Ehmed Wefîq Paşa
| Serokwezîrê osmanî (d) | |
|---|---|
| 1 - | |
| Serokwezîrê osmanî (d) | |
| - | |
Ahmed Hamdi Pasha (en) Mehmed Sadık Paşa (en) | |
| Balyoz (en) |
| Jidayikbûn | |
|---|---|
| Mirin | |
| Cihê goristanê |
Aşiyan Asri Cemetery (en) |
| Navê rastî |
Ahmed Vefik-paşa |
| Hevwelatî | |
| Perwerde |
Lycée Saint-Louis (en) |
| Pîşe |
Ehmed Wefîq Paşa (osmanî: احمد وفیق پاشا; jdb. 3ê tîrmeha 1823an - m. 2ê nîsana 1891an) di Tenzîmat û serdema Meşrûtiyeta Yekem de siyasetmedar, dîplomat, zanyar, şanonivîs û wergêrekî osmanî bû.[1] Ew bi erkên bilind ên hikûmetê hate erkdarkirin, di nav de serokatiya Meclîsa Osmanî ya yekem di 1877an de jî hebû.[1] Wî herwiha du demên kurt wekî sedrazm xizmet kir.[1] Wî herwiha şanoya osmanî ya yekem ava kir û lîstikên şanoyê yên bi şêwaza rojavayî yên yekem li Bursayê da destpêkirin û berhemên sereke yên Molière wergerand.[1]
Jînenîgarî
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Ehmed Wefîq Paşa bi eslê xwe yewnan bû,[2] bav û kalên wî berê mîna gelek misilmanên din ên yewnan, bi taybetî ji Krîtê û Başûrê Makedonyayê li bakurê rojavayê Yewnanistanê, bûne Misilman. Wî di 1831an de li Konstantînopolîsê dest bi perwerdehiya xwe kir û paşê bi malbata xwe re çû Parîsê, li wir ji Koleja Saint Louis mezûn bû.
Di 1844an de, Ehmed Wefîq ji bo nirxandina daxwazên îstîsnayên taybetî ji baca cizyetê hat tayînkirin. Li gorî hin peymanan, rayedarên ewropî dest bi berfirehkirina îmtiyazên xwe yên derveyî welat ji bo "parêzvanên" - xristiyanên osmanî yên bi eslê xwe maltayî û îyonî - kiribûn. Ji ber ku ji ber windakirina dahatê ya mezin ji bacên cizyetê yên nedayî li wîlayeta Îzmîrê, ku nêzîkî du ji sêyan bacê nehatibû berhevkirin, nîgeran bû, Ehmed Wefîq ji bo nirxandina zêdetirî 1500 daxwazên parastina brîtanî hat hilbijartin.[2]
Ehmed Wefîq du caran bû Wezîrê Perwerdehiyê yê Împeratoriya Osmanî. Her çend du caran wek Serokê Hikûmetê hatibe tayînkirin jî, li şûna "sedrazm", bi sernavê "serokwezîr" hatiye tayînkirin.[2] Dema ku bûye waliyê bajêr, ew li Bursayê şanoyek ava kiriye. Di 1860an de, bûye balyozê osmanî li Fransayê. Ew ferhenga tirkî ya yekem nivîsandiye û wekî yek ji pan-tirkîstên yekem tê hesibandin.[2]
Wêje
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]- Ömer Faruk Akün: Ehmed Wefîq Paşa. In: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, çapa 2em (1989), rr. 143–157 (tirkî).
Çavkanî
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]- ^ a b c d "Ahmed Vefik Paşa". Britannica (bi îngilîzî).
Jînenîgariya Ehmed Wefîq Paşa, siyasetmedar û zanyarê Osmanî, di 6ê tîrmeha 1823an de li Konstantînopolîsê [niha Stembol] ji dayik bû û di 2ê nîsana 1891an de li Konstantînopolîsê mir.
- ^ a b c d Niyazi Berkes; Feroz Ahmad (1998). The development of secularism in Turkey (bi îngilîzî). C. Hurst & Co. Publishers. r. 29. ISBN 1-85065-344-5.
Ehmed Qefîq Paşa (1823-91), neviyê kesekî yewnan yê ku bû misilman û xwediyê çend meqamên herî bilind bû, yek ji wan kesan bû ku bi lêkolînên osmanî re eleqedar bû.
Girêdanên derve
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]
Li Wikimedia Commons medyayên di warê Ehmed Wefîq Paşa de hene
| Navneteweyî | |
|---|---|
| Neteweyî | |
| Însan | |
| Yên din | |
