Lev Trotskî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Lev Trotskî
Лев Давидович Троцкий.jpg
Navê rastî
Лейб Давидович Бронштейн, Лев Давидович Троцкий
Jidayikbûn
Лейб Давидович Бронштейн  Li ser Wîkîdaneyê biguherîne

7 çiriya paşîn 1879 Edit this on Wikidata
Bereslavka[*]  Li ser Wîkîdaneyê biguherîne
Mirin 21 tebax 1940 Edit this on Wikidata
Coyoacán[*]  Li ser Wîkîdaneyê biguherîne
Sedema mirinê Cerebral hemorrhage[*]  li ser wîkîdaneyê biguherîne
Cihê goristanê Coyoacán[*], Grave of Leon Trotsky and Natalia Sedova[*]  Li ser Wîkîdaneyê biguherîne
Hevwelatî Rûsyaya Çarî, Russian Socialist Federative Soviet Republic[*], Ukrainian Soviet Socialist Republic[*], Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst, Meksîk  Li ser Wîkîdaneyê biguherîne
Perwerde Odesa University[*]  Li ser Wîkîdaneyê biguherîne
Pîşe
Partiya Siyasî Menşewîkî, Partiya Komunîst a Yekîtiya Sovyet[*], Russian Social Democratic Labour Party (bolshevik)[*], Social Democratic Party of Switzerland[*]  Li ser Wîkîdaneyê biguherîne
Dîn Ateîzm  li ser wîkîdaneyê biguherîne
Hevjîn Natalia Sedova[*], Aleksandra Sokolovskaya[*]  Li ser Wîkîdaneyê biguherîne
Zarok Sergei Sedov[*], Zinaida Volkova[*], Lev Sedov[*]  Li ser Wîkîdaneyê biguherîne
Dê û bav
Xelat
  • Order of the Red Banner Edit this on Wikidata
Şanenav Leon Trotsky Signature.svg
biguherîne - Wîkîdaneyê biguherîneBelge

Lev (an jî Leon) Davîdovîç Trotskî (bi rûsî: Лев Давидович Троцкий, Lev Davidovich Trotsky) (* 7'ê sermawezê 1879 li Yanowka, Ûkrayna; † 21'ê gelawêjê 1940 li Coyoacán, Meksîk) siyasetmedar, fîlozof, şoreşger û yek ji pêşengên Şoreşa Cotmehê ye.

Bi navê Lev Davîdovîç Bronşteyn li Yanowka di malbateke bingeh-cihû de ji dayîk bûye. Trotskî kod navê wî ye. Avakerê Artêşa Sor a YKSS, teorîsyenekî Marksîst bû cihekî wî yê girîng hebû di destpêka şoreşa sosyalîst a li Rûsyayê. Piştî mirina Lenîn, nakokî di nava pêşengên şoreşê de derdikeve. Trotskî bi navê "şoreşa bêdawî" eniyeke avadike. Gorî wî divê mirov bi deskeftinên li Rûsyayê nesekine, şoreşê him li Rûsya, him jî li rûyê dinyayê nûvejîne. Xebat û nêrînên wî him li rûyê dinyayê gelek dostan, him jî dijminan dertîne holê.

Têkoşîna mezin di navbera Stalîn û Trotskî de pêk tê. Stalîn biserdikeve û Trotskî ji hemî peywirdariyên xwe tê destkişandin. Berê şoreşa Lenîn difikirî vediguhêze û dikeve bin bandora Stalîn. Stalîn hemî demokrasiya sosyalîzmê radike, bi sed hezaran mirovan zindanî dike. Sosyalîzma ku dê azadî bianiya, tirs, zilm û zordariyê tîne. Trotsky ji YKSS tê derkirin. Di nava salên 1929 û 1933 li Stenbola Tirkiyê dijî. 20'ê reşemiyê 1932 da ji hemwelatiya YKSS tê avêtin.

Stalîn ti rehetiyê nade wî. Lawê wî tê kuştin û keça Trotskî li Berlînê tê dînkirin. Trotskî ji Fransa, Norwêc û cihê ku diçe tê derkirin. Ajanên Stalîn nahêlin ew têkoşîna xwe bidomîne. Di 21'ê gelawêjê 1940 de li Meksîkê ji aliyê sîxureke Stalîn tê kuştin.

Galerî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]