Nûrî Seîd Paşa

Nûrî Seîd Paşa

Serokwezîrê Iraqê (en)
3 adar - 18 gulan 1958
Abdul-Wahab Mirjan (en) Ahmad Mukhtar Baban (en)
Serokwezîrê Iraqê (en)
4 tebax 1954 - 20 hezîran 1957
Serokwezîrê Iraqê (en)
15 îlon 1950 - 12 tîrmeh 1952
Serokwezîrê Iraqê (en)
6 kanûna paşîn - 10 kanûna pêşîn 1949
Serokwezîrê Iraqê (en)
21 çiriya paşîn 1946 - 29 adar 1947
Serokwezîrê Iraqê (en)
10 çiriya pêşîn 1941 - 4 hezîran 1944
Serokwezîrê Iraqê (en)
25 kanûna pêşîn 1938 - 31 adar 1940
Serokwezîrê Iraqê (en)
23 adar 1930 - 3 çiriya paşîn 1932
Naji al-Suwaidi (en) Naji Shawkat (en)

Jidayikbûn	Kanûna pêşîn 1888an Bexda
Mirin	15ê tîrmeha 1958an (69 salî) Bexda
Navê rastî	نوري السعيد
Hevwelatî	Iraq
Perwerde	Dibistana Leşkerî ya Osmanî (en)
Pîşe	Siyasetmedar, leşker
Hevjîn	Naima al-Said (en)
Zarok	Sabah (d)
Şerê tevlêbûyî	Şerê Cîhanî yê Yekem
Xelat	Companion of Honour

Nûrî Paşayê Seîdê Qerexûlî yê Zubaydî (bi erebî: نوري السعيد; romanîzkirî: Nūrī al-Saʿīd; jdb. ~ çileya pêşîn a 1888an - m. 15ê tîrmeha 1958an) siyaset û dewletmedarekî iraqî bû ku heşt heyaman wekê serokwezîrê Iraqê xizmet kiriye. Wî di dema Mandaya Brîtanî û piştî serxwebûna Iraqê di gelek meqamên girîng ên kabîne û hikûmetê de xizmet kirîbû.

Kuştina wî

Laşên perçekirî yên Mîr Ebdulîleh (çep) û Nûrî Seîd (rast). Nivîsa bi erebî: "Mîr Ebdulîleh daliqandî û bi kêrên şawarmayê hat birîn, Paşa Nûrî el-Seîd li dora xwe kaş bû ye."

Di sala 1941an de derbeyek neteweperest ku ji aliyê hêmanên di nav artêşê de dihat piştgirîkirin, li dijî Nûrî pêk hatiye ku neçar dimîne ku bireve derveyî welêt. Hikûmeta nû yê ku ji aliyê dijberê demdirêj ê Nûrî, Reşîd Elî Geylanî hatibû avakirin, bi destwerdana leşkerî ya brîtanî hatiye hilweşandin û piştî vê hilweşînê welat heta dawiya şer di bin dagirkeriya leşkerî ya brîtanî mayî de dimîne.

Nûrî û Ebdulîleh hewl dan ku piştî şer bi rêya girêdana têkiliyên nêzîktir bi welatên rojavayî, bi taybetî bi Keyaniya Yekbûyî re, bandora zêde ya komên neteweperest û sosyalîst kêm bikin. Ji bo vê armancê, wan rêze peyman bi dewletên rojavayî re îmze kirin ku îmzekirina wan bi berdewamî bi xwepêşandanên mezin re rû bi rû ma (1948, 1954, 1956) ku piraniya wan bi tundî hatin tepeserkirin. Dema ku Ebdulîleh ku piştî ku Feysal II di sala 1953an de gihîşt temenê xwe, şêwirmendê wî ma, gav avêtin da ku hilbijartinên azad ragihîne, Nûrî parlamenterê ku ji hevalên wî pêk dihat, desthilatên berfireh da wî ku bi bandor wî kirin hikûmdarekî tekane. Ev rewşa gumanbar bi Şoreşa 14ê Tîrmeha 1958an, bi rêya derbeyek ji aliyê komek efserên radîkal ve bi serokatiya Ebdulkerîm Qasîm ve, bi dawî hat. Di Şoreşa Tîrmehê de ku Feysal II û Ebdulîleh jî hatin kuştin, Nûrî ceriband ku bê dîtin bireve, lê ew di nav komên xelkê hatiye naskirin û kuştin. Ev yek nîşana dawiya keyîtiya alîgirê brîtanî li Iraqê bû.

Girêdanên derve

Li Wikimedia Commons medyayên di warê Nûrî Seîd Paşa de hene