ئەورۆپا
|
| |
| حەرێم | 10،180،000 کم2 (3،930،000 سق م)[ن] (6'ەمین) |
|---|---|
| گەلهە | 742،452،000[ن] (2013; 3'ەمین) |
| تیربون | 72.9/کم2 (188/سق م) (2'ەمین) |
| دەمۆنیم | ئەورۆپایی |
| وەلات | ~50 وەلات (وو ~5 ب ناسکرنا ب سینۆر) |
| گرێدانێن وی | 4 گرێدایی |
| زمان | ~225 زمان[1] |
| دەمژمێر | ئوتج−1 هەتا ئوتج+5 |
| ئینتەرنەت تلد | .ەو |
| باژارێن مەزن | |
ئەورۆپا (وەکی ئەورۆپائا ن ئەورووپا ژی تێ نڤیساندن; ب یەونانی: Ευρώπη، ئەڤرóپ) پارزەمینەکئە . د میتۆلۆژیا یەونان دە ئەورۆپا ژی ناڤێ پرەنسەسەکە فەنیکی یە کو ژئا لیێ زەوس ڤە هات رەڤاندن گریتێ.ئە ورۆپا داییکا مینۆسێ یە.
پێرست
بێژەناسی[دەستکاری]
بێژەناسیا پەیڤا "ئەورۆپا" نە دیارئە . چەند دەرفەت تێن نیقاش کرن:
- ناڤێ "ئەورۆپا" ژ زمانێ یەونانی تێ. واتەیا وێ "روویا فرەه"ئە . (ەوریس = فرەه، ۆپس = روو)[چاڤکانی پێویستئە ].ئە ڤئە تیمۆلۆژی ب پرانی تێ پەژراندن.
- ئەورۆپا ژ زمانێئە رەبیئا ن زمانەکە دنئا سەمیتیک تێ. واتەیا وێ ژی "رۆژاڤا" یە. (زمانێ اکادی:ئە رەبو = رۆژاڤا)
دەولەتێنئە ورۆپایێ[دەستکاری]
لئە ورۆپائە ڤ دەولەت هەنە:
ئالمانیا
ئالبانیا
ئاندۆررا
بەلچیکا
بۆسنیائوو حەرزەگۆڤینا
کەیانیا یەکبوویی
بولگارستان
کۆمارا چەکی
دانیمارکا
ئەستۆنیا
فینلەندا
فرانسا
ئیرلەندا
ئیسلەندا
ئیتالیا
کۆسۆڤۆ
کرۆاتیا
ماکەدۆنیا
لەتۆنیا
لەجهتەنستەن
لیتڤانیا
لووکسەمبوورگ
ماجارستان
مالتا
مۆلدۆڤا
مۆناکۆ
مۆنتەنەگرۆ
حۆلەندا
نۆروێج
ئاوستریا
پۆلۆنیا
پۆرتووگال
کیپرۆس
رۆمانیا
بەلارووس
سان مارینۆ
سوێد
سویسرە
سەربستان
سلۆڤاکیا
سلۆڤەنیا
سپانیا
ئووکراینا
ڤاتیکان
یەونانستان
وەلاتێن دن[دەستکاری]
وەلاتن هەنە نیڤیئا ن ژێ ربەک دئە ورۆپا دە یەئە وئە ڤن.
ترکیەئوو کوردستانئوو مارۆکۆ ربەک دئە ورۆپا دە یە. مارۆکۆ باژارەک دبەئە ورۆپائوو ترکیە ربەکە ژئا لیێئی ستانبوولئوو ئە درینە دە دبەئە ورۆپائوو کوردستانئا لیێئا دانائوو مەرسن دبەئە ورۆپا.
دراڤ (پەرە)[دەستکاری]
ئەورۆ ناڤێ دراڤێ فەرمی یێ ڤان وەلاتێنئە ورۆپایێ یە (2011):
ئالمانیا
ئاوستریا
بەلچیکا
ئەستۆنیا
فینلەندا
فرانسا
حۆلەندا
ئیرلەندا
ئیتالیا
کیپرۆس
لووکسەمبوورگ
مالتا
پۆرتووگال
سلۆڤاکیا
سلۆڤەنیا
سپانیا
یەونانستان
وەکیدنئە ورۆ ل پاش دۆلارێن دیئا دویەمین دراڤێ کو هەری زێدە ل جهانێ دانووستەندن پێ تێ کرن.
بدە بەر[دەستکاری]
چاڤکانی[دەستکاری]
- ↑ لانگواگە فاجتس –ئە ورۆپەان دایئۆ ف لانگواگەس، جۆونجلئۆ فئە ورۆپە. رەترەڤەد 30 تیرمەه 2015.
- ↑ ستەنبۆلێ باژارێ پارزەمینێ ل گەدێنئە ، ب ناڤەندا بازرگانیئوو وێ یا دیرۆکیئوو ل سەر دو ژ سێئا نفووسا دەرەوان لئا لیێئە ورۆپایێ،ئوو ل سەر یەک ژ سسیان ژ نفووسا خوە یا ل سەرئا لیێئا سیایێ ژ گەدێن.
گرێدانێن دەرڤە[دەستکاری]
وکمەدا-ئاتلاس:ئە ورۆپا – نەخشێن کەڤنئوو جۆگرافیک