Şanzdeh Keyanî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Çîn (376)
History of China
Dîroka Çîn
KEVNAR
Neolîtîk d. 8500 – d. 2070 B.Z.
Xia d. 2070 – d. 1600 B.Z.
Shang d. 1600 – d. 1046 B.Z.
Zhou d. 1046 – 256 B.Z.
 Zhou (Rojava)
 Zhou (Rojhilat)
   Serdema Bihar û Payiz
   Serdema Dewletên Şer Dikin
ÎMPERATORÎ
Qin 221–207 B.Z.
Han 202 B.Z. – 220 P.Z.
  Han (Rojava)
  Xin
  Han (Rojhilat)
Sê Împeratorî 220–280
  Wei, Shu and Wu
Jin 265–420
  Jin (Rojava)
  Jin (Rojhilat) Şanzdeh Keyanî
Xanedanên Bakur û Başûr 420–589
Sui 581–618
Tang 618–907
  (Wu Zhou 690–705)
Pênc Xanedan û Deh Keyanî 907–979 Liao 916–1125
Song 960–1279
  Song (Bakur) Xia (Rojava)
  Song (Başur) Jin Liao (Rojava)
Yuan 1271–1368
Ming 1368–1644
Qing 1644–1912
MODERN
Komara Çîn 1912–1949
Mançukuo 1932–1945
Komara Gel a Çînê 1949–
Komara Çînê (Taywan) 1949–

Şanzdeh Şahî yan Şanzdeh Keyanî yan jî Şanzdeh Qiralî (çînî: 五胡十六国, Wǔ Hú Shí Liù Guó, 304 - 439) serdemeke dîrokî ya Çînê ye. Di sala 304an de Liu Yuan (bi eslê xwe Hun e) xanedana Han Zhao damezrand û ev serdem dest pê kir. Di sala 439an de Dewleta Wei ya Bakur bakurê Çînê yek kir û ev serdem bi dawî hat.

Di vê serdemê de, li deverên bakur û rojavayê Çînê, ji alîye gelên Hun, Sien-pi, Jie, Di, û Qiang va keyaniyên "Pênc Barbar" (五胡; Wǔ Hú) û ji alîyê gelê Han (Çîn) va 11 qralî hate damezrandin.

li deverên başûr û rojhelatê Çînê, Xanedana Jin (晉朝: Xanedana Jin ya Rojava: 西晉; 265 - 314), dema ku ji hêla xanedana Han Zhao têk çu, vekişîya rojhelat û Xanedana Jin ya Rojhilat (東晉; 317 - 420) ava kir.


Şazdeh Keyanî û yên din[biguherîne]

Şazdeh Padîşah
Keyanî Avaker Serdem Gel
Qian Liang 前涼 Zhang Gui 張軌 301 - 376 Han
Han Zhao 前趙 Liu Yuan 劉淵 304 - 329 Hun
Cheng Han 成漢 Li Xiong 李特 304 - 347 Di
Hou Zhao 後趙 Shi Le 石勒 319 - 351 Hun(Jie)
Qian Yan 前燕 Murong Huang 慕容皝 337 - 370 Sien-pi
Qian Tsin 前秦 Fu Jian 苻健 351 - 394 Di
Hou Yan 後燕 Murong Chui 慕容垂 384 - 409 Sien-pi
Hou Tsin 後秦 Yao Chang 姚萇 384 - 417 Qiang
Xi Tsin 西秦 Qifu Guoren 乞伏國仁 385 - 431 Sien-pi
Hou Liang 後涼 Lü Guang 呂光 389 - 403 Di
Liang (Başûr) 南涼 Tufa Wugu 禿髮烏孤 397 - 414 Sien-pi
Liang (Bakur) 北涼 Juqu Mengxun 沮渠蒙遜 397 - 439 Hun (Lushui Hu)
Yan (Başûr) 南燕 Murong De 慕容徳 400 - 410 Sien-pi
Lyang (Rojava) 西涼 Li Gao 李暠 400 - 421 Han
Xia 夏 Helian Bobo 赫連勃勃 407 - 431 Hun (Tiefu)
Yan (Bakur) 北燕 Feng Ba 馮跋 409 - 436 Han
Şahiyên din
Padîşahî Avaker Serdem Gel
Chouchi 仇池 Yang Maosou 楊茂捜 296 - 506 Di
Dai 代 Tuoba Yilu 拓跋猗盧 315 - 376 Sien-pi
Ran Vey 冉魏 Ran Min 冉閔 350 - 352 Han
Yan (Rojava) 西燕 Murong Hong 慕容泓 384 - 394 Sien-pi
Vey Zhai Liao 388 - 392 Ding-ling
Hou Şu 後蜀 Qiao Zong 譙縱 405 - 413 Han
Yuven 宇文部 Yuven Mogui 宇文莫圭 302 - 344 Sien-pi
Duan 段部 Duan Jilujuan 段日陸眷 310 - 357 Sien-pi


Binêre[biguherîne]

Lîsteya Monarşiyên Çînê

Çavkanî[biguherîne]

Ev gotar ji agahiyên naveroka gotara wekhev a li ser Wîkîpediyaya tirkî pêk tê.
Ev gotar ji agahiyên naveroka gotara wekhev a li ser Wîkîpediyaya îngilîzî pêk tê.