Wezareta karên derveyî ya Tirkiyeyê

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
(Ji Wezareta Derve ya Tirkiyeyê hate beralîkirin)
Jump to navigation Jump to search

Wezareta karên derveyî ya Tirkiyeyê yek ji wezaretên dewleta Tirkiyeyê ye. Têkiliyên derve yên Tirkiyeyê birêve dibe. Bingeha navendî ya Wezareta Derve ya Tirkiyeyê li Enqereyê ye. Li 107 dewletan bi giştî 185 nûnertiyên vê wezaretê hene. Hejmara karmendên wezareta derve ya Tirkiyeyê 2680 e. 40% ji wan li Enqereyê dixebitin, 60% jî ji wan li derveyî welat dixebitin. Budceya Wezareta Derve ya Tirkiyeyê bi dûçûna daneyên sala 2008ê 3,2% ji budceya giştî ye[1].

Destpêk[biguherîne]

Wezareta Derve ya Tirkiyeyê, gelek polîtîka û bûrokrat ji dewleta Împeratoriya Osmanî wek mîras hilgirt. Heta ku Hikûmeta Meclîsa Neteweyî ya Tirkiye hate avakirin, hemû dîplomasiya tirkan bi rêya Hikûmeta Stembolê dihat meşandin ku bi padîşahê Osmaniyan ve girêdayî bû. 24ê nîsana 1920ê ji aliyê Mustafa Kemal Atatürk û hevalên wî ve, Hikûmeta Meclîsa Neteweyî ya Tirkiyeyê hate damezrandin. Navenda vê meclîsê li bajarê Enqereyê bû. Ji ber vê sedemê carna ji vê meclîsê re dibêjin Hikûmeta Enqereyê. Hikûmeta Enqereyê heta îlankirina Komara Tirkiyeyê hemû kar û xebatên tirkan kirin li dijî Hikûmeta Stembolê. Di vê prosesê de li Stembolê jî li Enqereyê jî hikûmetên cuda cuda hebûn.

Endambûna rêxistinên navdewletî[biguherîne]

Wezîrên Hikûmeta Enqereyê[biguherîne]

  1. Bekir Sami Bey (3 gulan 1920-12 gulan 1921)
  2. Yusuf Kemal Bey (16 gulan 1921-26 cotmeh 1922)
  3. İsmet İnönü (26 cotmeh 1922-22 mijdar 1924)

Wezîrên Komara Tirkiyeyê[biguherîne]

  1. İsmet İnönü (26 cotmeh 1922-22 mijdar 1924)
  2. Şükrü Kaya (22 mijdar 1924-3 adar 1925)
  3. Tevfik Rüştü Aras(4 adar 1925-11 mijdar 1938)
  4. Mehmet Şükrü Saraçoğlu(11 mijdar 1938-13 gelawêj 1942)
  5. Numan R. Menemencioğlu(13 gelawêj 1942-26 xizîran 1944)
  6. Hasan Saka(13 îlon 1944-10 îlon 1947)
  7. Necmettin Sadak(10 îlon 1947-22 gulan 1950)
  8. Fuat Köprülü (22 gulan 1950-20 xizîran 1956)
  9. Fatih Rüştü Zorlu(20 xizîran 1956-27 gulan 1960)
  10. Selim Rauf Serper(28 gulan 1960-16 reşemeh 1962)
  11. Feridun Cemal Erkin(1 nîsan 1962-20 reşemeh 1965)
  12. Hasan Esat Işık(23 reşemeh 1965-22 cotmeh 1965)
  13. İhsan Sabri Çağlayangil(27 cotmeh 1965-12 adar 1971)
  14. Osman Olcay(26 adar 1971-11 berfanbar 1971)
  15. Ümit Haluk Bayülken (11 berfanbar 1971-26 rêbendan 1974)
  16. Turan Güneş(26 rêbendan 1974-17 mijdar 1974)
  17. Melih Esenbel(17 mijdar 1974-31 adar 1975)
  18. İhsan Sabri Çağlayangil(31 adar 1975-21 xizîran 1977)
  19. Gündüz Ökçün (21 xizîran 1977- 21 tîrmeh 1977)
  20. İhsan Sabri Çağlayangil(21 tîrmeh 1977-5 rêbendan 1978)
  21. Gündüz Ökçün (5 rêbendan 1978-12 mijdar 1979)
  22. Hayrettin Erkmen (12 mijdar 1979-5 îlon 1980)

Çavkanî[biguherîne]

  1. Türk Dış Politikası,Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, Cilt:1- Baskın Oran, r:55


Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawa?)