حرچێ مەزن
تەرمێ مەرخێئا ن تەرمێ مەخێل (تەرمێ مەخیل، تەرمێ مخێل)‚ دۆبێئە کبەر، حرچێ مەزن کۆمستێرەکە ل نیڤکادا باکورائە زمێن دکەڤە یە. ژ بەر هەفت ستێرێن وێ یێن گەشئێ ن ب شکلێ خوە، مینا چۆچکێ وەک حەفتبرا ژی تێ ب ناڤ کرن.ئە و یەک ژ کۆمستێرێن ناڤدارترینئوو دیتنا وێ هێسانترینئە .ئە و یەک ژ 48 کۆمستێرێن باتلامیووس کو د پرتووکا خوە یا ب ناڤێ ئەل ماجەستی دە قالا وێ هاتیە کرنئە .
ناڤێ ئارکتیکئا بۆنا هەرێما ل دۆر جەمسەرا باکور ژ پەیڤا یەونانیا ἄρκτος (áرکتۆس) تێ کوئە و ژ بۆنا کو ل بن تەرمێ مەرخێ دمینە وها تێ بناڤکرن.
ستێرا میزار ستێرا جێویائە ولینئە کو ب تەلەسکۆپێ ژ هێلا گۆڤانن رججۆل د سالا 1650'ان دە هاتیە کفشکرنئە . وێنەیێ ستێرا جێویائە ولین د سالا 1857'ان دە ژ هێلا گ. پ. بۆند ڤە هاتیە کشاندن.
دیتنا ستێرا باکور[دەستکاری]
ب هێلکاریا ستێرێن تەرمێ مەرخێ مەریڤ دکارا بهێسانی ستێرا باکور ببینەئوو ب ڤێ ڤە قوتبائە زمێنئا باکور ببینە. گاڤا مەریڤ خێزا زاهیری یا ناڤبەرا دو ستێرێن پاشنێن تەرمێ مەرخێ یێن وەک چۆچکێ، (مەراق (βئو ما)ئوو دۆب (αئو ما)ێ پێنج جاران درێژ بکە مەریڤئێ ب ستێرا باکور گێهژە. ستێرا باکور، ستێرا گێشائە ولینا ل سەر ڤێ خێزێ یە.
ستێر[دەستکاری]
حەفت ستێرێن تەرمێ مەرخێ یێن ب شکلێ خوە مینا چۆچکێ وها نە;
- ئەلیات، ستێرا گەشترینا کۆمستێرێ یە.ئە و 81 سالێن رۆنیێ دوورا دنێ یە. قەدرا وێ یا زاهیری ناڤبەرا 1،69ئوو 1،83'یا دە گوهەربارئە .ئە شکالا وێ سێ جاران یا رۆژێ، گرانیا وێ ژی چار جاران یا رۆژێ یە.
- دۆب، ستێرا دویەم گەشترینا کۆمستێرا تەرمێ مەرخێ یە. قەدرا وێ یا زاهیری 1،81ئە .ئە و 124 سالا رۆنیێ دوورا دنێ، یائە ساسەن ژ چەند ستێران پێک تێ، یە.ئە شکالا وێ 30 جاران ژ یا رۆژێ مەزنترئە . ناڤێ وێ ژ پەیڤا ەرەبییا بۆ هرچێ ژ دووبە تێ یە.
- قەیدە ستێرەکا 101 سالێن رۆنیێ دوورا دنێ یە. قەدرا وێ یا زاهیری 1،86ئە .
- میزارئوو ئەلکۆر دو ستێرێن جێو یێن ب چاڤێن رووت دیتبار ن. قەدرا میزارا زاهیری 2،23 یە.ئە و 3 سالێن رۆنیێ دوورا هەڤ ن. لێ وەک ب تەلەسکۆبەکە بچووک ژی دیتبارئە ،ئە و هەردو ستێر، سیستەمەکا ژ گەلەک ستێران پێک تینن.
- مەراق،ئە و ب ستێرا دۆب ڤە ل پاشیا کۆمستێرێ یا مینا چۆچکێ دمینە. قەدرا وێ یا زاهیری 2،34ئە .
- مەخرەز ( المغرز ستێرا ب قەدرا زاهیری یا 3،4ئە .ئە و 81 سالێن رۆنیێ دوورئە .
- فەخزا ستێرەکا د کۆمستێرا تەرمێ مەرخێ دە یە.ئە و ژ گۆتنا فخذ الدب "فەخزئە د-دووب" ("پاقێن هرچێ") تێ. قەدرا وێ یا زاهیری 2،41ئە .
گالەری[دەستکاری]
حرچێ مەزن ل سەرئا لا ئالاسکایێ
خێزکرنا حرچێ مەزن (1825)
خێزکرنا حرچێ مەزن ژئا لیێ ژۆهاننەس حەڤەلوس ڤە
