Zimanên hind û ewropî
Sîstema nivîsê Alfabeya kîrîlî
Rewşa fermî
Welatên lê zimanê fermî ye Osetyaya Bakur, Osetyaya Başûr
Sazkerên ziman
Kodên zimanê
ISO 639-1 os
ISO 639-2 oss
ISO 639-3 oss

Zimanê osetî yan jî zimanê alanî [çavkanî pêwîst e] (Ирон ӕвзаг / Iron æwzag) yek ji zimanên îranîyî ku li Qefqazê, Rûsya (Osetyaya Bakur) û Gurcistan (Osetyaya Başûr) û li herêmên Osetyayê têye axaftin. Ew rohelat-roavayî dibe du devikan û î rohelat Îron û î roava jî Digor e. Axêverên vî zimanî dorê 700 hezar kes e.

Zimanê osetî heta qewmeka kevinê Alanen ku, ji Sarmatiyane dihatin. Zimanê osetî bi yaxnobî ve du zimanên zimanê bakur-rojavaya îranîyê ku têye axaftin. Lê ew tenê zimanê sarmatiyê ku îroj têye axaftin.

Alfabe[biguherîne]

Di zimanê osetî de ji sedsala 19'an vir ve alfebeya kirîlî ya ku ji 35 grafeman pêk tê, têye bikaranîn: ew 26 tîpên bêdeng, hef tîpên bideng û 2 dîftongan pêk tê.

А/а, Ӕ/ӕ, Б/б, В/в, Г/г, Гъ/гъ, Д/д, Дж/дж, Дз/дз, Е/е, Ё/ё, Ж/ж, З/з, И/и, Й/й, К/к, Къ/къ, Л/л, М/м, Н/н, О/о, П/п, Пъ/пъ, Р/р, С/с, Т/т, Тъ/тъ, У/у, Ф/ф, Х/х, Хъ/хъ, Ц/ц, Цъ/цъ, Ч/ч, Чъ/чъ, Ш/ш, Щ/щ, Ъ/ъ, Ы/ы, Ь/ь, Э/э, Ю/ю, Я/я.

Navbera salên 1923 û 1937'a alfebeya latînî ya ji van tîpan pêk dihat jî hatibû bikaranîn: A/a, Æ/æ, B/b, C/c, Č/č, D/d, E/e, F/f, G/g, H/h, I/i, J/j, K/k, L/l, M/m, N/n, O/o, P/p, Q/q, R/r, S/s, Š/š, T/t, U/u, V/v, X/x, Y/y, Z/z, Ž/ž

Girêdanên derve[biguherîne]