Endezyariya elektrîkê

Nikola Tesla li ser kovara Time

Thomas Edison

Endezyarîyê elektrîkê têkilîye bi hilberî û ragihandin û belavkirinê enerjîyê elektrîk e. Bi wî, cîhaz û aletên ku bi elektrîk ê kar dibe, beşdar li nav endezyarîyê elektrîkê dibe. Endezyarên elektrîkê, sêwirandin û hilberandin û testên cîhazên elektrîkê jî çêdike.

Dîrok

Dîroka Elektrîk ê Kurt

Endezyarîyê elektrîk di sedsala 17'emîn de destpêkir. Bi xebata Alessandro Volta pîlê xwe sewirand û navê xwe da li ser. Piştî sedsala 17'emîn, xebatên elektrîkê hat perisandin. Thomas Edison destpêkir belakirinê elektrîk. Bi xwe dîzayn kir û hilberand lambe. Sîstema HR(Herîka Rast) jî keşfa wî bû. Lê belê sîstema HR pir zehmetî û biha bu. Bi wî, ew rind tê zanin ku HR nayê vegûherîn. Ji bo vî dijwarî, Nikola Tesla sewirand HA(Herîka Alternatîf). Ew wek şoreşa elektrîk bû; sîstema HA raserî bû.

Dîroka Elektrîk ê Kurt
Sal	Çêbûn	Kiryar
600 BC	Elektrîkê statîk hat vedîtin	Thales
1600	Karkirinê elektromagnetîzm destpêkir	William Gilbert
1800	Bataryayê pêşîn hat çêkirin	Allessandro Volta
1825	Têkîlîyê navbera magnetîzm û herîk hat vedîtin	Andre Ampere
1827	Qanûnê Ohm hat derxistin	George Ohm
1831	Qanûnê Faraday hat derxistin	Michael Faraday
1864	Tevkêşeyê Maxwell hat derxistin	James Clerk Maxwell
1873	Motor û generatorê elektrîk hat çêkirin	Zenobe Thoephile Gramme
1879	Lambe hat çêkirin	Thomas Edison
1882	Santralê elektrîk hat çêkirin Generatorê HR(Herîka Rast) hat karkirin	Thomas Edison
1884	Motorê HR hat çêkirin	Frank J. Sprague
1885	Transformator hat çêkirin	William Stanley
1888	Sîstema fazê hat derxistin û HA(Herîka Alternatîf) hat vedîtin.	Nikola Tesla
1889	Li DYA, sîstema ragihandinê yek-faz ê HA hat sazkirin	DYA
1891	Li Elmanya, sîstema ragihandinê sê-faz ê HA hat sazkirin	Elmanya
1893	Li DYA, sîstema ragihandinê sê-faz ê HA hat sazkirin	DYA

Hêmanên Elektronîkê Hêz

Branşên Endezyarîyê Elektrîk

• Makîneyên Elektrîk
• Tesîsên Elektrîk
• Ronahîkirin
• Elektronîkê hêz
• Voltajê Giran(înglîzî: High Voltage)