Muhacîr, Meledî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Navçeya Wêranşar
Doğanşehir
Navçe
Welat Bakurê Kurdistanê
Dûgel Tirkiye
Parêzgeh Meledî
Serbajar Wêranşar
Qeymeqam Mehmet Soğukpınar

Hejmara nahiyan 2 nahiye
Hejmara bajarokan 6 bajarok
Hejmara taxan 37 tax
Hejmara gundan 27 gund

Gelhe (2012) 41.006[1] kes
Rûerd 1.290 km2
Berbelavî 31,65 kes/km2
Bajarê navendî
Gelhe (2012) 11.077 kes
Koordînat 38°5′39″Bk 37°52′38″Rh / 38.09417°Bk 37.87722°Rh / 38.09417; 37.87722
Bilindayî 1.252 m
Koda postayê 44500
Koda telefonê (+90) 422
Nexşeya cihan Tirkiye
Wêranşar is located in Tirkiye
Wêranşar
Wêranşar

Muhacîr an Wêranşar (bi tirkî: Doğanşehir) navçeyeke Melediyê ye.

Navê Wêranşar (navê di dema Împeratoriya Romê de Zipetra), ji ber rûxankirin tê. Lewra, gelek caran bajar hatiye rûxandin û talankirin. Di sala 1946´an de dîgel a Tirk Wêranşar kiriye navçe û navê Doğanşehir pê ve kirine. Herêm heya avakirina Komara Tirk herdem di bin desthilatdarîya Mîrên Bêsnî de bûye. Bilindahî ji behra 1.252 m ye. 7 şaredarî û 27 gundên navçeyê hene. Aborî li ser xwedîkirina sewalan û çandiniyê ye.

Dîrok[biguherîne]

66 berî zayînê heya 395 piştî zayînê desthilatdarîya Împeratoriya Romê an jî Bîzansî 395-656, 656-738 Emewî desthilatî kiri. Herêm ji sala 1315'an heya dagirkirina osmaniyan tûşî hev bûn gelek êrîşan bûye. Memlukî, rêwîtiyên Mongoliyan, Tîmûrleng hwd. Lê herdem di bin desthilatdarîya mîrên kurdên Bêsniyê de bûye. Mixabin rêzaniya digel Tirk a bi şewitînê ziyaneke mezin daye herêmê. Bêtir piştre ava kirin û bidest xistin ji alî xelîfeyê Ebasî Harûn Reşîd ve. Li sala 1515'an dîsa wan ax ê Osmanî navçê beşdar jî 1877an yê pêşî navê Viranşehir ango Harapşehir navçê bûye, li dor ê salan şerê 1877-78 Osmanî - RûsyaRojhelatê wan weranîn e cîwar e tê da cîh kirin ji ber jî gel ê navandin gundê Muhacîr. Girêdayêk Bêsnî yê gundê li sal wek navendê melbend qewimîn. li 1929an navendê bûcax qewimîn. Li 1933an Doğanşehir navendê standin bajêr, li 1'ê avrêla 1946 jî navçeyê Arxa an jî Arga cihê bûn navçe xweserek rewşa wan werîn hilbestîne Meledî ye.

Ol, çand û civak[biguherîne]

Gelê Wêranşarè, wan eslê xwe jî bingeh ê jî olê Zêrdeştîtî. Lê belê bêtir piştre jî alî olê dû yê cihê bûn; kurdên sunî û elewî. Li biqasî hindik jî olê Mesîhtî hebûn. Li wan dû yê cihê bûn; ermenî û suryanî.

Erdnîgarî an jî rewşa Hewa[biguherîne]

Hewayê Wêranşarê, zehf germahî û hindik hêvi ango paqijek hewayê heye.

Aborî an jî berhemên çandinî[biguherîne]

Navçeyê ber girîng xweder deramet çand ê. Li Wêranşarê, berhemên çandinî; mişmiş, sêv peyda bûn û gihandinê. Berhemên çandinî vanan ber girîng ê.

Serjimar[biguherîne]

Serjimare hemûya navçeyê Wêranşarê, jî Kurdên avakirinê bû.

Eşîrên kurd[biguherîne]

Li Weranşarê an jî Muhacîrê du eşîrên mezin heye; eşîrên Etmankî, an jî Atmî û Balyan. Kurdên Muhacîrê bi piranî elewî ne lê yên sunî jî hene.

Navdarên Wêranşarê[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]