And
Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Çiyayên And, Rêzeçiyayê And, And (spanî: Cordilleras de los Andes, herwiha. Anti bzw. Antis) navê rêzeçiyayên li seranser rojavayê parzemîna başûrê Amerîkayê dirêj in e. Dirêjtirîn rêzeçiyayê erdê ye. Dikevin tixûbê heft welatan.
Li Santiago, Şîleyê dîmenek
Naverok |
Taybetiyên wê[biguherîne]
Ji bakur berî bi başûr dirêj in. Dirêjiya wê 7.000 km, berayiya wê 200-700 km ye. Kêmzêde bilindahiya wê 4.000 m ye. Lûtkeya wê ya herî bilind li Arjentînê ye, Aconcagua. 60 milyon sal berê ava bûne.
Lûtkeyên Andê yên sereke[biguherîne]
- Huascarán 6.768 m (Perû)
- Alpamayo 5.947 m (Perû)
- Nevado Yerupajá 6.634 m (Perû)
- Nevado Illimani 6.483 m (Bolîvya)
- Cerro Torre 3.133 m (Arjentîn)
Volkanan[biguherîne]
Di bilindahiya 6.882 m de Monte Pissis (Arjentîn) û 6.887 m de Ojos del Salado (Şîle), hin ji volkanên wê yên sereke ne.
Volkanên aktîv[biguherîne]
- Cotopaxi 5.897 m (Ekûador)
- Tungurahua 5.016 m (Ekûador)
- Pichincha 4.784 m (Ekûador)
- Villarrica, 2.840 m (Şîle)
Volkanên ne aktîv in[biguherîne]
- Llullaillaco 6.723 m (Arjentîn/Şîle)
- Nevado Coropuna 6.426 m (Perû)
- Ubinas 5.675 m (Perû)
- Chimborazo 6.310 m (Ekûador)
- Osorno 2.652 m Şîle
- Sierra Nevada de Lagunas Bravas 6.127 m (Arjentîn/Şîle)
- Lanín, 3.747 m (Arjentîn)
- Uturunco 6.010 m (Bolîvya)
- Licancabur 5.921 m (Bolîvya)
- Misti 5822 m (Perû)