Dûvstêr

Dûvstêr
Dûvstêr
Astronomical object type ;
Pêk tê ji	comet nucleus; coma; comet tail ;
	biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre

Dûvstêr an jî Komêt (ji yewnaniya kevn: (ἀστὴρ) κομήτης (astḗr) komētḗs (“stêra porî”), ku ji κόμη kómē (“porê sereke, yele” hatiye wergirtin) asteroyek biçûk e ku bi gelemperî çend kilometran di firehbenda xwe de dirêje heye ku di beşên nêzîkê rojê yên firehbendê de komaek ji hêla derketina gazan ve afirîne û bi gelemperî jî dûmek (rêçika ronahiyê) vekolî dikşîne.

Piraniya dûvstêran, wekî piraniya asteroîdiyan, mayayên afirandina sîstema rojyê ne. Ew di deverên derveyî û sarbûyî yê sîstema rojyê de (bi taybetî li derveyî rêya Neptûnê) ku di wan de giranbûna giring a têkebûyên hîdrojen û karbonê veguherîye sab û avê, pêk hatin. Hinekî jî di sîstemên stêrên din de hatine afirandin û bi hêza giravîtasyonî ya sîstema rojyê hatine girtin.^[1]

Dûvstêr ji berf, xol û berxetê hêlîn pêk tê. Bi nêzîkiya rojê de, dilşa dûvstêrê ku gelek caran tenê çend kilometreyên hindik mezine, bi xirabekî tar û pêlav ve hatiye girtin ku wê re koma tê gotin û dikare dirêjahiya 2 heta 3 milyon kilometre bigihêje. Dilş û koma bi hev re jî serê komêtê tê gotin. Her çendê ew ji Erda ve tê dibînin, nîşaneyê herî banê dûvstêran ku hene jî dûmxaneya wan e. Ew tenê wexta dûra winda ji rojê jêrî 2 YA bibe dest pê dike, lê dikare li ser tiştên mezin û ji rojê zêde nêzîk dirêjahiya çend sed milyon kilometre bigihêje.^[1] Zêdetir caran lê tenê çend deh milyon kilometre ye.

Hejmara dûvstêrên nû yên ku hatine dîtin heta salên 1990î di derbarê de di navbera dehê dûvstêrên her salê de bû û piştî wê ji ber bernameyên lêgerîna otomatîk û teleskopên fîza merkî şekilde zêde bû.^[2] Wextê ku ew nêzîkiya xwe ji rojê re têne, destpê dikin ku bi xurtî îşînin, lê herikê pêşbinîkirina pêşveçûna ronahiyê û dêmê wan bi rastî ne gengaz e. Tenê takrîben deh heyî di serîyeke sedîyê de hene ku zêde bêhtir dîtinê dikin. Piraniya dûvstêrên nû û jî yên di ser şemitên berê de hatibûn temaşekirin tenê di teleskopan de dihênerin.

Çavkanî

^ ^a ^b "What Are Asteroids And Comets". Near Earth Object Program FAQ. NASA. Ji orîjînalê di 28 hezîran 2004 de hat arşîvkirin. Roja gihiştinê 30 tîrmeh 2013.
^ "Comets Discovered". Minor Planet Center. Roja gihiştinê 27 nîsan 2021.

Girêdanên derve

Li Wikimedia Commons medyayên di warê Dûvstêr de hene

[:0-1] "What Are Asteroids And Comets". Near Earth Object Program FAQ. NASA. Ji orîjînalê di 28 hezîran 2004 de hat arşîvkirin. Roja gihiştinê 30 tîrmeh 2013.

[2] "Comets Discovered". Minor Planet Center. Roja gihiştinê 27 nîsan 2021.

[1]

[2]