Kendava Gabésê
Kendava Gabésê | |
|---|---|
 | |
| 34°13′Bk 10°37′Rh / 34.22°Bk 10.62°Rh | |
| Dewlet | Tûnis  |
biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre | |
Kendava Gabésê berevajî Sîrtîsa Mezin a li Lîbyayê, kendaveke ku li perava rojhilatê Tunisê ye û yek ji kendavên Deryaya Navîn ê li derveyî Afrîkaya Bakur e. Kendav bi qasî peravê ji Sfaxê heta Çerbayê dirêj dibe. Li serê kendavê bajarê Gabès (Ghannouche) hatiye avakirin ku di demsalên biharê de bi çûnûhatina avê bilindahiya ava kendavê heta 2,1 mêtreyan bilind dibe. Hem Gabès û hem jî Sfax benderên sereke yên kendavê ne ku piştgiriyê didin masîgiriya îspong û tonê û Gabès navenda aborî û îdarî ya kendavê ye.
Erdnîgarî
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Piraniya çavkaniyan Kendava Gabèsê wekê di navbera xeta di navbera serê bakurê rojavayê Girava Djerba (Jerba) li başûrê rojhilat û Ras Yonga (Xala Yonga) li bakurê rojava de dibînin.[1] Ras Yonga li bakurê girava Cezîrat Xûnayis û li zozanên giravê ye û nêzîkî 52 kîlometre li başûrê rojavayê Sfaxê ye.[1] Erdnîgarnas Strabo destnîşan kiriye ku devê kendavê li giravên Cercinna (Kerkennah) û Meninx (Djerba) bû.[2] Piştî Strabo, xet ji bakurê Sfaxê heta Girava Djerba dirêj dibe û herêmeke mezin vedigire nav xwe. Ev herêma mezin beşek ji Giravên Kerkennah û peravên derdora Sfaxê di nav xwe de girtiye. Navenda kendava biçûk li 33°59′29″N 10°24′09″E ye û berfirehiye kendavê 68,5 kîlometre ye û dirêjahiya kendavê (ber bi bejahiyê ve) 51,0 kîlometre ye. Kendava mezintir jî firehiya kendavê 150 kîlometre berfireh e û dirêjahiya kendavê (ber bi bejahiyê ve) 90 kîlometre ye û navenda kendavê li 34°04′48″N 10°28′36″E ye.
Hemû Kendava Gabesê, hem guhertoyên wê yên mezintir û hem jî yên biçûktir, di binê kendavê de ji aliyê refê parzemînî ya plaqeya Afrîkayê ve hatiye çêkirin û ti dever ji 200 metreyan kûrtir nîne.[3][4] Kendav di Serdema Permî û Serdema Triyasî de, mîneralên wekê karbonat û evaporît li Kendava Gabesê kom bûne ku niha qûmez û dîapîrên xwêyê çêdikin.[4] Her wiha karbon û hîdrokarbon ku bi piranî ji nebatan pêk hatiye di binê kendavê de kom bûne. Ev niha bingeha pîşesaziya petrol û gazên li kendavê pêk tînin. Di nav qadên herî girîng ên petrol û gazê yên li kendavê de qada Aştart û qada Çergiyê hene.[4] Termînala neftê ya Aştartê li derveyî kendavê li 34°17′N 11°23′E ye ku tanker dikarin bi hêsanî neftê veguhezînin wir.
Çavkanî
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]- ^ a b "Tunisia | WorldCat.org". search.worldcat.org (bi îngilîzî). Roja gihiştinê 24 adar 2026.
- ^ Strabo (1857). The Geography of Strabo (bi îngilîzî). H. G. Bohn.
- ^ "Case concerning the continental shelf (Tunisia/Libyan Arab Jamahiriya) | WorldCat.org". search.worldcat.org (bi îngilîzî). Roja gihiştinê 24 adar 2026.
- ^ a b c Tawadros, E. (2001). Geology of Egypt and Libya. Rotterdam, Netherlands ; Brookfield, VT, USA: A.A. Balkema. ISBN 978-90-5809-331-8.
