Radyasyonên elektromanyetîkî

Pêleke elektromanyetîk a bi polarizasyona xêzî ku li ser eksena z dimeşe; tê de E qada elektrîkê û Bya perpendîkûler jî qada magnetîkî nîşan dide.

Di fizîkê de, radyasyonên elektromanyetîkî (REM) an jî pêla elektromanyetîkî (PEM) pêlek xwebelavbûyî ya e ku momentûm û enerjiya radyasyonê di fezayê zeviya elektromanyetîk re hildigire. Ew spektrumek fireh vedihewîne ku li gorî frekansê (bi rêjeyî berevajî dirêjahiya pêlê) tê dabeş kirin, ji pêlên radyoyê, hûrpêlan, înfrasor, ronahî, ultraviyole, tîrêjên X, bigire heya tîrêjên gama. Gî formên REMê di boşahiyek de bi leza ronahiyê digerin û dualîteya pêl-parçeyan nîşan didin, hem wekî pêlan û hem jî wekî parçeyên cihêreng ên bi navê foton tevdigerin.

Radyasyonên elektromanyetîk bi lezandina parçeyên barkirî yên wekî yên ji Roj û laşên din ên ezmanî an jî bi awayekî sûnî ji bo serîlêdanên çeşîd têne çêkirin û hilberandin. Têkiliya wê bi madeyê re bi dirêjahiya pêlê ve girêdayî ye ku tesîrê li karanîna wê di ragihandin, derman, pîşesazî û lêkolînên zanistî de dike. Pêlên radyoyê weşan û peywendiya bêtêl gengaz dikin, înfrasor di resimkirina germî de tê bikaranîn, ronahiya dîtbar ji bo dîtinê giring e û radyyasyonên enerjiya bilindtir, wekî tîrêjên X û tîrêjên gama, di resimkirina bijîşkî, dermankirina penceşêrê û vekolîna pîşesaziyê de têne bikaranîn. REMya enerjiya bilindtir, nemaze di UV û jortir de, bi tesîrên neyînî yên tenduristiyê ve girêdayî ye.

Di mekanîka kuantûmê de, rêyeke din a nêrîna li ser pêlên elektromanyetîk (PEM) ew e ku ew ji fotonan pêk tên; foton parçikên bingehîn ên bêbar û xwediyê girseya bêhnvedanê ya sifir in ku wekî kuantûmên qada elektromagnetîk tevdigerin û berpirsiyarê gî têkiliyên elektromagnetîk in. Elektrodînamîka kuantûmê ew teorî ye ku rave dike ka pêlên elektromagnetîk çawa li ser asta atomî bi madeyê re têkiliyê datînin. Tesîrên kuantûmê çavkaniyên zêde ji bo pêlên elektromanyetîk peyda dikin, wekî derbasbûna elektronan bo astên enerjiyê yên nizmtir di atomê de û radyasyonên cisimê reş.