Endezyariya elektrîkê

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Nikola Tesla li ser kovara Time

Endezyarîyê elektrîkê têkilîye bi hilberî û ragihandin û belavkirinê enerjîyê elektrîk e. Bi wî, cîhaz û aletên ku bi elektrîk ê kar dibe, beşdar li nav endezyarîyê elektrîkê dibe. Endezyarên elektrîkê, sêwirandin û hilberandin û testên cîhazên elektrîkê jî çêdike.

Dîrok[biguherîne]

Dîroka Elektrîk ê Kurt[biguherîne]

Endezyarîyê elektrîk di sedsala 17'emîn de destpêkir. Bi xebata Alessandro Volta pîlê xwe sewirand û navê xwe da li ser. Piştî sedsala 17'emîn, xebatên elektrîkê hat perisandin. Thomas Edison destpêkir belakirinê elektrîk. Bi xwe dîzayn kir û hilberand lambe. Sîstema HR(Herîka Rast) jî keşfa wî bû. Lê belê sîstema HR pir zehmetî û biha bu. Bi wî, ew rind tê zanin ku HR nayê vegûherîn. Ji bo vî dijwarî, Nikola Tesla sewirand HA(Herîka Alternatîf). Ew wek şoreşa elektrîk bû; sîstema HA raserî bû.

Dîroka Elektrîk ê Kurt
Sal Çêbûn Kiryar
600 BC Elektrîkê statîk hat vedîtin Thales
1600 Karkirinê elektromagnetîzm destpêkir William Gilbert
1800 Bataryayê pêşîn hat çêkirin Allessandro Volta
1825 Têkîlîyê navbera magnetîzm û herîk hat vedîtin Andre Ampere
1827 Qanûnê Ohm hat derxistin George Ohm
1831 Qanûnê Faraday hat derxistin Michael Faraday
1864 Tevkêşeyê Maxwell hat derxistin James Clerk Maxwell
1873 Motor û generatorê elektrîk hat çêkirin Zenobe Thoephile Gramme
1879 Lambe hat çêkirin Thomas Edison
1882 Santralê elektrîk hat çêkirin
Generatorê HR(Herîka Rast) hat karkirin
Thomas Edison
1884 Motorê HR hat çêkirin Frank J. Sprague
1885 Transformator hat çêkirin William Stanley
1888 Sîstema fazê hat derxistin û HA(Herîka Alternatîf) hat vedîtin. Nikola Tesla
1889 Li DYA, sîstema ragihandinê yek-faz ê HA hat sazkirin DYA
1891 Li Elmanya, sîstema ragihandinê sê-faz ê HA hat sazkirin Elmanya
1893 Li DYA, sîstema ragihandinê sê-faz ê HA hat sazkirin DYA

Beşên Endezyarîyê Elektrîk[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]