Bendava Tişrînê
Bendava Tişrînê | |
|---|---|
| |
 Şervanên HSDê li bendava Tişrînê nobetê digirin, sal 2017. | |
 Bendava Tişrînê | |
| 36°22′53″Bk 38°11′00″Rh / 36.3814°Bk 38.1833°Rh | |
| Dewlet | Sûrî  |
| Li beşa îdarî | |
| Dema avabûnê |
|
 | |
biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre | |
Bendava Tişrînê bendaveke li ser çemê Firatê ya li rojavaya Kurdistanê ye. Bendava ku dikeve nav bakurê Sûriyê, bi qasî 90 kîlometreyan li bakur rojhilatê Helebê ye û li Sûriyê piştî Bendava Tebqayê duyemîn bendava herî mezin a li ser çemê Firatê ye.[1][2] Bendav di bin kontrola Hêzên Sûriya Demokratîk de ye û ji dawiya şerê navxweyî yê Sûriyê ve bûye armanca êrişên çeteyên îslamîst, ên ku ji Tirkiyeyê piştgiriya leşkerî distînin.[3][4] Di heman demê de Tirkiye êrîşên hewayî li ser binesaziyê û li derdora bendavê pêk tîne.[5]
Agahiyên teknîkî
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Bendava ku xwedî 40 metre bilindahî ye, di navbera salên 1991 û 1999ê de hate çêkirin û îro yek ji bendavên herî girîng ê welêt e, hem ji bo dabînkirina enerjiyê û hem jî ji bo rêziknameya avê. Bendav golekê tijî dike, ku ji bo hilberîna elektrîkê, avdanî û dabînkirina avê tê bikaranîn. Şeş turbînên wê hene, ku bi giştî 630 megawatt berhema wê ne. Depoya wê 1,3 milyar metrekup e û dirêjahiya wê 60 kîlometre ye.
Girîngiya bendava Tişrînê
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Ji destpêka şerê navxweyî yê Sûriyê di sala 2011an de, bendava Tişrînê bûye navendeke stratejîk, bi taybetî ji bo rêveberiya xweser a bakur û rojhilatê Sûriyeyê û Hêzên Sûriya Demokratîk (HSD).
Di mijdara 2012an de, çeteyan bendav ji serbazên hikûmetê standibûn, û rêyeke girîng a dabînkirinê qut kiribûn.[6] Di îlona 2014an de rêxistina bi navê Dewleta Îslamî (DAIŞ) bendavê xist bin kontrola xwe. Di kanûna 2015an de, Hêzên Sûriya Demokratîk (HSD) bi pêşengiya kurdan, ku ji aliyê DYAyê ve tê piştgirîkirin, bi ser ketin û bendavê ji destê DAIŞê vegerandin.[7]
Kontrolkirina bendava Tişrînê garantî dike, ku kurd bigihin çavkaniyeke girîng a wizeyê. Elektrîka ku tê hilberandin ji bo dabînkirina herêmên kurdî li bakurê rojhilatê Sûriyê pir girîng e. Bendav li cihekî stratejîk li başûrê herêmên di bin kontrola kurdan de ye, û tê wateya girêdaneke girîng di navbera herêmên rojava û rojhilatê Firatê de.
Bendav ji bo tevgerên leşkerî yên li seranserê Firatê weke xaleke gihandina stratejîk e. Di sala 2015ê de girtina bendavê ji aliyê HSDê ve gaveke diyarker bû ji bo yekkirina herêmên xweser ên kurdan. Kontrolkirina bendavê ji HSDê re xeteke berevaniyê ya xwezayî peyda dike li dijî hêzên dijmin, bi taybetî rêxistina Dewleta Îslamî (DAIŞ), ku berê bendav ji bo derbaskirina Firatê bikar anîbû. Ji ber kêmbûna avê ya li herêmê, bendava Tişrînê xwedî girîngiyeke siyasî ye jî. Kontrolkirina çavkaniyên avê hêz dide kurdan li hember aktorên din ên Sûriyê.
Çavkanî
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]- ^ Mutin, Georges (19 tebax 2003). "Le Tigre et l'Euphrate de la discorde". VertigO - la revue électronique en sciences de l'environnement (bi fransizî) (4–3). ISSN 1492-8442.
- ^ "Syria". countrystudies.us. Roja gihiştinê 19 kanûna paşîn 2025.
- ^ Kourdi, Tim Lister, Eyad (13 kanûna pêşîn 2024). "Crucial dam at risk as Kurds and Turkish-backed groups battle in northern Syria". CNN (bi îngilîzî). Roja gihiştinê 19 kanûna paşîn 2025.
{{cite web}}: CS1 maint: multiple names: lîsteya nivîskaran (lînk) - ^ Burns, Brian (9 kanûna pêşîn 2024). "US-Backed SDF Faces Growing Challenges Amid Local Dissent, External Pressures In Syria". www.tampafp.com (bi îngilîziya amerîkî). Roja gihiştinê 19 kanûna paşîn 2025.
- ^ "4 civilians killed in strikes on Tishreen Dam: SDF". Rûdaw.net.
- ^ "Activists: Syrian rebels seize major dam in north | News , Middle East | THE DAILY STAR". web.archive.org. 26 sibat 2013. Ji orîjînalê hat arşîvkirin. Roja arşîvkirinê: 26 sibat 2013. Roja gihiştinê 19 kanûna paşîn 2025.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (lînk) - ^ "U.S.-backed alliance captures key dam from Islamic State: alliance spokesman". Yahoo News (bi îngilîziya amerîkî). 26 kanûna pêşîn 2015. Roja gihiştinê 19 kanûna paşîn 2025.
