Pirtûka Karûbarên Erdeşêrê Babekan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Diravekî Erdeşêrê Yekê (224–242) û Şapur I (240-270).

Pirtûka Karûbarên Erdeşêrê Babekan an jî Karnameya Erdeşêrê Babekan (Kārnāmag ī Ardaxšīr ī Pābagān, bi îngilîzî: Book of the Deeds of Ardeshir, Son of Papak, bi farsiya nû: کارنامهٔ اردشیر بابکان , navê kevn bi kurdi: Karnameya Erdexşêrê Pabegan), çîrokeke pexşanê a kurt bi pehlewî ye ku di dema sasaniyan (226-651) de hatiye nivîsîn.[1] Çîrok qala çîroka damezrînerê sasaniyan Erdeşêrê Yekê dike. Jiyannameya wî, derketina wî ya ser text, şerê li dij mîrê Erdewan yê Partan û fetha împeratoriyê ji aliyê kurên malbata Sasan û wekî din jî paşmagirê wî Şabuhr û kurê Şabuhr, Ohrmezd.[2]

Werger[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Çîrok li gelek zimanan hatiye wergerandin. Wergera herî kevin a îngilîzî ji aliyê Darab Dastur Peshotan Sanjana ve ye, di 1896an de hatiye wergerandin.[3]

Berhevdana pehlewî û kurmancî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Translîterasyona pehlewî [4]:

pad kārnāmag ī ardaxšīr ī pābagān ēdōn nibišt ēstād kū pas az marg ī alaksandar ī hrōmāyīg ērānšahr 240 kadag-xwadāy būd. spahān ud pārs ud kustīhā ī awiš nazdīktar pad dast ī ardawān sālār būd.

pābag marzobān ud šahryār ī pārs būd ud az gumārdagān ī ardawān būd. ud pad staxr nišast. ud pābag rāy ēč frazand ī nām-burdār nē būd.

ud sāsān šubān ī pābag būd ud hamwār abāg gōspandān būd ud az tōhmag ī dārā ī dārāyān būd ud andar dušxwadāyīh ī alaksandar ō wirēg ud nihān-rawišnīh ēstād ud abāg kurdān šubānān raft.

Wergera kurmancî [5]:

Di kar nameya Erdexşêrê Pabegan wiha hatibû nivisîn ku piştê ji mirina Îskenderê Romayî di Êranşehr 240 xweday xanî (mîr) hebû. Îsfehan û Fars û herêmên nêzîktirê wî di destê Erdewan salar bû.

Pabeg merzwan û şaryarê Faris bû û ji nûnerên Erdewan bû. Û di Stexr dirûnişt. Û Pabeg re hîç ferzendê nav berdar nebû.

Û Sasan şivanê Pabeg bû û herdem digel garran (pezan) bû û ji toxmê/tovê Darayê Darayan bû û di bin dijxwedahiya Îskender reviyabû û bi awayekî nihênî û digel şivanên Kurdan çûbû.


Berhevdana pehlewî û farsiya nûjen[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Translîterasyona pehlewî [6]:

Pad kārnāmag ī ardaxšīr ī pābagān ēdōn nibišt ēstād kū pas az marg ī alaksandar ī hrōmāyīg ērānšahr 240 kadag-xwadāy būd. spahān ud pārs ud kustīhā ī awiš nazdīktar pad dast ī ardawān sālār būd. pābag marzobān ud šahryār ī pārs būd ud az gumārdagān ī ardawān būd. ud pad staxr nišast. ud pābag rāy ēč frazand ī nām-burdār nē būd. Ud sāsān šubān ī pābag būd ud hamwār abāg gōspandān būd ud az tōhmag ī dārā ī dārāyān būd ud andar dušxwadāyīh ī alaksandar ō wirēg ud nihān-rawišnīh ēstād ud abāg kurdān šubānān raft.

Wergera farisî:

در کارنامهٔ اردشیر بابکان ایدون نوشته شده‌است که پس از مرگ اسکندر رومی، ایرانشهر را ۲۴۰ کدخدای بود. اسپهان و پارس و سامان‌های نزدیک به آن‌ها در دست سالار اردوان بود. بابک شهریار و مرزبان پارس و از گماردگان اردوان بود و در (شهرِ) استخر نشیمن داشت. بابک را هیچ فرزند نا‌م‌برداری نبود. و ساسان، (که) شبانِ بابک بود، همواره همراه با گوسفندان بود و از تخمهٔ دارایِ دارایان بود. و اندر دژخدایی (= حکومتِ بد) اسکندر به گریز و نهان‌روش شده بود و با کُردهای شبان می‌رفت.

Girêdanên derveyî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  1. C. G. CERETI, "KĀR-NĀMAG Ī ARDAŠĪR Ī PĀBAGĀN" in Encyclopædia Iranica
  2. C. G. CERETI, "KĀR-NĀMAG Ī ARDAŠĪR Ī PĀBAGĀN" in Encyclopædia Iranica
  3. "The Kârnâmag î Ardashîr î Babagân". Archived from the original on 2020-03-04. Retrieved 2020-03-04.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  4. "TITUS Didactica: Middle Persian Sample Text". titus.uni-frankfurt.de. Retrieved 2022-05-29.
  5. "Destpêk". Wikipedia, the free encyclopedia. 2020-06-12.
  6. https://en.wikipedia.org/wiki/Kar-Namag_i_Ardashir_i_Pabagan