پاپا فرانسیس

پاپا فرانسیس (2014)

نیشانا پاپا فرانسیسێ

پاپا فرانسیس (ب لاتینی: فرانجسجوس; ناڤێ وی یێ سڤیل ژۆرگە مارۆ بەرگۆگلۆ یە، وەکی خۆرخە ماریۆ بەرگۆلیۆ بخوینە) د 17'ێ بەرفانبارا 1936'ان دە ل بوەنۆسئا رەس، ئارژەنتینێ هاتیە سەر دنیایێ، پاپایەکی دێرا کاتۆلیکانئە .

ئەو سەرۆکێ دێرێ بووئوو د 13´ێئا دارا 2013´ان دە وەکە پاپا هات هلبژارتن پشتی پاپا بەنەدیکت خڤI. ناڤێ خوە کر فرانسیس. ناڤێ فرانسیس، ب ناڤێن وەکە فرانسیسێئا سسیسی، فرانسیس خاڤەر، فرانسیسێ سالەسئوو هود. ژۆرگە مارۆ بەرگۆگلۆ، پاپایێ پێشیێ کو ناڤێ فرانسیس دهلدە.ئە و پێشی بئە رک بوو مەتران بوو د دێرا بوەنۆسئا رەس دەئوو سەرەکە دێرا کاتۆلیک لئا رژانتینێ. وەکە پاپا فرانسیس I، د کتایائا مەریکایێ تێئوو نەئە ورۆپائوو ئا ن ژی رۆژهلاتئە .

ژینەنیگاری

د خواندنا خوە دە، پێشی تەکنیکێن کیمیا خواند. پشترە ب بەر کەشەتیێ ڤە چووئوو بوو کەشا. پشترە، دبستاناک کەشەتییێ خواند ل ڤللا دەڤۆتۆ. د 11ئا دارا 1958'ان دە خواندنا خوە یا وێ بداوی کر. پشترە خواندنا ل هومانۆرا کو ل شیلەیێ کر. پشترە لئا رژانتینێئا ستا فەلسەفێ وەکە دۆکتۆرا خواند. پشترە ل گەلەک زانکۆیان خواندنائۆ لزانیێئوو ئا نکوو تەۆلۆژییێ دا کرن هەتا سالە 1967'ان. د 13'ێ بەرفانبارا 1969'ان دەئێ دی وەکە سەرۆکئوو کەشە کارێ خوە بئە رکی کرئوو گەلەکئا خفتنێن وی کو ناڤارۆکا وان پرر خۆرت ن کر.ئێ دی وەکە پرەفەسۆرێ تەیۆلۆژیێ ل زانکۆیائوو فاکوولتەیا سان مگوەل ما. ژ سالێ 1980 هەتا 1986 ژی وەکە دیرەکتۆریا فەلسەفێئوو تەیۆلۆژیێ بۆ جۆلەگۆ مáخمۆ دە سان مگوەلئوو فاکوولتەیێن دن کر.

ژ 21'ێ سباتە 2001'ێئوو پێدە، بوو کاردینالئوو کاردینالی بەر دەستێ یووهەننا پاولۆس II کر. بو کاردینالی دێرا سان رۆبەرتۆ بەللارمنۆ.

لئا رژانتینێ، وی تەمەنەک مازن بۆ دێرێئا ڤێت. د بن رەژیما لەشکەریئا ئا رژانتینێ دە وەکە یەکی خوەگرتیئێ موهافازاکار ما. بۆ خزانئوو هەژاران کار کر، ب ڤێ یەکێ، د ناڤا کەشەیێن جوانئوو خالکێ دێرێ دە باش تێ ناسینئوو ناڤێ وی دەرکەت. پشتی 80 سالییا کو یووهەننا پاولۆس II کو مرئو پشترە، بەرگۆگۆلۆ وەکە یەک ژ وان 115 کاردینالان کو مافێ وانئێ هلبژارتنا پاپا هەیا هات هلبژارتن د سالە 2005'ان دە.ئێ دیئە و وەکە نوومینێرێ پاپا هات دیتن.

د 13ەئا دارا 2013ان وەکە پاپا هات هلبژارتن ل دەورا بەنەدیکت خڤI.

کەشەتی

د 13'ێ بەرفانبارا 1969'ان دە خوەدیئە رک بوو وەکە یێ راستکارئوو ئا نکوو "ۆردینەرت"^{[چاڤکانی پێویستئە ]}. پشترە کارێ خوە ل سان مگوەل وەکە مامۆستەیێ تەۆلۆژیێ. ژ سالە 1973'ان هەتا سالە 1979'ان، لئا رژانتینێ سازیا تەیۆلۆژکیئوو ل گۆری فەرمانێنئۆ لی کو ب رێڤەببێ لێ بجه کر. ژ سالە 1980'ی هەتا 1986'ان، وەکە رەکتۆر ل سان مگوەل. پشترە ل فرانکورتێ د بەشا فەلسەفە-تەیۆلۆژیێ یا حۆجهسجهولە سانکت گەۆرگەن خواند. پشتی کارێ کارئوو خواندنا خوە یا ل ور، هاتخواستن ل وەلێتئوو پشترەئە و ژی ڤەگەرییا وەلێتئوو ل ور بدەست پێشەنگتییا خوە کر وەکە کەشا.

مەترانتی

د 20'ێ گولانا 1992'ان دە بوو مەتران وەکە الیکارڤان ل بوەنۆسئا رەسئوو ئا وجا. د 3'ێ خزیرانا 1997'ان دە د کارێ خوە گاڤەکێ پێش دە چووئوو وەکە 'یێ بەردەستێ مەترانێ' وەلێت دەرکەت ل پێش ل بوەنۆسئا رەس. د 28'ێ سباتا 1998'ان، پشتی مەترانێ گشتی چوو بەر دلۆڤانیا خوە،ئێ دی وی دەوسا وی گرتئوو ل وەلێت بوو مەترانێ سەرەکەئوو یێ پێشی. پشتی کاردینالئوو مەترانئا نتۆنۆ قواررانججن، د هەمان سالێ دە دەرکەت ل پێشئوو هەموو کار وی هلدا سەر ملێ خوەئوو ب رێ ڤە بر.ئوو بوو وەکە یێ پێشی کو ل سەر "کورسیێ کو دبن سها پیرۆز دە ل سەر روونشت" هات دیتن.

کاردینالتی

کاردینال ژۆرگە م. بەرگۆگلۆ (2008)

د 21'ێ سباتا 2001'ێئە وەکە کاردینال هات هلبژارتن ل بەردەستێ یووهەنا پاولۆس II ژئا لیێ دێرا سان رۆبەرتۆ بەللارمنە ڤە. وەکە یێ کورییا ژی ل رۆما کو د بۆئا گاهییان دچووئوو دهات بۆ پاپا کار کر. کارێ کۆنگرەسیۆن بۆئی نستیتووتیانئوو راستکرن، هەڤکاریئوو ئا لیکاری، کۆنگرەسیۆن بۆ خزمەتا خووودێ، کۆنگرەسیۆنێن بۆ کەشەیانئوو ئە و کۆمیسیۆنا پاپا بۆ ئامەریکایا لاتینی، وی کرئوو کارێن وان ب رێ ڤە بر.

پاپاتی

پاپا فرانسیس سەر بالکۆنێ باسلجا د سان پەترۆ ل ڤاتیکانێ (13.3.2013).

د 13'ێئا دارا 2013'ان دە د هلبژارتنا پێنجەمئا ژئا لیێ کاردینالان ڤە د رۆژا دویەمن دە وەکە پاپا هات هلبژارتن. ناڤێ فرانسیس هلدا. ناڤێ فرانسیس، هەتا نووها وەکە ناڤێ پێشی کو ژئا لیێ یەکی ژ کتایائا مەرکا ڤە کو هات هلبژارتن ڤە هات بکارهانینئا . ژ گرەگۆر III ڤە هەتا نووها، وەکە یێ نەئە ورۆپایی یا. حەر ووسا وەکە یەکی ژ تارقاتا جزوت جارە پێشی تێ بژارتن وەکە پاپا.

د ژییانە خوە دە، هەرتمی خوەست کو ژیانەکا هەسان بژی. بۆ ڤێ یەکێ، پشتی کو بۆ پسکۆپۆسئوو ئا نکوو مەتران ژی، ل قاسرا پسکۆپۆستیێ جهەکی هەسان ژ خوە رە بژارتئوو تێ دە ژییا. پشتی کو هارت بژارتن ژی ژییانە ل کارکرنێ بژارت. ژێرە لیموزنئوو شفۆر ژی هات تەسس کرن، لێ وی رەد کر. خوارنا خوە بخوە ژی، وی ب دەستێ خوە دە چێ دکر. ب ڤی رەنگی، هەرتمی، وەکە یەکی باوەرمەندئوو کو دوایا خوە دکە، هات ناسکرن. د ناڤا خزانان دە ژییائوو ب پرسگرێکێن وان ڤەئا لاکادار بوو.

پشتی هلبژارتنێ رە نیقاشێن کو ب وی رە دەست پێ کرن

چەند گۆتووبێژێن دۆکترینا جڤاکیئوو ئە خلاقی یا دێرا کاتۆلیکان کو ژئا لیێ پاپایان ڤە هاتنە پاراستنئە و بوون: ل دژی زارۆکژبەربرنائا زادئوو ەوتانازیێ; ل دژی هۆمۆسەکسوەلیێ وەکی هلبژارتنائا زادئوو کەسانی; ل دژی لێکۆلینێن لگەل شانەیێن بنگەهینئوو گرشیئوو بکارانینا کۆندۆمان وەکی مەتۆدا کۆنترۆلا زارۆکانینێ.

پشتی کو پاپا فرانسیس، هات هلبژارتن، نیقاشێن کو پشتی رۆژا کوئە و هات هلبژارتن د رۆژا دن دە، ل سەر ژبەرکرنا زارۆکان(زارۆکژبەربرن)،ئا نکوو ابۆرت،ئوو زەواجا هەڤزایەندانئوو ئا نکوو هۆمۆسەکسوەل بوو. ب وێ رە، ل سەر موهافازاکاریا وی هات نیقاش کرن. بەری هلبژارتنا وی، نیقاشێن کو ل سەر مەزهەبێ کاتۆلک کو هەبوون کو ب رەنگێ "کاتۆلکیێ، خوە ژ پێشکەتنئوو گوهاراندنان رە گرتیە." ب ڤی رەنگی، نیقاشێن مهافازاکاریێ ل سەر کاتۆلکییێ رە بەری هلبژارتنا فرانسیس دەست پێ کربوون.

لێ ل سەر رەوشا وی یا لئا رژانتینێ رە هەبوون. دهات گۆتن کو د دەما رەژما لەشکەری دە،ئە و شەرمازار نەکرئوو د گەلەکئا لیان ڤە ب وێ رە تەڤگەرییا. پشتی بژارتنا وی وەکە پاپا،ئێ دی نیقاشێن ل سەر وی ژی زێدە بوون. حەری زێدە، نیقاشێن ل سەر گوهاراندنئوو موهافازاکاریێ ب وی رەئوو ب هلبژارتنا وی رە بوون. دهات گۆتن کو "پێویستی، ب گوهاراندنێئوو خوە نووکرنێ د کاتۆلکتیێ دە هەیە." ژ بەر ڤێ یەکێ ژی، لبەندوارییەک ب وی رەئوو ب هلبژارتنا وی رە بوو کوئە و ببە بەرسڤ ژ ڤان خوەستەکان رەئوو پێشکەتناکا نوو د کاتۆلکتیێ دە بدە کرن. لئە ورۆپا ژی، کاتۆلکی، وەکە مەزهەبێ کو خوە ناگوهارێنە یا. د هن نیقاشان دە ژی تێ گۆتن کو "ل دژی خوە گوهارتنێ یا." مژارێن کو تێ گۆتن کو وێ هەری زێدە دەست بئا ڤێژە وان خزانی، گوهارینا د ناڤا کاتۆلۆکیێ دەئوو مژارا ابۆرت،ئا نکوو ژبەرگرتنا زارۆکانئا ژنانئا .

چاڤکانی

• (ینگلیزی) دالیمال: تهە فرست پۆپە فرۆم تهە دەڤەلۆپنگ وۆرلد: حۆوئا پپۆنتمەنتئۆ ف تهرد نۆن-Iتالان نئا رۆو سگنالسئا ن ررەڤەرسبلە سهفت ن بالانجەئۆ ف پۆوەر (13.03.2013)

گرێدانێن دەرڤە

 ل وکمەدا جۆممۆنس مەدیایێن د وارێ پاپا فرانسیس دە هەنە.