Cudahiya di navbera guhertoyên "Trên" de

Jump to navigation Jump to search
21 bayt lê hatin zêdekirin ,  berî 9 salan
kurteya guherandinê tune ye
B (TrenTrên: Hevalê Bablekan ez nav beralî dikim, hêvîdarim ne pirsgirêk bê ji bo te)
[[Wêne:EC 370 at Mlčechvosty tunnel.jpeg|thumb|TrenekeTrêneke [[Çekiya]]yê ji tûnelê derketiye]]
 
'''TrenTrên''' yek ji ambûrên veguhastinê ye. Ji lokomotîva kişîner (balrakêş) û [[vagon]]an pêk tê. Bi [[elektrîk]], [[komir]], [[mazot]]ê tê xebitandin. Hin lokomitîvên taybet hene ku bi enerjiyên din jî dixebitin. TrenTrên li ser riyên hesînî ango [[rêhesin]]ê veguhastinê dike, diçe.
 
== Dîroka trenêtrênê ==
Di destpêka 1800'î de li Brîtanyayê yekem ceribandina vegihastinê ya li ser rêhesinê hatiye kirin. Endezyar [[Richard Trevithick]] di [[6'ê reşemiyê]] [[1804]]'î de, 10 ton bar 16 km li ser rêhesinê veguhastiye. Ji bo wê 5 katjimêr pêwîst bûye.
 
Piştî van ceribandinan di nava 10 salan de rêhesina Brîtanyayê gihîştiye 2.000 kmyê. Sala 1831'î de li DYA, 1832 li Fransa, 1835 li Belgiya, 1837 li Rûsya û 1848'î de li Spanya rêhesin hatine bikaranîn.
 
== Cureyên sereke yên trenêtrênê ==
* [[TrenênTrênên yekrakêş]], trenêntrênên ku bi yek rakêşek, yek lokomotîvekê tên kişandin ku bo her banê lokomotîv tên guhertin (îng. Push–pull train)
* [[TrenênTrênên ajoker]], trenêntrênên elektrîkê, trenêntrênên ku lokomotîvên wan pê ve ne (îng. Multiple unit)
== Ferhengoka trenêtrênê ==
* '''Tûftûf''', di zimanê zarokên biçûkan (pitik) de navê trenêtrênê
* '''TrenaTrêna motordar''', bi motorê dixebite
* '''Vagon''', cihên rêwî yan bar lê bardibin ên trenêtrênê, bi bandora erebî qeter (qatar)
* '''Ban''', xeta trenêtrênê, bo mînak bana Amed û Sêwasê
* '''Îstgeh''', rawestgehên trenêtrênê yên li ser banan (xetên trenêtrênê)
* '''Ajovanê lokomotîvê''', ajovanê trenêtrênê
* '''Bilêtnêr''', kondûktor
* '''Raveka banê''', tarîfeya rê, tarîfeya xetê
* '''TrenaTrêna lezgîn''', trenêntrênên ku di hêza wan >150 km/katjimêr in
 
[[Kategorî:TrenTrên]]
 
[[ab:Адәыҕба]]

Menûya navîgasyonê