Dansa nûjen
Dans an reksa nûjen cureyekî performansa dansê ye ku di nîvê sedsala bîstan de pêş ketiye û ji wî demê ve bûye yek ji cureyên serdest ê li seranserê cîhanê, bi taybetî li Dewletên Yekbûyî û Ewropayê popûlerbûneke xurt bidest xistiye. Her çiqas di destpêkê de ji stîlên klasîk, modern û cazê deyn girtibe jî, di roja îro de stîlên gelek şêwazên dansê vedihewîne.[1] Li gorî Ferhenga Muzîkê ya New Grove, reqsa hemdem ji bingehên reqsa modern û postmodern pêşketiye ku bi tekezî li ser nûjenî û dûrketina ji formên kevneşopî dike. Ji ber dişibiniyên wê yên teknîkî, ew pir caran wekî têkiliyek nêzîk bi reqsa modern, balet û şêwazên din ên reqsa konserê ya klasîk re tê dîtin.[2] Cure bi tevlîheviyek ji şêwazan ve tê xuya kirin ku pir caran hêmanên balet, reqsa modern û formên reqsa çandî an civakî vedihewîne.[2]
Ji aliyê teknîkê ve, reqsa nûjen meyla wê yekê dike ku xebata lingan a bihêz lê kontrolkirî ya baletê bi reqsa modern a ku giraniyê dide ser laşê mirov re bike yek. Guhertinên nepêşbînîkirî di rîtm, lez û rêwerzê de jî pir caran têne bikar anîn. Di salên 1980an de nêzîkatiya ji bo reqsa nûjen bêtir bi mebest û akademîk bû ku pir caran wekî "navberdîsîplînî" û "hevkar" dihat binavkirin. Ev serdem nîşana veguherînekê ji rêbazên xweber û ceribandinî ya ber bi koreografiyên li ser têgehên rewşenbîrî, awayên matematîkî û qalibên dubarekirî bû. Reqsa nûjen carinan şêwazên çandên reqsê yên nerojavayî vedihewîne ku di nav de hêmanên ji reqsa afrîkî yên wekî çokên tewandî an tevgerên ji reqsa hemdem a japonî, Butoh heye.[3][4] Reqsa nûjen tevgera xwezayî vedikole di heman demê de bandorên cihêreng û dîmenên nekevneşopî jî vedihewîne.[2]
Wekî din reqsa nûjen têgehên koreografî û dramaturjiyê jî vedikole. Cûdahiya di navbera berhem û îmrovîzasyonê de û her weha di navbera berhemên qediyayî û pêvajoyên berdewam de, di şêwaza reqsa nûjen de hatiye hildan. Ev jihevketina di navbera cudahîyên berê yên hişk de, guherînên çandî yên berfirehtir ji tiştê ku zanyar Gabrielle Klein jê re dibêje "zivirîna zimanî" ku reqsê wekî celebek nivîsê û koreografiyê wekî pergalek zimanî ya birêkûpêk didît, ber bi "zivirîna performansê" ya paşê ve diçe ku pratîkên temsîlî rexne dike û mijarên nû yên navendî yên koreografiya hemdem destnîşan dike. Ev mijar zindîbûn, yekserî, rastbûn, nasname û têkiliya di navbera hebûn û nebûnê de vedihewîne. Di encamê de berhemên reqsa nûjen bûne platform ji bo keşfkirina mijarên tevlihev, wekî aliyên netemsîlkirî û neberbiçav ên hebûna mirovan ku bi karanîna formên tevgerên kevneşopî û klasîk dijwar e ku werin temsîlkirin.[5]
Çavkanî
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]- ↑ "Wayback Machine". www.concordia.ca. Ji orîjînalê di 10 tebax 2017 de hat arşîvkirin. Roja gihiştinê 29 hezîran 2025.
- 1 2 3 "oxfordmusiconline". www.oxfordmusiconline.com. doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.a2092576. Roja gihiştinê 29 hezîran 2025.
- ↑ "Origins of Contemporary Dance | LoveToKnow". LoveToKnow (bi îngilîzî). Ji orîjînalê di 6 tîrmeh 2022 de hat arşîvkirin. Roja gihiştinê 29 hezîran 2025.
- ↑ "Contemporary Dance History". contemporary-dance.org (bi îngilîzî). Ji orîjînalê di 29 hezîran 2025 de hat arşîvkirin. Roja gihiştinê 29 hezîran 2025.
- ↑ Klein, Gabriele (2011). Klein, Gabriele; Noeth, Sandra (edîtor). Dancing Politics: Worldmaking in Dance and Choreography. The Performance of Worldmaking in Dance and Choreography. transcript Verlag. rr. 17–28. ISBN 978-3-8376-1596-8.
