Hêk (xwarin)

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Hêkên bi gêzerê ra hatî çêkirin

Hêk dihêne kirin ji hêla heywanên mê ve ên weka teyr, tîrik, çend memik û masî, û gelek ji hêkên van heywana bi hezarê sal ye ji hêla mirovan ve têne xwarin. [1] Hêkên ku herî zêde têne xwarin hêkên mirîşkê ne . Hêkên gelek corên din ên heywane jî têna xwarin weka hinek corên teyran û masiya û Ji hêkên masiyan re rovî û havvar tê gotin .

Zerika hêkê û hêkê bi timamî jî gelek di başin û di zengînin bi proteînî ji bo laşê mirov. û di pijandinê de pir têne bikar anîn. Ji ber naveroka proteîna wan, Wezareta Çandiniyê ya Dewletên Yekbûyî berê hêk weka goşt di nav Pyramid Rêbernameya Xwarinê a (aniha MyPlate ) de kategorîze kir .Tevî ku bi xwarineka pir baş tê hisbandin xurekan. Lê hin pirsgirêkên tenduristî yên ne beş jî hene. yên potansiyelî ku ji naveroka kolesterolê, pîsbûna salmonella, û alerjiya proteînên hêkê derdikevin. [2] [3]

Mirîşk û mexlûqên din ên hêk di kin li seranserê cîhanê bi berfirehî têne bi xwedî kirin û hêkên mirîşkan buye pîşesaziyek mazin a cîhanî . Di sala 2009-an de, li seranserê cîhanê bi tevahî 6,4 mîlyar mirîşk, bi texmînî 62,1 mîlyon metrîk hêk hatin hilberandin. [4] Di daxwaz û bendewariyê de pirsgirêkên guherîna herêmî, û her weha nîqaşên heyî yên di derbarê rêbazên hilberîna girseyî de hene. Di 2012 de, Yekîtiya Ewropî xwedîkirina bataryayê ya mirîşkan qedexe kir.

Dîrok[biguherîne]

Hêkên qelandî

Hêkên çûkan ji kavin de bûne xwarine ji bo mirova. Mirîşk dibe ji kavin de ji ber hêkên xwe (ji balindeya daristanê ya ku ji Asya Başûr a rojhilatê ya tropîk û subtropîk û nîvgirava Hindistanê bin) berya BZ 7500 hate malbandin . Mirîşk BZ 1500 an di dîroka Sumerî û Misrê kavin de hatiya, û berî zayînê 800 BZ gihîştin Yewnanîstanê, ku qirikê çavkaniya bingehîn a hêkan bû. [5]

Berhamînaim û Çêkerî[biguherîne]

Di 2017 de, hilberîna hêkên mirîşkan li cîhanê 80.1 mîlyon ton bûn . Hilberînerên herî mezin Çîn bû. Ya ku bi vê yekê 31,3 mîlyon hêk lê hatîne berhamînan, û Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê bi 6,3 mîlyon e, Hindistan bi 4,8 mîlyon hêka, Meksîko bi 2,8 mîlyon e, Japonya bi 2,6 mîlyon, û Brezîlya û Rûsya bi hevre 2,5 mîlyon hêka lê hat bûne berhem înain . [6] Kargehek mezin a hêkan a tîpîk her hefte mîlyonek derzanên hêk berham di îna [7]

Anatomî û taybetmendî[biguherîne]

Hêka mirîşkê ya xav a di hundurê mewlûdê de, bi qalikê ku bi sirkê ve tê kişandin tê derxistin.

Kedî (Başiya Hêkê)[biguherîne]

Hêk weka Nirxa xwarin ji bo leşê mirov[biguherîne]

Ji bo her 50 grams (1.8 oz) ji hêka mirîşkê ya navîn / mezin nêzîkê 70 calories (290 kJ) enerjiya xwarinê û 6 g proteîn têde heye.

Hêk (kelandî) gelek vîtamîn û kanzaiyên muhimên ji bo leşên mirova tê de hebe di nav de weka vîtamîn A (ji sedî 19 DV), û riboflavîn (ji sedî 42 DV), asîdê pantothenîk (ji sedî 28 DV), vîtamîna B (ji sedî 46 DV), kolîn (ji sedî 60 DV), fosfor (ji sedî 25 DV), zinc (ji sedî 11 DV) û vîtamîna D (ji sedî 15 DV). [8] [9]

Zerkek ji du-sê parên pêşniyara rojane ya tê de 300 mg kolesterolê heye.

Bandora tenduristiyê[biguherîne]

Cûrên hêka[biguherîne]

Hêkên quail (çepê jorîn), hêka mirîşkê (çepê jêrîn), û hêka ostrikê (rast).
Hêkên mirîşkan û hêkên qirçikan di selikek zivirî de berhev kirin.

hêkên heywana hevpar a xwarin û yek ji yên herî raxe û malzemeyên bikaranîn çêkirin. Ew di gelek şaxên pîşesaziya xwarinê ya nûjen de di girîng in. [10]

Hêkên çûkan ên ku herî pir têne bikar anîn ên ji mirîşka û hêkên qazê ne . Hêkên piçûktir, wekî hêkên qirçikê, li welatên rojavayî têne xwarin. Hêk li gelek deverên Asyayê, wekî Çîn û Taylandê, xwarinek rojane ye, ku hilberîna Asyayî di sala 2013-an de ji sedî 59-ê cîhanê peyda dike. [11]

Taybetmendiyên kulîner[biguherîne]

Hinek Hêkên xwarinan[biguherîne]

Hêkek mirîşka sorkirî, aliyê rojavayî jor
Soft-bikelînin hêk quail bi patatayan de galettes

Hêkên mirîşkan di pir celebên xwarinan de, hem şirîn û hem jî şor, û di nav wan de gelek tiştên pijandî jî pir têne bikar anîn. Hin ji yên ku herî rêbazên amadekirina hevpar têxe nava herduyan, sorkirin, kelandî, hard-bikelînin, nerm-bikelînin, omelettes, û pickled . Her weha dibe ku ew xav bêne xwarin, her çend ev ji bo kesên ku bi taybetî ji salmonellosis re hesas in re nayê pêşniyar kirin, wek pîr, pîr, an jinên ducanî. Wekî din, proteîna di hêkên xav de tenê ji sedî 51 biyojavaî ye, lê ya ku hêkek pijandî ji sedî 91 biyojava nêztir e, ango proteîna hêkên pijandî bi qasî du qat ji proteîna ji hêkên xav e. [12]

Ger hêkek kelandî bê pijandin, ji ber guherînên di nav hesin û kewkurtên hêkê de carinan zengilek kesk li dora zerikê hêkê xuya dike. Ew jî dibe ku bi pirbûna hesin di ava kelandinê de çêbibe.  çavkaniya Pijandina zêde zirarê dide kalîteya proteînê. [13] Heya ku ew bi tevahî sar nebe çend hûrdeman di nav ava sar de hêkeke pijandî sar bike, dibe ku pêşî li çêkirina zengila keskbar a li rûyê zerikê bigire.

Guhertoyên flavor[biguherîne]

Komek hêkên çayê yên bi şêlû bêkêmasî dikevin nav çêlek biharat û çayê.

Parastinî[biguherîne]

Hêka duck xwêkirî.
Hêka tirşkirî, bi ava bîzikê rengîn.
Hêka sedsalê .

Di Cotyarîyê de[biguherîne]

Hêkên firotanê li firoşgehek firoşgehê.
Hêkên spî û qehweyî di kelek hêkê de.

Rengê hêkê[biguherîne]

Hêkên mirîşkên spî, spîndar (sor), û qehweyî.

Her çend rengê hêkê hêj pir pirsgirêkek kozmetîkî ye, lê bandor li ser kalîte an çêja hêkê nake, ji ber tercîhên herêmî û neteweyî ji bo rengên taybetî, û encamên tercîhên li gorî daxwazê, ew di hilberînê de pirsgirêkek sereke ye. Mînakî, li piraniya herêmên Dewletên Yekbûyî, hêkên mirîşkan bi gelemperî spî ne. Lêbelê, hêkên qehweyî li hin deverên Bakurê-rojhilatê Dewletên Yekbûyî, nemaze New England, ku tê de televîzyonek bi salan digot "hêkên qehweyî hêkên herêmî ne, û hêkên herêmî teze ne!"  Nijadên mirîşkên herêmî, di nav de Rhode Island Red, hêkên qehweyî datînin. Hêkên qehweyî li Çîn, Kosta Rîka, Irelandrlanda, Fransa, û Keyaniya Yekbûyî têne bijartin. Li Brezîlya û Polonya, hêkên mirîşkên spî bi gelemperî wekî pîşesazî têne hesibandin, û yên qehweyî an sor têne bijartin. Çandinî û xwedîkirinên piçûk, nemaze di neteweyên di warê aborî de pêşketî de, dibe ku hêkên bi reng û mezinahiyên pir cûda cûda, bi kombînasyonên spî, qehweyî, pîsikî (sor), kesk û şîn bifroşin (wekî ku ji hêla hin nifşan ve hatî danîn, di nav de araucanas, [14] asoya mîrata, û bar lingê kremî) hêk di heman qutikî an kartonê de, dema ku supermarket di heman demê de bi piranî hêkên ji hilberînerên mezintir, ên rengê li wî gelî an herêmê bijartî difroşin.

Hêkên qehweyî yên pir tarî yên Marans, regezek mirîşkê fransî ye.
Mirîşkan datînin di qefesên bataryayê de.

Operasyonên çandiniya kargeha bazirganî timûtim xwedîkirina mirîşkan di qefesên piçûk û qelebalix de ye, nahêle ku mirîşk tevgerên xwezayî bikin, wek perçiqandina baskan, şûştina tozê, dirijandin, pîkîn, perperîn û çêkirina hêlînan. Sînorkirinên weha dibe ku ji bo pêfldike û sedema helwesta revîna . [15]

Ji 1 Çile 2012-an de, Yekîtiya Ewropî qefesên bataryayê yên kevneşopî ji bo mirîşkên hêkdar qedexe kir, wekî ku di Rêwerziya 1999/74 / EC ya Yekîtiya Ewropî de hatî diyar kirin. [16] YE destûr bikaranîna "dewlemendkirî" cages raxistî ku divê space û amenity hin pêdiviyan. Hilberînerên hêkan li gelek welatên endam li dijî pîvanên nû yên kalîteyê derketin li hin welatan, heta qefesên xemilandî û qefesên malbatê jî qedexe ne. Standarda hilberîna hêkan li ser kategorîzekirina nîşankirina hêkên mecbûrî ku kodê hêkên EU bi 3 ji bo mirîşka qefilandî dest pê dike ji 1 ji bo hêkên serbixwe û 0 ji bo hilberîna hêkên organîk xuya ye.

Hêk di çand û kultûr de[biguherîne]

Hanácké kraslice, hêkên Paskalya ji herêma Haná, Komara Çek .

Kevneşopiyek navdar a Rohelat li hin deverên cîhanê xemilandina hêkên qelandî ye Kevneşopiyek bi heman rengî ya boyaxkirina hêkan li deverên cîhanê yên ku ji çanda Faris bandor bûne heye. Berî hevsengiya biharê di kevneşopiya Sersala Nû ya Farisî de (jê re dibêjin Norûz ), her endamek malbat ji xwara hêka dixemilîne û wan di tasek de li hev dixe.

Her weha[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

  1. Kenneth F. Kiple, A Movable Feast: Ten Millennia of Food Globalization (2007), p. 22.
  2. Howe, Juliette C.; Williams, Juhi R.; Holden, Joanne M. (March 2004). "USDA Database for the Choline Content of Common Foods" (PDF). United States Department of Agriculture (USDA): 10. Ji orîjînalê (PDF) di 5 December 2010 de hat arşîvkirin.
  3. Agricultural Marketing Service (1995). "How to Buy Eggs". Home and Garden Bulletin. United States Department of Agriculture (USDA) (264): 1.
  4. Outlook for egg production WATT Ag Net – Watt Publishing Co
  5. McGee, Harold (2004). McGee on Food and Cooking. Hodder and Stoughton. r. 70. ISBN 978-0-340-83149-6.
  6. "Eggs, hen, in shell; Production/Livestock Primary for World in 2017". Food and Agriculture Organization of the United Nations, Statistics Division (FAOSTAT). 2019. Roja wergirtinê: 3 October 2019.
  7. Quito, Anne (11 May 2017). "Target used 16,000 eggs to decorate a dinner party, in a grand display of design's wastefulness". Quartz (publication). Roja wergirtinê: 11 May 2017.
  8. "Full Report (All Nutrients): 01129, Egg, whole, cooked, hard-boiled", USDA Branded Food Products Database
  9. "Full Report (All Nutrients): 45174951, EGGS", USDA Branded Food Products Database
  10. Montagne, Prosper (2001). Larousse Gastronomique. Clarkson Potter. rr. 447–448. ISBN 978-0-609-60971-2.
  11. "Global Poultry Trends 2014: Rapid Growth in Asia's Egg Output". The Poultry Site. 6 May 2015. Ji orîjînalê di 10 August 2016 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 12 June 2016.
  12. Evenepoel, P.; Geypens, B.; Luypaerts, A.; Hiele, M.; Ghoos, Y.; Rutgeerts, P. (1998). "Digestibility of Cooked and Raw Egg Protein in Humans as Assessed by Stable Isotope Techniques". The Journal of Nutrition. 128 (10): 1716–1722. doi:10.1093/jn/128.10.1716. PMID 9772141.
  13. "overcooked eggs". Times of india. Times of India.
  14. Blue eggs, sometimes thought a joke, are a reality, as reported here, for example.
  15. "Scientists and Experts on Battery Cages and Laying Hen Welfare". Hsus.org. Ji orîjînalê di 1 May 2008 de hat arşîvkirin. Roja wergirtinê: 10 January 2010.
  16. "EUR-Lex – 31999L0074 – EN". Eur-lex.europa.eu. Roja wergirtinê: 10 January 2010.