Hêwirzeya Cindaran a Sêûlê

Hêwirzeya Cindaran a Sêûlê
Itaewon (이태원) 2022 Halloween.jpg
Gel di cejna festîvala cindaran de
Dîrok29ê çiriya pêşîn 2022(2022-10-29)
Saetnêz. 22:15 [1] KST
CîhItaewon-dong, Sêûl, Korêya Başûr
Koordînat37°32′05″Bk 126°59′36″Rh / 37.53472°Bk 126.99333°Rh / 37.53472; 126.99333
CureGirseya qelebalix
SedemDi bin lêpirsînê de
Mirin156+
Brîndar152+

Hêwirzeya Cindaran a Sêûlê, bûyerekî girseyî ye ku di 29ê cotmeha sala 2022an de, di dema pîrozbahiyên cejna cindaran de li Itaewon, Seoul, Korêya Başûr, girseyek qewimiye. Di bûyera girseyî de herî kêm 151 kes mirin û li gorî daxuyaniyan 82 kes jî birîndar bûne.[2]

Pevçûna girseyê bi karesata herî kujer a dema aştiyê ya Korêya Başûr ji dema binavbûna keştiya MV Sewol di sala 2014'an e, ku zêdetirî 300 kes kuştin.[3]

Paşbingeh[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Navçeya Itaewonê ya navenda Sêûlê ji bo kombûnê cîhekî populer e, ji ber ku dever klûbên şevê û baran mêvandar dike.[4] Nêzîkî 100,000 kes beşdarî çalakiya cejna caziyan a Itaewon bûn.[5] Ew ji destpêka pandemiya COVID-19 ve li deverê festîvala cejna caziyan a herî zêde beşdar bû.[5] [6] Di heman demê de ji destpêka pandemiyê ve bûyera yekem a wiha bû ku pêdivî bi girtina maskê tune.[5]

Bûyer[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Girseya gel saet di 22:20 de bi dema herêmî (KST)[7] li ser kuçeya nêzikî derketina duyemîn a stasyona Itaewonê û Otela Hamiltonê qewimî.[3] [6] Komên medya yên herêmî gotin ku xelk di nav barekê qerebalix bûn ji ber gotegotek navdarê nenas amade ye,[8] an şêraniyên bi narkotîkên klûban têne belavkirin.[9]

Qurbanî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Karbidestên Sêûlê got, bi kêmî 151 kes mirin,[2] bi kuştî bêhtir hêvî kirin.[10] Piraniya miriyan ciwan an kesên di 20 saliya xwe de ne.[11] Di nav kuştiyan de 19 kesên biyanî jî di nav de neteweyên Îran, Ûzbêkistan, Çîn û Norwêcê jî hene. 97 qurbaniyên jin û 54 qurbaniyên mêr mirin.[12] Bi kêmanî 82 kesên din birîndar bûn,[2] tevî ku Ajansa Agiriyê ya Neteweyî û Wezareta Karên Hundir û Ewlehiyê gotibûn nêzî 100 kes birîndar bûne, bi 50 kes ji bo girtina dil guhdana bijîşkî werdigirin.[6]

Piştî bûyerê[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Wêneyên derveyî WPê
kuçeya girse lê qelibî
Nexşeya herêma bûyerê[13]

Laş li kolanan hatin danîn, bi pelên şîn ve hatin pêçan,[5] dema ku paramedîk CPR li mirovan dikirin. Hin cenaze bi ambûlansan hatin rakirin.[5] Daîreya agirkujiyê ya Yongsan got, dibe ku jimara miriyan zêde bibe ji ber ku gelek kesên din birîndar rakirin nexweşxaneyên li seranserê bajêr.[6] Gelek ji qurbaniyan hatin veguhestin Nexweşxaneya Zanîngeha Soonchunhyang, ku li nêzikî Itaewon e. Piştî cihê bûyerê ji aliyê polîsan ve hat girtin, bar jî xebatên xwe berdewam kirin. Gelek kes ji ber haya wan ji karesatê tune bû, pîrozbahiyê berdewam kirin.[14]

Bertek[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Serok Yoon Suk-yeol beşdarî kurteya awarte bû. Wî pêşniyara bilez, dermankirina birîndaran û vekolîna ewlehiya cihên cejnê kir.[15] Tê payîn ku ew di 30'ê cotmehê de di saet 09:45 li welêt biaxive,[16] û paşê serdana cihê bûyerê bike.[17] Ji aliyê Serok Yoon ve şîna neteweyî hat ragihandin.[18] Şaredarê Sêûlê Oh Se-hoon di wexta bûyerê de li sefera Ewropayê bû, ku vegeriya Sêûlê.[15]

Serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê Joe Biden, serokwezîrê Brîtanya Rishi Sunak, serokkomarê Fransa Emmanuel Macron û serokwezîrê Almanya Olaf Scholz ji gelek serokên cîhanê re sersaxî xwestin.[19][20]

Çavkanî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

  1. https://n.news.naver.com/mnews/article/023/0003725162?sid=102Şablon:Bare url
  2. a b c Joo-bin, L. (30 çiriya pêşîn 2022). "[속보] 오전 9시 이태원 사고 사망 151명, 부상 82명으로 늘어" [[Breaking News] Itaewon accident at 9 a.m. death toll rises to 151 and injuries to 82] (bi koreyî). Roja wergirtinê: 30 çiriya pêşîn 2022. Xeletiya çavkanî: Invalid <ref> tag; name "Hankyoreh1" defined multiple times with different content
  3. a b Sang-Hun, Choe (29 çiriya pêşîn 2022). "The Itaewon tragedy is the worst peacetime disaster in South Korea since the Sewol ferry sank in 2014, killing more than 300 people". The New York Times. Roja wergirtinê: 29 çiriya pêşîn 2022. Xeletiya çavkanî: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content
  4. Gallo, W. (29 çiriya pêşîn 2022). "Dozens Hurt, Many Feared Dead in Seoul Stampede". Roja wergirtinê: 29 çiriya pêşîn 2022.
  5. a b c d e Lee, W.; Thomas, M. (29 çiriya pêşîn 2022). "Many feared dead in South Korea Halloween crush". Roja wergirtinê: 29 çiriya pêşîn 2022. Xeletiya çavkanî: Invalid <ref> tag; name "BBC1" defined multiple times with different content
  6. a b c d Tong-Hyung, K.; Kim, H.-J. (29 çiriya pêşîn 2022). "At least 59 dead, 150 injured in Seoul after Halloween crowd crush". PBS News. Roja wergirtinê: 29 çiriya pêşîn 2022. Xeletiya çavkanî: Invalid <ref> tag; name "PBS1" defined multiple times with different content Xeletiya çavkanî: Invalid <ref> tag; name "PBS1" defined multiple times with different content Xeletiya çavkanî: Invalid <ref> tag; name "PBS1" defined multiple times with different content
  7. Choi, S.; Williams, A. (29 çiriya pêşîn 2022). "South Korea stampede death toll rises to 120, fire authorities say". Reuters. Roja wergirtinê: 29 çiriya pêşîn 2022.
  8. "120 killed in Halloween crowd crush in South Korea". 29 çiriya pêşîn 2022. Roja wergirtinê: 29 çiriya pêşîn 2022.
  9. Boram, P. (30 çiriya pêşîn 2022). "(8th LD) At least 149 dead, 76 injured in Halloween stampede in Seoul". Roja wergirtinê: 30 çiriya pêşîn 2022.
  10. Lee, M. Y. H.; Cho, K. K.; Pietch, B. (29 çiriya pêşîn 2022). "At least 120 dead in Seoul Halloween crowd crush". Roja wergirtinê: 29 çiriya pêşîn 2022.
  11. "149 dead, 76 injured in Seoul Halloween stampede". 29 çiriya pêşîn 2022. Roja wergirtinê: 30 çiriya pêşîn 2022.
  12. Eun-bin, K. (30 çiriya pêşîn 2022). "[속보] "이태원 참사 사망 151명…女97명 男54명, 외국인 19명"" [[Breaking News] "Itaewon disaster killed 151 people... 97 females, 54 females, 19 foreigners"] (bi koreyî). Roja wergirtinê: 30 çiriya pêşîn 2022.
  13. http://channelnewsasia.com/asia/south-korea-halloween-crush-stampede-seoul-itaewon-injured-deaths-funerals-3033306
  14. "Scenes of horror in Seoul after Halloween stampede". 29 çiriya pêşîn 2022. Roja wergirtinê: 29 çiriya pêşîn 2022.
  15. a b "At least 59 dead and 150 injured after stampede during Halloween festivities in Itaewon, South Korea". 29 çiriya pêşîn 2022. Roja wergirtinê: 29 çiriya pêşîn 2022.
  16. "Yoon to address nation on deadly stampede in Itaewon at 9:45 a.m." 30 çiriya pêşîn 2022. Roja wergirtinê: 30 çiriya pêşîn 2022.
  17. "윤 대통령, 이태원 압사 사고 현장 방문" [President Yoon visits the site of the Itaewon crushing accident]. 30 çiriya pêşîn 2022. Roja wergirtinê: 30 çiriya pêşîn 2022.
  18. Shin, H.; Mallard, W. (30 çiriya pêşîn 2022). "South Korea's Yoon Declares National Mourning Period Over Stampede - Yonhap". U.S. News & World Report. Roja wergirtinê: 30 çiriya pêşîn 2022.
  19. "World leaders express condolences after South Korea stampede". 29 çiriya pêşîn 2022. Roja wergirtinê: 30 çiriya pêşîn 2022.
  20. "World leaders offer condolences following Itaewon Halloween crisis". m.koreaherald.com. Roja wergirtinê: 30 çiriya pêşîn 2022.