Romaya Kevnare

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
(Ji Komara Romê hat beralîkirin)
Jump to navigation Jump to search
Romaya Kevin di cîhanê de
Peykerê kevnare Çemê Tiber, çemê Romayê ya, û peykerê gur û Romûlûsê û Remûsê (Muzeya Louvre)
Komara Romê û Împeratoriya Romê navbera salên 510 b.z. û 480 p.z.

Romaya Kevnare bajarwarî anko şaristaniyetek bû ko li derdora sedsala 9ê berî zayînê wekî civakeka cotkar li nîvgizirta Îtalyayê hat damezirandin û li dawiyê bû împeratorîyek ko tevaya herêmên Deryaya Navîn vegirtin. Li sdsala 12ê di jiyana xwe da, Rom ji keyatiyekêkomareka ko bingehê wê li ser hîmê olîgarşiyê û demokrasiyê hatibû danan û paştir jî bû emperatoriyeka otokratîk anko yeksalarane. Wê hemî Ewropaya Rojava û piraniya deverên derdora Deryaya Navîn bi dagîrkirin û navxwehelandinê anko asîmîlasiyonê vegirtin.

Li sedsala 5ê emperatorî ber bi herifyanê çû. Aliyên rojavayî yên împeratoriyê, bi herêmên mîna Hispania, Gaul û Îtalyayê jê cida bûn û li sedsala 5ê keyatiyên xweser pêkanîn. Navê aliyê rojhilatî yê emperatoriyê ko navenda wê Konstantînopolîs bû ji sala 476ê û şûnda bû Împeratoriya Bîzansê. Ev sal, sala kevneşopî ya herifyana Emperatoriya Romê û destpêka Serê Çaxên Navîn e ko bi Çaxên Tarî dihêt niyasîn.

Bajarwariya Roma Kevin bi awayekê edetî digel Yewnana Kevin bi hevra wekî Kevnariya Klasîk dihên niyasîn. Yewnana Kevin hêvênê hebûna ferhengî ya Roma Kevin bû. Roma Kevin di dîroka Ewropaya Rojava da dewrekê gelek mezin lîstiye û bingehê huner, şer, qanûn, wêje, teknolojî û nijargerî anko arşîtektê li wêderê hat danîn. Dîroka wê emperatoriyê hêşta jî bandora xw li ser cîhanê heye.

Serdema Arxaik û Serdema Klasîk[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Etrûskî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Gotara bingehîn: Etrûsk

Keyaniya Romê: 753–509[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Gotara bingehîn: Keyaniya Romê

Serdema Helenîstîk[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Komara li 44 b.z. (Mirina Iulius Caesarê)

Komara Romê: 509–27[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Gotara bingehîn: Komara Romê

Serdema Romê Keyserane[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Pont du Gard (en), nêzîkê Nemausus, Gallia Transalpina (Nîmesê, Fransa)
Gotara bingehîn: Serdema Romê Keyserane
Împeratoriya li 150an

Împeratoriya Romê: 27–286[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Gotara bingehîn: Împeratoriya Romê

Serdema Antîk Dereng[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Împeratoriya Romê: 286–641[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Împeratoriya Romê ya Rojava: 286–476[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Serdema Navîn[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Gotara bingehîn: Împeratoriya Bîzansê
Împeratoriya li 1025an

Serdema Bîzansê Navîn: 641–1204[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Împeratoriya li 1435an

Serdema Bîzansê Dereng: 1204–1453[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawa?)