ئادۆلف حتلەر
ئادۆلف حتلەر ( ز. 20'ێئا ڤرێلێ 1889 ل براوناوئا م Iنن / Iمپەراتۆریائا وستریا-ماجارستان; م.30'ێئا ڤرێلێ 1945 ل بەرلینێ) سەرۆکێ پارتیا نازیئوو رابەرێئە لمانیا ل سەردەما دەستهەلاتا پارتیا نازی دا ل سالا 1933 تا 1945 دا
حتلەر د شەرێ جیهانی یێ یەکەمدا سەرباز بووئوو پاش د سالا 1920 بووئە ندامێ پارتییا نازیئوو پاش ل سالا دووڤدا 1921 بوو سەرۆکێ پارتییا نازی هتلەر ب سەرکدایەتییا دوو هزار سەربازان کوودەتایەکێ دکەت ل هەرێما باڤاریا یائا لمانیئوو د ڤێ کوودەتایێدا د هێتە زندان کرن گرنگیدان ب هزرا نشتیمان پەرستیئوو دژایەتیا کۆمۆنیزمئوو جووهوویان هەرورسان دانا گووتارێن پر هەستئوو نەتەوایەتی بۆ ملەتئوو ئا لی گرێن پارتییێ ل سەراسەرائە لمانیا یێ پشتەڤانی ب دەست خست هتلەر د سالا 1933 بۆ سەرۆک وەزیرێئا لمانییا هەر زوو هتلەری دەست ب دژایەتییان هەر کەسەکی کر کوو دژی وی براوەستنئوو بڤێ ژی هتلەر کاری سووپسیەکێ ب هێز دروست بکەتئوو د بوارێئا بووری ژی دا پێشکەفتنەکا مەزن دەست ڤەئا نی کاری وەلئا لمانییا بکەت د بوارێ پێشەسازیدا بچە رێزا دەولەتێن زهێزێن وی دەمی گەلەک پێڤە نە چووئا لمانییا ل سالا 1939 هێرش کرە سەر چیکئوو سلووڤاکییائوو پۆلاندا داگیر کر هەر ژبەر ڤێ چەندێ بریتانییائوو فرەنسا جەنگ ل دژیئا لمانییا ب فەرم جەنگ راگەهاند ژ بەر ڤێ ژی جەنگێ جیهانییێ دوو یێ درووست بوو کوو جەنگ بوو دوو بەرە بەرەیا مهوەر کووئە لمانیائوو ئی تالییائوو ژاپان هنێن دن ژی بەرام بەر ژی دا بەرەیا هاڤپەیمانان بریتانییائوو فرەنسائوو ئا مریکائوو سۆڤیەت هنێن دن ژی
ژیان[دەستکاری]
حتلەر ل بیستێ نیسانا سالا 1889 ل گوندێ برۆنۆی کوو سەر ب نەمساڤەیە ژ داییک بوو یە باڤێ وی فەرمانبەر بۆ ل گومرکێئوو دایکا وی ژی کەسەک بوو دلئوو دەروونەکێ پاک هەبووئوو یا ژ خوودێ ترس بووئوو خوشتڤی ترن کەس بوو ل دەڤ هتلەری
ل 
