Heyv

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Heyv Moon symbol decrescent.svg

Full Moon as Seen From Denmark.jpg
Rewşa wê ya ku ji Cîhanê tê xuya

Taybetiyên Rêgehî
Germiçanga Nivî Mezin 384.399 km
(0,00257 AU)
Periastron 363.104 km
(0,0024 AU)
Enote 405.696 km
(0,0027 AU)
Dernavendî 0,0549
Dema Gerînê 27,321582 roj
(27 roj 7 demjimêr 43.1 çirk)
Dema Gihîştinê 29,530588 roj
(29 roj 12 demjimêrt 44.0 çirk)
Leza Rêgehê kêmzêde 1,022 km/s
Leza Rêgehê ya Herî Zêde 1,082 km/s
Leza Rêgehê ya Herî Kêm 0,968 km/s
Xwariya Rêgehê 18,29° - 28,58°
Erd Ekvatorê re
5,145° Girtin
Peyik Cihên ku av tê heye Erd
Taybetiyên Fizîkî
Kêmzêde Eşkêl
Eşkêlanîv
3.474,13 km (0,273 x Erd)
1.737,06 km (0,273 x Erd)
Ekvatoral Eşkêl
Ekvatoral Eşkêlanîv
3.476,28 km (0,273 x Erd)
1.738,14 km(0,273 x Erd)
Navbera Cemseran Eşkêl
Eşkêlanîv ya navbera cemseran
3.471,94 km (0,273 x Erd)
1.735,97 km (0,273 x Erd)
Guşarî 0,00125
Rûerd Qadê 3,793×107 km²
(0,074 x Cîhan)
Qewere 2,1958×1010 km³
(0,020 x Cîhan)
Gumlat 7,3477×1022 kg
(0,0123 x Cîhan)
Kêmzêde Kesafet 3.346,4 kg/m3
Erdkêşa li Ekvadorê 1,622 m/s2
(0,1654 g)
Leza Ekvatorê Rizgarbûnê 2,38 km/s
Xwariya Germiçangê 6,688°
Albedo 0,12
Tiwandar −2.5 to −12.9
−12.74 (Kêmzêde Heyveron)
Rêpoş Germahî
  • Herî kêm
  • Kêmzêde
  • Herî bilind

40 Kelvîn (Yeke)
250 Kelvin (Yeke)
96 Kelvîn

Amêjena Silîkatî a li dor (Tora bi pêşbibî.%)
SiO2 44,4 %
Al2O3 6,14 %
FeO 10,9 %
MgO 32,7 %
CaO 4,6 %
Na2O 0,092 %
K2O 0,01 %
Cr2O3 0,61 %
MnO 0,15 %
TiO2 0,31 %
Taybetiyên Atmosferê
Kesefeta Atmosferî 107 partîkul cm−3 (ro)
105 partîkul cm−3 (şev)

Heyv an jî hîv peyika cîhanê ya xwezaye. Nava Pergala rojê de jî pêncemîn peyika xweza ye. dûrahiya Erd û Heyvê nêzî 384.403 km ye, ango sî qat dûrahiya eşkêla cîhanê ye. Eşkêla heyvê jî 3.474 km ye. Ew eşkêla Heyvê jî qasî çaryeka cîhanê ye. Loma qewereya Heyvê qasî qewereya Cîhanê %2 ye.

Gumlata Heyvê jî Cîhanê 81.3 qat kêmtir e. Erdkêşiya Heyvê jî li gor Cîhanê %17 ye.

Turekî Cîhanê a li ser rêgehê, Heyv tenê dikare 27.7 rojan wê torê temam bike û qasî dinyayê rêgehê de bizivire. Di nava gerstêrk û peyikên xwezayan de tenê mirov çûye li ser Heyvê. Yekemîn peyika ku li dora Heyvê derbaz bûyî jî Luna 1 peyika Yekitiya Sowyetan bû. Heyv li ser rêgeha cîhanê de ye û hevdem li dora Cîhanê dizivire. Heyv mîna Cîhanê li dora germiçanga xwe nazivire ji aliyê wê yekî westare û ji ber wê ji cîhanê aliyekî rûyê Heyvê tenê tê xuya. Ji Cîhanê herdu alî nayê xuya.

NASA gelek caran Keştiya Fezayê şandiye Heyvê ji bo bawerbûna heyîna avê, lê encam her demê wek derket li vir ti demê av nehate dîtin. Niha jî Nasa robotên pispor dişîne gerstêrka Behramê ji lêgerîna avê.

Projeyên DYA'yê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Girtina Heyvê 2007-03-03 23.52pm (RLH)

20 Tîrmh 1969an de cara ewil ji Heyvê re DYA Keştiya Fezayê şand ji bo lêgerîna jiyanê. Pisporên ewil ji Heyvê re pê pelandi jî Neîl Armstrong û Buzz Aldrin e.

Wesayîtên pêşîn çûne Heyvê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Navê Wesayîta Fezayê Dîroka Şandinê Agahî
Luna 2 12ê îlonê 1959 Cara pêşîn daketina li ser Heyvê.
Ranger 7 28ê tîrmehê 1964
Ranger 8 17ê sibatê 1965 dîmen hate kêşan
Ranger 9 21ê adarê 1965
Luna 9 31ê kanûna paşîn 1966
Surveyor 1 30ê gulanê 1966
Luna 13 21ê kanûna pêşîn 1966
Surveyor 3 17ê nîsanê 1967
Surveyor 5 8ê îlonê 1967
Surveyor 6 7ê çiriya paşîn 1967 Peywira Wekhev
Surveyor 7 7ê sibatê 1968
Apollo 11 16ê tîrmehê1969
Apollo 12 14ê çiriya paşîn 1969
Luna 16 12ê îlonê 1970
Luna 17 10ê çiriya paşîn 1970
Apollo 14 31ê kanûna paşîn 1971 Li Heyvê cara pêşîn çiyayan re daketin (Fra Mauro).
Apollo 15 26ê tîrmehê 1971 Cara pêşîn kar aîna wesayîtan.
Luna 20 14ê sibatê 1972 Mînakên axê hate hilgirtin
Apollo 16 16ê nîsanê 1972 Cara pêşîn bikar anîna wesayîtên Fezayê li ser cihên çiya
Apollo 17 7ê kanûna pêşîn 1972 Peywir wekheve
Luna 21 8ê kanûna paşîn 1973 Digel Luna 20 yê çû ye peywir wekheve.
Luna 24 9ê tebaxê 1976 Digel Luna 20 yê çû ye peywir wekheve.

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]