Încîla kurdî

Încîla kurdî ya bi navê „Kitêba Pîroz“.

Încîla kurdî wergerek Încîlê (Peymana Kevin û/an Peymana Nû) bo zimanekî kurdî an devokek kurdî ye. Ji ber ku kurdî xwedî çend devok û zarava ye, nemaze soranî (kurdîya navendî) û kurmancî (kurdîya bakur), zazakî/kirmanckî an badînî, pêwîst e her versiyon ji bo xwendevanan li gor çand, şêwaza nivîsandinê û termînolojî be.

Beşên Încîlê ji sedsala 19an ve hene, lê îro wergerên Încîlê yên temam (an jî Ahîdên temam) bi taybetî bi zaravayên standard ên kurmancî û soranî hene. Saziyên dêrî û enstîtuyên wergerê yên nûjen nivîsan bi awayê dîjîtal jî (applîkasyon, malper, podcast) peyda dikin.

Dîrok

Ji ber ku zimanê kurdî xwedî çend zarava û devokên sereke ye (bi taybetî kurmancî li bakur û soranî li navend/başûr), werger bi alfabeyên cuda derketin (alfabeya ermenî, alfabeya erebî û farsî, alfabeya latînî, û di dema Yekîtiya Sovyetê de jî alfabeya kîrîlî). Ji ber vê yekê yekê standardkirina nivîsên încîlê bi kurdî ji bo demeke dirêj bi zehmet bû.

Wergera yekemîn a Încîlê bo kurdî di sedsala 19an de dest pê kir, dema ku beşên Peymana Nû bi Kurmancî hatin weşandin. Wek mînak, Stepan, karmendekî ermenî yê Civata Încîlê ya Amerîkî (American Bible Society), wergera pirtûka Mizgînî di sala 1857an de bi alfabeya ermenî weşand. Wergêrên din xebatkarên civatên încîlî yên rojavayî û xebatkarên herêmî bûn. Van çapên destpêkê bingehek ji wergerên din ên perçe-perçe (fragmentarî) yên sedsala 19an û destpêka sedsala 20an re danîn. Beşa mayî ya Peymana Nû di sala 1872an de li Stembolê ji aliyê Isaac Grout Bliss ve bi alfabeya ermenî hate peyda kirin.

Di sedsala 20an de, civatên mîsyonerî û yên încîlê yên cuda xebata wergerandinê domandin; pirtûkên cuda (Mizgînî, Zebûr, Peymana Nû) bi zarava û alfabeyên cuda hatin weşandin. Projeyên nûjen ên girîng wergerên bi kurmancî ne, wekî Kitêba Pîroz, û her weha wergerên ku ji aliyê rêxistinên wekî Bible Society an Biblica ve hatine piştgirîkirin.