Niştergerî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Sê niştergerên ko bi karê xwe bilî ne.
Blinddarm-01.jpg

Niştergerî anko nişterkarî[çavkanî hewce ye] karê ko nişterger li nexweşxaneyan pê radibe û tayekê pizişkiyê ye ko bi desttêwerdanên wekî birrîn û dirûnan an xebitandina amûran bizava veniyasîn an çareserkirina nexweşiyan dide.

Dibe ko ji her kiryareka niştergeriyê re bi sadeyî niştergerî an jî hema emeliyata niştergeriyê bihêt gotin.

Peyv[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Ev peyv ji nişter û paşgira -gerîyê pêkhatiye. Nişter anko kêr, çeqûyeka biçûk. Ji ber ko pirraniya niştergeriyên berê bi riya amûrên tîj yên mîna niştran dihatin kirin. Lê niha teknolojiyên mîna leyzerê jî dihên bikaranîn.

Dîroka niştergeriyê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Niştergerî, bi rojên destpêkê yên mirovahiyê re pêk hat. Tê zanîn, ji ber ku mirovên nêçîra zindiyan dikin birîndar in, pel û nebatên cuda û giyayên cuda ji bo sekinandina xwînjêçûnê tên bikaranîn. Wekî din, yek ji rêbazên herî kevn ên epîlepsî (epîlepsî) nexweşên di dîroka pêşîn a Kevirê Polonî de, ku tê texmînkirin ku nexweşî ji ber hêzên superxwezayî û karê cinan an jî ruhên xerab e. Ji bo ku nexweşî ji laş dûr bikeve, di serê nexweşde quleke biçûk vedikirin. Li gelek deverên Ewropayê bi taybetî Brîtanya û Fransa û li Perû yê qaqotên serqol ya serî mirovan hatine dîtin. Di nav eşîrên destpêkî yên li Cezayîr, Melanesia û di hinek deverên cîhanê de, ev rêbaz îro jî tê meşandin.

Li Mezopotamyayê niştergerî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Ji ber ku rêbaz bi nihêrîna organên navxweyî yên ajalan li hatine bicîh kirin, ew paralel bi anatomiyê re pêşve çû. Jibo ku bi mezinahî û bi xwîngirtine xwe dertê pêş kezeb e ev organ wek organeke hundirîn a rêzdar dihata dîtin. Yekem modelên anatomîk ên tên zanîn kezeba pez e ku ji heriyê hatibû çêkirin. Di qanûnên Hammurabî de, derman û bazirganî bi qanûnan dihatin birêve birin. Li gorî serdema niştergeriye pir bi pêş ketîbû. Di proseduran de heqdesteke bijîjkan hebû. Şaşîtiyên bijîşkan bi qanûna çavê, çav diranê, diran dihatin cezakirin.

Coreyên niştergeriyê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]