پەلکدار

پەلکدار
مارێ دارانئێ قەهوەییئوو کێلپەزەرێ کەسک
دابەشاندنا زانستی
جیهان:	ئانمالا
فلووم:	جهۆرداتا
چین:	رەپتلا
ژۆرەکۆم:	لەپدۆساورا
کۆم:	سقواماتا ئۆپپەل، 1811
رەش:بەلاڤبوونا پەلکداران.

پەلکدار، کۆما پەلکداران، کۆما بپەلکان (ب لاتینی: سقواماتا)، کۆمەکە گەلەک مەزن ژ خژەندەیان کو دهەوینە مارئوو مارمارۆکانئە کو پر ژ وان بژەهر ن وەک مارگیسکان.

دابەشاندن

ئیگوانایێ چۆلێ

ئەڤ کۆما بئا وایەکی کلاسیک ل سێ بنەکۆمان بەلاڤ دبە:

• لاجەرتلا، مارمارۆک
• سەرپەنتەس، مار
• ئامپهسباەنا، مامارۆکێ کورمی

بئا وایەک فەرەتر:

• بنەکۆما سەرپەنتەس (مار)
• بنەکۆما Iگوانا (گومگومۆک، مارگیسە،ئی گوانا، هود.)
• ژێرەکۆما ئانگومۆرپهائوو ژێ:
  • فامیلەیا ڤارانداە (پەزمژ، تەڤەئە ژدەهایێ کۆمۆرۆیێ)
  • فامیلەیا ئانگوداە (مارمارۆکێن درووڤێئا لیگاتۆران، مارمارۆکێن بەلووری، هود)
  • فامیلەیا حەلۆدەرماتداە (لاورا حیلائوو مارمارۆکێ مەکسیکی)

لیستەیا فامیلەیێن مایی

ئامپهسباەنا
فامیلە	ناڤێن گەلەمپەر	نموونەیێ جورە	نموونەیێ وێنە
ئامپهسباەنداە گرای، 1865	کورمارمارۆکێن یێ ترۆپیکی	کورمارمارۆکا یا داروین (ئامپهسباەنا دارون)	-
بپەدداە تایلۆر، 1951	کورمارمارۆکێن یێن بپەس	کورمارمارۆکا مەکسیکی (بپەس بپۆروس)
رهنەورداە ڤانزۆلن، 1951	کورمارمارۆکا باکورێئا مەریکانی	نۆرتهئا مەرجان وۆرم لزارد (رهنەورا فلۆردانا)
ترۆگۆنۆپهداە گرای، 1865	کورمارمارۆکێن پەلارکتتیک	''ترۆگۆنۆپهس وەگمانن''	-
ئانگودەائا ن دپلۆگلۆسسا
فامیلە	ناڤێن گەلەمپەر	نموونەیێ جورە	نموونەیێ وێنە
ئانگوداە ئۆپپەل، 1811	مەقەزەرێن بەلووری، مارمارۆکێن درووڤێئا لیگاتۆران	(ئانگوس فراگلس)
ئاننەللداە گرای، 1852	مارمارۆکێن بێپیائا مەریکانی	مارمارۆکا بێپیائا مەریکانی (ئاننەللا پولجهرا)
خەنۆساورداە جۆپە، 1866		مارمارۆکا جرنیسا چینی (سهنساوروس جرۆجۆدلوروس)
گەککۆتا
فامیلە	ناڤێن گەلەمپەر	نموونە یێ جورە	نموونە یێ وێنە
دبامداە بۆولەنگەر، 1884	مەقیزەرێن کۆر	دباموس نجۆبارجوم	-
گەککۆنداە گرای، 1825	ئاپاپک	اپاپکا دووڤکێ ستوور (ئوندەروۆۆدساوروس مل)
پیگۆپۆدداە بۆولەنگەر، 1884	مارمارۆکێن بێپی	(لالس بورتۆنس)
Iگوانا
فامیلە	ناڤێن گەلەمپەر	نموونەیێ جورە	نموونەیێ وێنە
ئاگامداە سپخ، 1825	گومگومۆک،سووسمار	گومگومۆکا بری یا رۆژاڤایێ (پۆگۆنا بارباتا)
جهاماەلەۆنداە گرای، 1825	مارگیسە،بووکەلەموون،تێرتێرە	مارگیسەیا پەردەهی (جهاماەلەۆ جالیپتراتوس)
جۆریتۆپهانداە فرۆست & ئەتهەردگە، 1989	قرتیشێن سەریکاسکە	بازیلکێ بپوورت (باسلسجوس پلومفرۆنس)
جرۆتاپهیتداە فرۆست & ئەتهەردگە، 1989	کەلپەزیێن گەردەنیکئوو مارمارۆکێن پارس	کەلپەزەرا گەردەنیک (جرۆتاپهیتوس جۆللارس)
حۆپلۆجەرجداە فرۆست & ئەتهەردگە، 1989	مارمارۆکێن داران	ئیگوایانایێ بدووڤکە چۆ (حۆپلۆجەرجوس سپنۆسوس)	-
Iگوانداە	یگوایانا	یگوایانایا دەریایی (ئامبلیرهینجهوس جرستاتوس)
لەۆساورداە فرۆستئە تئا ل.، 2001	-	یگوایانایا دارون (دپلۆلاەموس دارون)	-
لۆلاەمداە فرۆست & ئەتهەردگە، 1989		یگوایانایا دارێ برقۆک (لۆلاەموس نتدوس)
ئۆپلورداە فرۆست & ئەتهەردگە، 1989	یگوایانایێن ماداگاسکاری	(جهالارۆدۆن ماداگاسجارەنسس)	-
پهرینۆسۆماتداە فرۆست & ئەتهەردگە، 1989	مارمارۆکێن داران،مارمارۆکێن بێگوه،مەقەزەرێن ستریئوو مارمارۆکێن بقۆچ	(جۆپهۆساوروس تەخانوس)
پۆلیجهرۆتداە فرۆست & ئەتهەردگە، 1989	مارمارۆکێنئا نۆلەیان	(ئانۆلس جارۆلنەنسس)
ترۆپدورداە فرۆست & ئەتهەردگە، 1989	قرتیشێنئە ردێ نەۆترۆپیکانی	(مجرۆلۆپهوس پەروڤانوس)
پلاتینۆتائا ن ڤارانۆدەا
فامیلە	ناڤێن گەلەمپەر	نموونە یێ جورە	نموونە یێ وێنە
حەلۆدەرماتداە	جناورێن گیلا	جناورا گیلا (حەلۆدەرما سوسپەجتوم)
لانتهانۆتداە	قرتیشێن بێگوه	لانتهانۆتداە (لانتهانۆتوس بۆرنەەنسس)	-
ڤارانداە	پەزمژۆک	پەزمژۆکا دێولاش (ڤارانوس گگانتەوس)
سجنجۆمۆرپها
فامیلە	ناڤێن گەلەمپەر	نموونەیێ جورە	نموونەیێ وێنە
جۆردیلداە	قرتیشێن ستووندووڤک	(جۆردیلوس واررەن)
گەررهۆساورداە	قرتیشێن لەگەنی	(گەررهۆساوروس ماژۆر)
گیمنۆپهتهالمداە	مارمارۆکێن بچاڤک	باجها بجۆلۆر
لاجەرتداە ئۆپپەل، 1811	مارمارۆکا دیواران	(''لاجەرتا لەپدا'')
سجنجداە ئۆپپەل، 1811	مارمارۆکێن سکینک	مارمێلکا هەشین-زمانا رۆژاڤایی (تلقوائۆ ججپتالس)
تەداە	تاژانگدووڤکان	(توپنامبس تەگوخن)
خانتوسداە	مارمارۆکێن شەڤێ	مارمارۆکا شەڤێ یا گرانیتی (خانتوسا هەنسهاو)
ئالەتهنۆپهدا
فامیلە	ناڤێن گەلەمپەر	نموونە یێ جورە	نموونە یێ وێنە
ئاجرۆجهۆردداە بۆناپارتە، 1831	مارێن پەلکدار	مارێ پەلکدارێ دەریایی (ئاجرۆجهۆردوس گرانولاتوس)
ئانلداە ستەژنەگەر، 1907	بۆریمرێن مراریئا ن مرجانی	بوررۆونگ فالسە جۆرال (ئانلوس سجیتالە)
ئانۆمۆجهلداە جوندالل، واللاجهئا ند رۆسسمان، 1993.	بۆریمارێن بچووک	(ئانۆمۆجهلوس لەۆنارد)
ئاتراجتاسپدداە گüنتهەر، 1858	مارێ کۆرەمشک	(ئاتراجتاسپس ببرۆن)
بۆداە گرای، 1825	ئەژدەهمار	ئەژدەهمارێ دارستانێنئا مازۆنێ (جۆراللوس هۆرتولانوس)
بۆلیەرداە حۆففستەتتەر، 1946	ئەژدەهمارێ گراڤا رۆوند	ئەژدەمارێ گراڤا رۆوند (بۆلیەرا مولتۆجارناتا)
جۆلوبرداە ئۆپپەل، 1811	مارێن بێژەهری،کەومار	(ناترخ ناترخ)
جیلندرۆپهداە فتزنگەر، 1843	بۆریمارێئا سیایی	بۆریمارێ سۆردووڤک (جیلندرۆپهس روففوس)	100پخ
ئەلاپداە بۆە، 1827	کەفچەماران،مارێن مەرتالئا ن کۆبرایان، مۆریمارانئا ن مارێن مراری، مارێن دەڤرەشئا ن مامباس، کراتس، مارێ دەریا، کرایتێن دەریا، مارێن مەرتالێئا وسترالیایی	شاهکۆبرا (ئۆپهۆپهاگوس هانناه)
لۆخۆجەمداە جۆپە، 1861		(لۆخۆجەموس بجۆلۆر)
پیتهۆنداە فتزنگەر، 1826	مارێن پیسۆن	پیسۆنێ گلۆڤەر (پیتهۆن رەگوس)
ترۆپدۆپهداە برۆنگەرسما، 1951	ئەژدەهمارێنئە سووسک	تراجهیبۆا (تراجهیبۆا بۆولەنگەر)
ئورۆپەلتداە مüللەر، 1832	مارێ بدووڤکا کورت	ئورۆپەلتس جەیلانجا (ئورۆپەلتس جەیلانجا)
ڤپەرداە ئۆپپەل، 1811	مارەگیسک، مارەگیسکا راست، مارەگیسکا شانکدار، مارەگیسکا لەرزیئا ن هەژی	مارەگیسکائا سپیائە ورۆپی (ڤپەرائا سپس)
خەنۆپەلتداە بۆناپارتە، 1845	مارێن تاڤکێ	مارێ تاڤکێ (خەنۆپەلتسئو نجۆلۆر)
سجۆلەجۆپهدا
فامیلە	ناڤێن گەلەمپەر	نموونە یێ جورە	نموونە یێ وێنە
ئانۆمالەپداە تایلۆر، 1939	مارەکۆرێن سپێدە	مارەکۆرێ سپێدە (لۆتیپهلۆپس بەو)
لەپتۆتیپهلۆپداە ستەژنەگەر، 1892	مارەکۆرێن نارین	مارەکۆرێ تەکساسێ (لەپتۆتیپهلۆپس دولجس)
تیپهلۆپداە مەررەم، 1820	مارەکۆران	مارەکۆرێئە ورۆپی (تیپهلۆپس ڤەرمجولارس)

گرێدانێن دەرڤە

• سقواماتا