Îlxanî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Îlxanî

ایل خانان‎, Ilxānān Zimanê Farsî


Dûgela Eyûbî
Dûgela Romê
Dûgela Mongolan
1256 — 1335
Dûgela Celariyan
Dûgela Memlûkiyan
Dûgela Osmanîyan

Flag of Ilkhanate.svg Hulagutamgha.png
Ala Mertal

Nexşeya Îlxanîyan
Nexşeya Îlxanîyan

Agahiyên gelemperî
 Rêveberî
 Paytext Meregê (1256-1265)
Tebrîz (1256-1306)
Soltanîye (1306-1335)
 Ziman FarsîMongolîKurdîOxizî
 Dîn Îslam
 TBH
 TBH/sal {{{tbh kes}}}
 Dirav {{{dirav}}}
 Dem {{{dem}}}
 Nîşana înternetê {{{nîşana înternetê}}}
 Kd. telefonê {{{koda telefonê}}}
 {{{agahîgelemp1 sernav}}} {{{agahîgelemp1}}}
 {{{agahîgelemp2 sernav}}} {{{agahîgelemp2}}}
 {{{agahîgelemp3 sernav}}} {{{agahîgelemp3}}}
 {{{agahîgelemp4 sernav}}} {{{agahîgelemp4}}}
 {{{agahîgelemp5 sernav}}} {{{agahîgelemp5}}}

Gelhe
{{{gelhe}}}
{{{gelhe2}}}
{{{gelhe3}}}
{{{gelhe4}}}
{{{gelhe5}}}

Rûerd
 1310 3,750,000 km2
{{{rûerd2}}}
{{{rûerd3}}}
{{{rûerd4}}}
{{{rûerd5}}}

Dîrok û bûyer

Serwerî
   Wekîl
 1256-1265 Hulagû (yekem)
 1265–1282 Ebeqê
 1282-1284 Ehmad tegûder
 1284-1291 Arxûn
 1295 Bêydu
{{{serokA6}}}
   {{{sernav serokB}}}
{{{serokB1}}}
{{{serokB2}}}
{{{serokB3}}}
{{{serokB4}}}
{{{serokB5}}}
   {{{sernav serokC}}}
{{{serokC1}}}
{{{serokC2}}}
{{{serokC3}}}
{{{serokC4}}}
{{{serokC5}}}
   {{{sernav serokD}}}
{{{serokD1}}}
{{{serokD2}}}
{{{serokD3}}}
{{{serokD4}}}
{{{serokD5}}}
   
 1295-1304 Mehmûde Xazan
 1304-1316 Mîhammad Xodabandê
 1316-1335 Abu Sa'id Bahadur
{{{serokE6}}}
{{{serokE7}}}
{{{serokE8}}}
{{{serokE9}}}

Karîna qanûndanînê
{{{perleman}}}

Ya berê Ya paşê
Xanedana EyûbiyanXanedana Eyûbiyan
Selcûqiyên RomêSelcûqiyên Romê
Împeratoriya MongolanÎmperatoriya Mongolan
Dewleta CelariyanDewleta Celariyan
Dewleta MemlûkanDewleta Memlûkan
Împaratoriya OsmanîÎmparatoriya Osmanî

Îlxanî[1] dewleteke mongolî[2][3] ya dîrokî ye ku li Îranê serweriyê kiriye. Di navbera salên 1256-1335an de parçeyên Anatolyayê, Iraqê, Tirkmenistanê û Qefqasyayê ketine destê wan.[4] Paytexta wan bajarê Tebrîzê bû.[5]

Dîrok[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Rêveber[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  • Hulegû, 1256–1265
  • Abaqa, 1265–1282
  • Ahmad Teguder, 1282–1284
  • Arghun, 1284–1291
  • Gaixatu, 1291–1295
  • Baidu, 1295
  • Mahmud Ghazan (I.), 1295–1304
  • Ghiyath ad-Din Mohammad Chodabande Öldscheitü, 1304–1316
  • Ala ad-Dunya wa-d-Din Abu Said, 1316–1335
  • Arpa Ke'un, 1335–1336
  • Musa, 1336–1337
  • Muhammad, 1337–1338
  • Togha(i) Temür, 1338–1353
  • Sati Beg, 1338–1339
  • Dschahan Temür, 1339–1341
  • Sulaiman, 1339–1344
  • Anuschirwan, 1344–1356
  • Ghazan (II.), 1356–1357
  • Luqman, 1353–1388

Mijarên têkildar[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  1. Kaplan, Yaşar (20 hezîran 2021). "KENÎSEYEK DI NAVBERA HÊVÎ Û BEDBÎNÎYÊ DA: DI SERDEMA MOXOLAN (ÎLXANÎYAN) DA (1258-1335) SERENCAMA KENÎSA ROJHILATÊ (NESTURÎ)". Kurdiyat (3): 27–40. Ji orîjînalê di 16 îlon 2021 de hat arşîvkirin – bi rêya DergiPark.
  2. Ömer Diler: Ilkhans. Coinage of the Persian Mongols. Turkuaz Kitapçılık Yayıncılık, Istanbul 2006, ISBN 994-455291-7.
  3. George Lane: The Mongols. I.B. Tauris, London/New York 2018, S. 98ff.
  4. Dorothea Krawulsky: Mongolen und Ilkhâne – Ideologie und Geschichte. 5 Studien. Verlag für Islamische Studien, Beirut 1989.
  5. Bertold Spuler: Die Mongolen in Iran. Politik, Verwaltung und Kultur der Ilchanzeit 1220–1350. 4. verbesserte und erweiterte Auflage. E. J. Brill, Leiden 1985, ISBN 90-04-07099-0 (Zugleich: Göttingen, Univ., Habil.-Schr., 1938).