Şam (herêma dîrokî)

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Şam
ٱلشَّام Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Jerusalem-2013-Aerial-Temple Mount 03.jpg
Middle East Levant.jpg
34°Bk 36°Rh / 34°Bk 36°Rh / 34; 36
ParzemînAsya Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêreBelge
Disambig grey.svgCuda ji Şam (bajar).

Şam an jî Sûriya Mezin (bi erebî: الـشَّـام‎, lat. ash-Shām; bi yewnaniya kevn: Συρία, lat. Suría; bi latînî: Syria) carina wek Levant jî tê naskirin, herêmeke dîrokî ye li rojavaya Rojhilata Nêzîk/Rojhilata Navîn.

Erdek li kûrtirîn rojavayê Asyayê ye ku li ser herêmên Sûriye, Libnan, Îsraêl, Dewleta Filistînê û hin deverên Urdun û Tirkiye li ser Deryaya Navîn dirêj dibe.[1]

Dîrok[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Wekî pêwendiyek bejahî ya di navbera Afrîka û Eurasya de, Levant ji biçûkaniya xwe de ji hêla cihêreng ve hate rûniştandin.

Di sedsala 7 -an de Levant ji hêla Erebên Misilman ve di Berfirehbûna Îslamî de hate dagir kirin, Şam bû paytexta Xanedana Ebasiyan. Heya îro, lêbelê, herêm ji hêla etnîkî û olî ya bihêz ve tê xuyang kirin, v. & Nbsp; a. Xirîstiyan, hindikahiyên mîna Suryaniyan.[2]

Nêzîkî 1516an, Levant, mîna deverên din ên Dewleta Memlûkan Misrê, ji hêla Împeratoriya Osmanî ve hat dagir kirin, ku 400 salên din jî tê de bû.

Di dema an piştî Şerê Cîhanî yê Duyem dewletên nû Libnan (1943) û her weha Sûriye û Urdun (her du 1946) serxwebûna xwe bi dest xistin. Di encama hewildanên Siyonîst de ji dawiya sedsala 19 -an û serpêhatiyên Holocaust, dewlet Israel di 1948 de hate damezrandin. Dagirkirina Israelisraîlî ya nû Dewleta Falestin û Herêmên Filistînê li gorî hiqûqa navneteweyî nakok e. Dîroka nêz a van hemû dewletan ji pevçûna Rojhilata Navîn heta roja îro bi xurtî bandor bûye.[3][4]

Mijarên têkildar[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Çavkanî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

  1. Der immense Stellenwert von Asch-Scham. In: Islamische Zeitung, 3. Januar 2007, abgerufen am 21. Juli 2018.
  2. Oliver Jens Schmitt: Levantiner. Lebenswelten und Identitäten einer ethnokonfessionellen Gruppe im Osmanischen Reich im „langen 19. Jahrhundert“ (Südosteuropäische Arbeiten, 122). Oldenbourg Wissenschaftsverlag, München 2005.
  3. Meyers Lexikon, Leipzig 1927, 7. Auflage, 7. Band, S. 912 f.
  4. Stichwort Livantinu, in: Luigi Milanesi: Dizionario Etimologico della Lingua Siciliana. Band 2, Mnamon, Mailand 2015, ISBN 978-88-6949-089-7.