Córdoba

Kordoba - Cordoba (/ˈkɔːrdəbə/ KOR-də-bə; Spanî: [ˈkoɾðoβa] ⓘ), an jî carinan Cordova (/ˈkɔːrdəvə/ KOR-də-və),6 bajarekî li Andalûsya, Spanyayê ye, û paytexta parêzgeha Córdoba ye. Bi nifûsa xwe ya 324,902 kesî di sala 2024an de, ew 12emîn bajarê herî mezin ê Spanyayê û 3yemîn bajarê herî mezin ê Andalûsyayê ye. 3

Bajar bi giranî li ser kenara rastê ya çemê Guadalquivir li başûrê Nîvgirava Îberî ye. Carekê koloniyeke Romayî bû, di sedsala şeşan de ji aliyê Keyaniya Vîzîgotan ve hate dagirkirin û paşê di sedsala heştan de ji aliyê Misilmanan ve hate fetihkirin. Kordoba bû paytexta Emîrat û paşê Xilafeta Kordobayê, ku ji wir xanedana Emewiyan li ser el-Endulusê hikûmdarî dikir. Di bin desthilatdariya Emewiyan de, Kordoba veguherî navendeke perwerdehî û hînbûnê,Barton, Simon (30 June 2009). A History of Spain. Macmillan International Higher Education. pp. 44–5. ISBN 978-1-137-01347-7. Archived from the original on 26 July 2020. 7Francis Preston Venable (1894). A Short History of Chemistry. Heath. p. 21. 8 û heta sedsala 10an ew bû duyemîn bajarê herî mezin ê Ewropayê.Hareir, Idris El; Mbaye, Ravane (10 April 2011). The Spread of Islam Throughout the World. UNESCO. ISBN 9789231041532. 9J. Bradford De Long and Andrei Shleifer (October 1993), "Princes and Merchants: European City Growth before the Industrial Revolution" (PDF), The Journal of Law and Economics, 36 (2): 671–702 [678], CiteSeerX 10.1.1.164.4092, doi:10.1086/467294, S2CID 13961320, archived from the original (PDF) on 29 July 2018, retrieved 27 October 2017 10 Xilafetê di destpêka sedsala 11an de krîzeke siyasî ya piralî derbas kir ku bû sedema hilweşîna dewletê. Piştî dagirkirina Xiristiyanî di sala 1236an de, Kordoba wek serê Keyaniya Kordoba bû beşek ji Tacê Kastîlyayê.

Li Kordoba mînakên berbiçav ên mîmariya Efrencî hene, wek Katedrala Mezquita, ku di sala 1984an de wek Mîrateya Cîhanê ya UNESCOyê hate binavkirin û niha katedralek e. Ji wê demê ve ev dever hatiye berfirehkirin da ku tevahiya navenda dîrokî ya Kordoba di nav xwe de bigire. Medinetul Zehra ya li nêzîkî bajêr jî Wargeheke Mîrateya Cîhanî ye, herwiha Festîvala de los Patios wekî Mîrateya Çandî ya Nemateryal a UNESCOyê hatiye naskirin.

Kordoba xwediyê germahiyên havînê yên herî bilind li Spanya û Ewropayê ye, ku di mehên Tîrmeh û Tebaxê de germahiyên wê yên navînî yên herî bilind derdora 37 °C (99 °F) in."Standard climate values for Córdoba". Agencia Estatal de Meteorología. Retrieved 11 April 2015. 11"Why is it so hot in Córdoba in summer?" (in Spanish). diariocordoba.com. 7 July 2025. Retrieved 31 July 2025. 12 Havîn pir zuha ne, lê zivistanên nerm baraneke pir caran dibin.