Pêşketina hizra dadê li Kurdistanê

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Pêşketine Hizre dadê li Kurdistanê di gelek lêkolîn û kolanên piştî dema sedsala 18'an û piştre de, derkete hole ku hizre dadê pêşî di naqabina dicle û firatê tirh daye.Ji ber vê yekê ji, divêt ku mirov lê meyîzenê ku ka çawa ew hizre dadê i wir tirh daye. Li gor lêkolinên ku li ser kolanan hatina kirin, têt gotin ku şariştanî pêşî li ber diclê û reha (binavê kevn ji ´Kalden.UR´yê li ber firatê bûye.Di Kevalberên ku ji dema Sûmeriyan mana de ji, navê firatê heman weke ya iro ye.Wê demê jê re dihata gotin, ´Aufratê´.Di wan kevalberêna de nav diclê heman weke xwe ye.Ew ji ´degrê´ ye.Li ber van herdû çeman temenê şaristaniyan hatiye avêtin.Pêşketin û pêşketine mirov, pêşî xwe li vanderan daya ber çavan û çêbûye.Ji ber vê yekê ji, divêt ku mirov pêşî li wanderan lê meyîzenê. Li wanderan li hizir û hebûne şariştaniyê bigerihê. Têt gotin ku ´derfek xazîne li kuderê hatibe windakirin, divêt ku mirov li wir lê bigerihê. Ew gotineke xalkê ya kurda ne.Mirov karê vê gotinê her weha ji bêne ser ziman. Mirov bêje ku çawa ku pêşî li kurderê dest pê kirin hatiye destpêkirin, mirov li wir dest pê bike û berdewam bike.Ya rastî ji ev yeka ye. Ji dema Neolîtîkê hatina dema şariştaniyê.

Ji dema Neolîtîkê hatina dema şariştaniyê, li Kurdistanê pir bi temenê.Divêt ku ew mijar bi serê xwe werê lêkolinkirin û kifşkirin.Ji ber ku ew dem, demeke mazine. Di dema Neolitîkê de, li ber degrê yê, hewgirtin dest pê dikê.Kombûn û civin bûn çêdibe. Bi vê yekê re, jiyana bi hev re ji, êdî li wir dest pê dike.Bi zêdeyî ji, keviyên zagrosan, ber diclê û firatê, xirabreşkê (li rihe ya)Çelê, Şemdînan, Sêrt, wan, Hêgmetan eê û hwd, hê li gelek deverên din cihên ku ji bo kombûne yên ku başin û qacin.Ji ber vê yekê ji, li wanderan, kombûn derdikeve hole. Bi kombûnê re ji, hizrên bi hev re derdikevin hole.Ji ber ku jiyan bi hev re ya, êdî hizrên bi hev re derdikevin hole. Ji ber ku jiyan bi hev re ya, êdî bi hev re bûn, dibe hîmê hizrên bi hev re yên ku derdikevine hole. Bi vê yekê re, êdî hin bi hin hizr derdikeve hole.Hizir ku her weha derkete hole, êdî bi hev re bûn mazin dibe.hevdû naskirin, û li ser hevirdore xwe re bi hev re xwe re serwerbûn û kirin mazin derdikeve hole. Li Kurdistanê(mezopotamya) ev yeka mazin çêdibe.Ji ber ku ardên kurdistanê ji ber bicihbûne başin û ji bo mirovan cihên di cih de ne, êdî li wanderan bicih bin dibe û derkeve hole. Ev bicih bun, bi xwe re di jiyanê de bi mirov re gelek rewşên nû yên din dide dest pê kirin.Mirov ku li derekê bicih be, divêt ku mirov li ser karibe ku jiyana xwe ji bi berdewam bike. Bi vê yekê re lêgerin di vê xalê de ji dest pê dike. Pêşketin, êdî di vê xalê de ji xwe dide der. Pêşketin derkevine hole.Pêşketinên ku derdikevine hole, pêşketinên jiyan eke bi hev re ne.

Pêşketinên ku derdikevine hole, ji vê nuqtê pêde, yên jiyana bi hev re ne.Ji ber vê yekê ji, êdî jiyana bi hev re mazin derdikeve hole.Naskirin, bi hev re bûne re dibe.Di vê yekê de, ku mirov bi hev re dibin, êdî naskirin ji çêdibe. Lê naskirin ne tenê ji aliyekî ve çêdibe.Ji gelek aliyan ve çêdibe. Li jiyanê, bi naskirinê, mirov serweriya xwe di dan ezêne.Bi vê yekê re pêşketin, êdî derkevine hole.Biqasî ku em ji kevalbarên dema sûmeriyan fahmdikin, mirov dibîne ku ew dem, demên damazirandin û sazbûne ne.her weha mirov karê bêje. Dema Neolîtîkê, demeke hîmbûnê ye. Bivê yekê re kombûn ji nûve çêdibe, civinbûn çedibe, jiyana bi hev re hizrên wê hin bi hin tirh didin, û li gor wê jiyanê damazirandin êdî hêdî hêdî derdikeve hole.Hizir ku derkeve hole, êdî bi hev re pêşketinen derdixe hole. Ew pêşketinên ku derdikevine hole ji, pêşketinên jiyanê ne.Bi vê yekê re, divêt ku mirov bêje ku jiyan êdî ava dibe.Jiyan êdî nirxên xwe derdixe têgihiştinê. Bi vê yekê re, êdî hêdî hêdî kevneşopî û çand awa distêne. Kevneşopî mirov karê ji aliyekî ve, weke destpêka hizre dadê şîrove bike. Hin bi hin di jiyanê de, dagerî derdikevine hole. Her dagerîyeka ku derkeve hole, bi xwe re hinek hizirne ji çêdike. Bi vê yekê re j´Hizir mazin dibe.

Hizir di wê demê de, hê di asta Animizmê-Totemîzm de ye. Hizre animizmê bi xwe re gelek kifşkirinan dide çêkirin.Gelek pêşketinan dide çêkirin. Hizre animizmê, mirov di jiyanê de bicih dike.Bi vê yekê re ku mirov bicih dibe, êdî mirov bi wê bicihbûne xwe re mazin xwe diafirêne. Hizre xwe bi dageriyan têne ser ziman.Ev yek ji dibe hîmê mîtolojiyê û hizre wê, hizre wê mazin derdikeve hole. Bi vê yekê re, ´hizre pîroz´ ji mazin çêdibe û derdikeve hole. Hizre pîroz, ku derdikeve û digihê têgihiştinê, êdî bi xwe re pêşketinan têne.Bi xwer e nirxan çedike. Bi xwe re hizrên ku jiyanê kifş dikin derdixe hole.

Bi xwe re, hizrên ku jiyanê kifş dikin dedixe hole.Bi vê yekê re, pêşketin derdikeve hole.Hizrên ku kifş dikin, hizrên ku dibine zagon nin. Ev yek, di demê de, hîmê pêşketine hizrê zagontiyê çêdike. Mîtolojî, her weha di jiyanê de dû hizre jiyanê de astaka nû ye.Demeke nû ye. Bi wê demê re, pêşketinê jiyanê û mirov ji, digihinê astaka din.Di kevine pêvajoyeke din de.Ji xwe ku hin bi hin hizre mîtolojiyê çêdibe û awa distêne û piştre ji, bi wê awabûna xwe ku pêşdikeve ji, êdî mazin pêşketin, dedikeve hole. Bi vê pêşketinê re, hizre olê ji hin bi hin awa distêne.Êdî ol derdikeve hole.Olên bi gelek xwûdanan derdikevne hole. Bi vê yekê re, mirov karê bêje ku çend hizir mazin dibe, her weha di jiyanê de naskirinê ji têne. Bi vê naskirinê re ji, hizrên nû derxe hole û bi vê yekê re ji, bi hizir naskirinê derxie hole, Bi hizir naskiriin, bi xwe re gelek pêşketinan têne hole.Ev yek, dibe temenê derketin û pêşketine hizre olî ji. Ol, hizre ku mirov pîroz kiriye.Bi vê pirozkirinê re, di jiyanê de kifşkirin derdikevine hole di demê de.

Dem, êdî bi hizre olê re, dibe demên hizir û bi hizir pêşketinê. Bi vê yekê re mirov divêt ku bêje ku hizir bi olan dernekeve hole.Ol ji amcemek ji yê hizre ye. Demek ji ya hizre ye.Lê ol, di hizir de, dema bi pergal têne ser ziman.Bi vê yekê re êdî pêşketin ji mazin derdikevin hole. Kevneşopî û çand weke nirx şîn dibin û tirh didin.Ev pêvajo, hemû bi xwe re, hizrên kifşkirinê derdixine hole.Hizrên kifşkiirnê afrînerin.Bi kevneşopî û çandê re hizre dadê ji tirh dide û şîn dibe. Bi vê yekê re jiyan bi awa dibe. Piştî ku jiyan bi awa bû, êdî wê dema şariştaniyê derkeve hole..

Dema şariştaniyê.. Dema şariştaniyê, demeke ku mirov baş fahm bike ye. Demeke mazine.Demeke bi hizir bi pêşketine. Demeke ku bi hizir awa staninde. bi vê yekê re divêt ku mirov bêje ku dema şariştaniyêm dema ku hizre olê ku bi pergalbûna xwe re serwerbûna wê ye. Li Kuristanê, dema ku bahsa pêşketina pêşketina şariştaniyan têt kirin du hizir derdikevine hole.Hizre pêşî ewe ku dibêjin ku ji dema sûmeriyan de didina dest pê kirin.Lê hizreke din ji heya ku têt gotin ku derketina şariştaniyan dibe berî wê demê ji,cihên weke xirabreşkê ku berî zayîne bi duzdah an ji sêzdah hezar salan berê, awa bûne, ji vê yekê re weke minaq têne dayîn. Di vir de, ya ku em ji bêjin, hizre şariştaniyê pir kevne, diçê haya nêzîkî sêzdeh hezar salan. Dokumetên ku derketine vê yekê didine nişandin.Dema sûmeriyan, demeke pir pêşketiya,Ji bo ku dem, wilo bi pêşbikeve, divêt ku hinek pêvajoyan bi buhurêne. Bi vê yekê re mirov karê bêje ku hizre şarştaniyê û derkevine wê li wir pir kevne.Diçê berê sûmeriyan.Sûmeriyan, jiyana xwe di kevalbarên ku nivîsandina de anîan ser ziman. Wan zagonên xwe, bi wê yekê, kifş kirine.Bi vê yekê, wan jiyan xwe bi zagon kiriye.Zagonên Sûmeriyan divêt ku mirov mazin şîrove bike.Wan çi nivîsandiya, wan nivîsanên wan, pişt wan re ji, gelek pêşketin kifş kirine. Têt gotin ku sûmeriyan, yên herî pêşî nivîs kifş kirina û bi kar anîna di şariştaniyê de.

Ev hizir ne xalate. Lê bêlê, berî wan ji, di dema Neolîtîkê de, nîgarkirin heye. Bi vê yekê re mirov karê wan nigarkirinên nêzîkî nivîsandinê şîrove bike.Wekî dî ji, mirov karê weke dema pêşî ya nivîsandinê bi nirxenê û şîrove bike. Sûmariyan, bi xwe re pir pêşketin derxistina hole.Temenê hersê olên mazin yên cihanî ku haya roja me bi hêzin çêkirin.Mirov divêt ku her weha şîrove bike. Li Kurdistanê, dema sûmeriyan û piştî dema sûmeriyan ji, demên şaritaniyê ne.Ji ber vê yekê, mirov karê bêje ku demên di hizrê de, dihizre şariştaniyê de demên kurbûne ne.Bi vê yekê re, demên pişketine nirx, kevneşopî û çand û hizrê ne.Ev dem, heya dema Medan, Li kurdistanê pir pêşketinên mazin derdixine holê.Heya dema wan, pir binetarên ku zagonî derdikevine hole.Di nav wan binetaran de Binetarên weke binetara Hammurabi(1760) hene.Ev Binetara, di dîrokê de, weke binetara pêşî hati nivîsandin têt nirxandin û şîrovekirin.Bi vê yekê re, hê gelek binetarên din ji hene.Binetaraka ku berî hatibû Nivîsandin û iro ji mirov şûnpêyên wê di nav civaka kurdan dibine, ya Lipît Îştar e.Binetara lipît Îştar(1934-1924) temenê pêşketinê zagonên ´mê´ ne.Bi wê re, mirov divêt ku bahsa Aşnuna ji bike.Binetara Aşnuna, binetarakak zangonî weke ya lipît Îştar a û bi bandûre. Wekê dî ji, yên ku mirovên weke Ur-nammmu hene. Wan ji zagonên şarîstantiyê kifş kirine bi hizrên xwe re.Hê yên weke wan gelek hene.Hemûkan ji divêt ku mirov bi hev re şîrove bike, ji bo wê demê.

Di dema sûmeriyande di çaxa pêşî de, her weha ku haya ku digiha çaxa dawi, pêşketin bi wan zagonan dibe.Mirovên ku xwûda hatina dan ezanîn, temenê van pêvajo û deman çêkiriye.Ev dem, heya ku têne dema Medan pêşketinên mazin jîn dikin.Di dema Medan de, êdî mirov xwûde nayê dan ezanîn.Lê berdestê xwûde tê dan ezanîn.Binetarên olî û zagonî ji, di wê demê pê de, weke binetarên destûrên bigihîn yên roja mene.Bi vê yekê re, êdî dem dikeve demeke dî û nû de.Êdî pêşketin ji, dikeve demeke dî û nû de.Berî wan deman, zagonên weke zagonên lipît Îştar; Aşnuna; Ur-nammu, pêvajoyan kifş dikin.Lê di wê demê de û piştî wê demê de ji, ku mirov bandû re û hebûne wan inkar neke, divêt ku mirov bêje ku êdî demeke nû dest pê dike.Hizir di şariştaniyan de xwediyê kifşkirineke mazine.Bi vê yekê re, temenê şariştaniyan li ser sazmendî û saziayan e.Ji ber vê yekê ji, ji ber pêşketine, di şarîştaniyan de weyne hizre dadê derdikeve hole. Bi vê yekê re, tiştekî dî ku girînge derdikeve hole. Ew ji awayê hizira û nêzîkatî ye.Bi vê yekê re, rejîmên tîran derdikevîn.Piştre hizre Demokrasiyê derdikeve.Ev hemû Amcemên wan demên pêşketinê ne.Bi vê yekê re, kijan hizir pêşdixe û kijan qanca û kijan e neqanca tê têgihiştin.Ev bixwe ji têgihiştine.Têgihiştin di vî derbarî de çêdibe.ev ji, tê wê watê ku temenê felsefe û hizrên wilo têt avêtin.Ev hizirên bi vî awayî ji, ku derdikevin, di wan pêşketin û demên wê de mazin weyn di leyizin.Di dema medan de, Mirovên weke Zerdeşt û Qiyakser û Dayaqos derdikevin.Ew bi hebûn û hizre xwe demên xwe kifş dikin.Demên piştre xwer e ji, temenê wan diavêjin..Ji dema Medan Ta roja me..Ji dema Medan ta roje me, Demeke girînge.Ev dem, Di hundurê xwe de pir deman di pareze.Di diroka kurdan de, hem mirov karê weke demên mazin pêşketine di hizir de şîrove bike û hem ji mirov karê weke demên ku zore şîrove bike.Bi herdû awayan ji têt şîrove kirin.Dema Medan de, pêşketinên mazin hene.Ew pêşketin bala herkesekî dikişênin.Pişt medan re ev pêşketinên wan bala herkesekî dikişênin.Piştî ku rêveberiya dikeve ji pêşketine wan berdewam dike.Civaknasî û felsefe mazin bi pêş dikeve.Divêt ku mirov van herdû bêjeyan bi taybet bêne ser ziman ji bo wê demê.Ji ber ku ev herdû bêje di wê demê de mazin bi pêşdikevin.Li kUrdistanê, gelek pêşketinê ku iro dibin û ku yên ku ji wê demê haya iro hebûne xwe berdewam dikin, di dê demê de hîmê wan hata avêtin.Ji ber vê yekê, divêt ku mirov bi taybet bahsa wê demê û pêşketinên wê bike. Bi vê yekê re, mirov divêt ku bêje ku piştî wê demê re, li Kurdistanê herême ku weyn leyist ji herême rojhilat bû.Bi taybetî ji, weke herêmên Hêgmetan e û kirmaşanê yê kurdistanê di peşketinê kurditanê mazin weyn leyistin.

Piştî wê demê, êdî demeke nû dest pê kir.Kurdistan, bi diclê û firatê re di dema sûmeriyan û babiliyan de çawa ku weyneke mazin leyist, di wê demê de ji, weyneke mazin leyist.Kifşkirin, ji ber diclê ya û firatê li kurditanê dihata kirin.Li ber diclê ku weke navendekê bû Cizîra botan û li ber firatê ji ku weke navendekê riha hebû.Ev herdû navend weke navendne mazin bûn Dîrokî bûn.Hizrên ku ji vanderan derketin jiyana kurdan kifş dikirin. Li Cizîre bota, tirba Nebi Nuh hebû.Ewder weke warê wî dihata dîtin.Reha ji weke warê Îbrahîm xalîl dihata dîtin.Ew herdû hizir ji, hizirne ku girîngtiye wan navendena maztir dikir. Û bêhtir ew biwate dikirin, di serê mirovan de.Di dema Medan de, ku li Anatolie, Athenê di pêşketine de çi weyn leyist û piştre Roma di hizre dadê de çi pêşketin çêkirin, her weha ev navend ji wilo weyn leyistin û pêşketin çêkirin.Ew herdû navend, di bine temenê gelek herêmên din ji bo pêşketinê.Şam ji ni xêre van navenden mazin pêşdikeve.Haya dema derketine Musulmantiyê, ev dem, Her weha mazin pêşketin çêdibe.Musulan etî ji van deman û pêşketinan weke xiristiyanîyete dike temenê xwe de û bi derdikeve û bi pêşdikeve.Islem,ji bo herême weke demeke nû ye.Weke demeke pêşketine hizir derdikeve.Civak bi pêketine xwe re, nema êdî weke demên Sûmeriyan û û demên piştre bi jiyan xalkêtiyê jîn dibe.

Êdî hizre civakatiye derdikeve.îslam hizre wê demê ye.Lê ne di serî de û ne piştre ev yek, zêde nayê fahmkirin.Lê biqasî ku têt fahmkirin pêşketin ji derdikevin.Hizrê dibe yek.Pergalaka civakî bi vê yekê ava dibe.Hizre olîtiyê, ew cara pêşya ku ku navê pergalakê di nav xwe de têne serziman. Bi Hizre islemê re, navê ´ûmmet´tiyê têt ser ziman.Rêverên ku piştre avadibin û têne avakirin, lê vê hizrê xwedi derdikevin.Lê bi temenê ji, nayê fahmkirin ji aliyê wan ve.Ya rastî, ev hizir hizreke ku pêşketibû.Ku hatibana fahmkirin, Wê herême ku têde derketibû, wê bi pêşketine xwe re bikiriba weke Avrupaya iro.Li gor hizre wê zagon hatina kifşkirin.Piştre gotinê ´şerîat´ê derkete hole. Wate, vê gotinê ji, ji wate destûreke bigihin ne dûr bû.Piştî ku islem derket, êdî li Kurdistanê ji, demên nû afirîn. Kurdistanê, Hizre civakatiyê ji ber ku di dema Medan di nav xwe de çêkiribû û damazirandibû, Zêde bandûr di serî de lê ne kir.Lê piştre ku nivê civatê ola islemê erê kir û piştre ku di nav Islemê de hizrên cuda ji derketin, êdî ew pergala civakê ya kurdan li kurdistanê hewce dît ku li berxwe bide.Lê bi vê yekê re ji, ji ber ku civak dibû qat, êdî li berxwedana wê ji bi têkçûna wê re bi amcam dibe.Piştî demekê re, kurd bi rêberên weke rêvebrên ´Merwanîyan´ re dewletan avadikin ku ji vê qatbûne xilas bibin.Piştre mirovên ku weke Salahedînê Eyûbî derkevine hole.

Ew ji li Kurdistanê, rêvebereke mazin avadikin.Salahattinî Eyyubî, ji ber ku nêzkî hizre Birehim Xalîl bû, Li reha yê navende di damazirenê. Reha, warê Birehim xalîl bû.Bi van rêveber û mirovên mazin re, di nav kurdan de, rewşên nû û hizrên zagonî yên nû derdikevine hole.Bi wan re kurd û kurdistan, hebûne xwe xilas dikin, lê belê ji têkçûnên mazin xwe rizgar nakin.Lê kurdistan û kurd, haya dema sadsala pazdamin, her weha bi rewşan ve di nav rewşan diçê û têt.Kurd û kurdistan, hinek, têkçûnên ku dîrokî jîn dikin. Lê ya ku wan li ser Lingan digirê ji, ew çand û kevneşopiyên wan yên ku ji dema sûmeriyan ve, weke çand û kevneşopîiyên şariştanî bi pêş dikevin, wan ji tinebûnê xilas dike.Bi vê yekê re, divêt ku kurd, spasiyeke mazin li wê çand û kevneşopiyên xwe bikin. Çand û kevneşopiyên kurdan bi zimanê wan re li ser lingan xwe dihêle.Di ziman, çand, kevneşopî û hizre wan de hê di dema sûmeriyan de pergalbûn çêbû bû.Kevneşopî û çand, bi pêşketine hizir re di demê de pergala xalkê avadike. Demên piştre ji, her çend ku xuruxandin têne serê wan ji, demên ku ew pergalbûn, xwe bi pêş bixin bûn.Bi vê yekê re, mabûna hebûnê çêdibe.

Îro, pêşketin, hizir û dad.Îro, xwe li ser ligan hiştin ezin e. Têgihiştine hebûne, mazin bi pêşdikevê.Bi vê yekê re mirov karê bêje ku iro pêşketin heye. Iro, temenê xwe li ser demên xwe yên piştre daniye.Li ser wan bi pêşdikeve.Iro divêt ku mirov bêje ku hizir mazin pêşketiye.Têre xwe parastinê bi pêşketiye.Lê divêt ku hê ji bi pêş bikve.Bi vê yekê re ji, em bêjin, divêt demên buhurtî baş û qanc werîne fahmkirin.Ku ew dem, newêne fahmkirin, iro ji wê di pêşketine xwe de kêm bimene. Iro, pêşketinên wê, temenê wê, li ser demên buhurtiye.Lê belê divêt ku mirov bêje ku pergala kurdan, ya ku iro di nav wan awaya, awayê wê, di sadsala pazdamin de mazin bi pêşket.Mirovên weke Êlî Herîrî, Meleyê Cizîrî, Feqiyê Teyran û Ahmedê Xanî û hwd, yên ku awayê iro damazirandine.Ji ber vê yekê, naskirin û fahmkirin û têgihiştine van zanistên kurd pir giringê ji bo van demên dawiyê.Kurdan, weke hinek saziyên ku wê hizre pergalê ya dadê bi parezên, dergah avakirin.Dergah, mirov nikarê tenê bi islemetiyê ve bêne ser ziman, temenê wan û hizre wan ya bingeh diçê û digihê dema Medan.Ji ber vê yekê ev sazî bixwe ji divêt ku werine têgihiştin.

Ev sazî, saziyê kevneşopî bûn.Saziyên ku hinek nirx li ser ligan dihiştin bûn.Hizre wan mazin li ser ligan dihişt.Van saziyan, pirozî ji, bi xwe re di xwe de bicih kirin.Piroziya ku wan di xwe de bicih kirin, ne kêmî dîrokeke ku bin pênc hezar salan re ye.Di van sadsalan de ev saziû kevneşopî pir derketine pêş.Ji ber ku hizre civakê û çanda civakê di nav xwe di parast. Ve kevneşopiyê bikqasi di nav xwe wilqasî ji, dervî xwe ji bo xwe parastin û pêşketinê li ber xwe de.iro, dada ku tirh dide û şîn dide ji, li ser vê kevneşopiyê ye.Bi vê yekê re, mirov divêt ku rêzeke ji wê kevneşopiyê re ji bigirê.Wê kevneşopiyê çandaka hizre civakakê û hebûna wî weke xwe parast.Iro ji, ew hebûne ku hatî parastin, li bendê ya ku xwe devrûdayîm bike, da qana hebûne xwe berdewam bike.Bi vê yekê re, divêt ku mirov bêje ku nirx, kevneşopî û hizre dadê, divêt ku ji nû ve werê avakirin li gor demê û bê ser ziman. Ev yeka pir girîne.Dîrok ku hata ser ziman û nirxandin, û emcamên ku jê hatina derxistin ku hatina şîrovekirin û di nav xalkê de bicih bûn, êdî pêşketin derdikeve hole.Ji iro, divêt ku mirov bêje ku mirov divêt ku hizre demên buhurti fahm bike, Divêt ku mirov kevneşopiyan fahm bike û nasbike.

Divêt ku mirov dîrokê rast şîrove bike.Ji ber ku di van demên dawi de, li ser serê Kurdan hinek demên bişavtinê hatina meşandin, êdî hizre wan hata qatkirin.Serê wan di hundurê xwe de hata qat kirin.Ji dêla wan, yên ku wan pêvajoyên bişavtinê meşandin, li dîroka wan xwedi derdikevin li ser navên xwe.Bi dîrok û hizrê mirovê kurd wê xwe bi ser vê yekê bixe.Wê hebûna xwe bi pareze.Hizre kurdan, divêt ku mirov bêje ku ne tenê bi awayekî ye. Nêzîkatiya demokrasîya têde xurte.Ji ber ku civaknasî û hizre wê ya civaknasî pir xurte.Kifşkirin û pêşketinên vê çandê, li ser hizre civaknasî bûye.Çanda kurdan, candaka Aşitîyê ye.Ev hemû hizrên wan yên din weha, wê wan bi serbixin nin.Bi vê yekê re ew hizre wan ya dadê ji wê mazin wan bi ser bixe.Hizre wan ya dadê, xwediyê kevneşpoîyeke hizrî di hundurê xwed de ye.Wê hizrê bi wan re çandak avakiriye. Divêt ku ew çand werê fahmkirin û têgihiştin.Ew çand, çanda 12 hezar salan e.

Çavkanî:Pirtûka çirokên keçelok(Abdusamet yigit)