Alfabeya yewnanî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Fenîkî Yewnanî
Phoenician aleph.png Elîf Α Alpha
Phoenician beth.png Bet Β Beta
Phoenician gimel.png Gimel Γ Gama
Phoenician daleth.png Dalet Δ Delta
Phoenician he.png He Ε Epsilon
Phoenician waw.png Waw Ϝ Wau
Phoenician zayin.png Zayin Ζ Zeta
Phoenician heth.png Şet Η Eta
Phoenician teth.png Tet Θ Theta
Phoenician yodh.png Yod Ι Iota
Phoenician kaph.png Kef Κ Kapa
Phoenician lamedh.png Lamed Λ Lamda
Phoenician mem.png Mem Μ Mu
Phoenician nun.png Nun Ν Nu
Phoenician samekh.png Samex Ξ Xi
Phoenician ayin.png Ayin Ο Omicron
Phoenician pe.png Pe Π Pi
Phoenician sade.png Sade Ϻ San
Phoenician qof.png Qof Ϙ Kopa
Phoenician res.png Reş Ρ Rho
Phoenician sin.png Şin Σ Sigma
Phoenician taw.png Taw Τ Tau
Alfabeya fenîkî û alfabeya yewnanî ya ku jê hatiye çêkirin

Alfabeya yewnanî alfabeya ku ji sedsala 9an b.z. vir de bi destê nivîskarên zimanê yewnanî tê bikaranîn. Ew ji alfabeya fenîkî pêş ve çûye û bûye alfabeya yewnanî. Alfabeya latînî û alfabeya kîrîlî jî ji alfabeya yewnanî hatine çêkirin.

Tîpên alfabeya yewnanî: dengdan, translîterasyon û transkrîpsiyona kurdî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Tîp Nav Dengê kevin Dengê îro Translîterasyon Transkrîpsiyona kurdî
Α, α Alfa (ἄλφα) [a] [a] a a
Β, β Bêta (βῆτα) [b] [v] b b
Γ, γ Gama (γάμμα) [g] [ɣ] an [ʝ] g g
Δ, δ Delta (δέλτα) [d] [ð] d d
Ε, ε Epsilon (ἒψιλον) [e] [ɛ] e e
Ζ, ζ Zeta (ζῆτα) [], [zd] [z] z z
Η, η Eta (ἦτα) [ɛː] [i] ē ê
Θ, θ Theta (θῆτα) [] [θ] th t
Ι, ι Iota (ἰῶτα) [i] [i], [y] i i
Κ, κ Kapa (κάππα) [k] [k] k k
Λ, λ Lamda (λάμδα) [l] [l] l l
Μ, μ Mu (μῦ) [m] [m] m m
Ν, ν Nu (νῦ) [n] [n] n n
Ξ, ξ Ksî (ξῖ) [ks] [ks] ks ks
Ο, ο Omikron (ὂμικρον) [o] [o] o o
Π, π Pi (πῖ) [p] [p] p p
Ρ, ρ Rho (ῥῶ) [ɾ] [r] r, rh r
Σ, σ (dawiya peyvik de: ς) Sigma (σίγμα) [s] [s], [z] (nêzî [ş]) s s
Τ, τ Tau (ταῦ) [t] [t] t t
Υ, υ Upsilon (ὔψιλον) [u], [y] [i] y, u i, u
Φ, φ (φῖ) [] [f] f f
Χ, χ (χῖ) [] [x] an [] kh x
Ψ, ψ Psi (ψῖ) [ps] [ps] ps ps
Ω, ω Omega (ὠμέγα) [ɔː] [o] ō o

Tîpên hejmarî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Nîşank Nav Dengdana kevin Dengdana nû
Ϛ, ϛ Stigma (στῖγμα) [st] -
Ϟ, ϟ Kopa (κόππα) [k] -
Ϡ, ϡ Sampi (σαμπῖ) [s:] -

Tîpên kevin[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Nîşank Nav Dengdana kevin Dengdana nû
Ϝ, ϝ Wau (ϝαῦ) [w] -
Ͱ, ͱ Heta (ἧτα) [h] -
Ϻ, ϻ San (ϻάν) [s] -
Ϸ, ϸ Sho (–) [ʃ] -

Transkrîpsiyona vokalên yewnanî di kurdî de[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Transkrîpsiyona vokalan[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Herfa yewnanî Transkrîpsiyon Yewnanî Latînî Kurdî
α a Ἀναξαγόρας Anaxagoras Anaksagoras
ε e Σεμέλη Semele Semelê
η ê Δημόφιλος Demophilus Dêmofilos
ι i (kurt), î (dirêj) Ὀκτάβιος, Εὐρυδίκη Octauius, Eurydice Oktabios, Euridîkê
ο o Ἀφροδίτη Aphrodita Afrodîtê
υ i (kurt), î (dirêj) Ἄβυδος, Πορφύριος Abydos, Porphyrius Abidos, Porfîrios
ω o Δωδώνη Dodona Dodonê

Transkrîpsiyona dîftong û pevdengan[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Dîftonga yewnanî Transkrîpsiyon Yewnanî Latînî Kurdî
αι e Καίλος Caelius Kelos
ει i, î Ἀφείδας Aphidas Afîdas
οί ê Ἀκοίτης Acoetes Akêtês
αυ au Ναυσικράτης Nausicrates Nausikratês
ευ eu Εὐτέρπη Euterpe Euterpê
ου û Ἀρεθουσα Arethusa Aretûsa
αυ, ευ, ου + vokal av, ev, ov + vokal Εὐαγόρας Euagoras Evagoras
υι i, iy Ἄρπυια Harpyia Harpia, Harpiya
a Σαμοθρᾳκη Samothracia Samotrakê
o Όρῷδης Orodes Orodês

Transkrîpsiyona konsonantên yewnanî di kurdî de[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Girêdan[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  1. Alberich, Joan & Montserrat Ros (1993). La transcripció dels noms propis grecs i llatins. Biblioteca Universitària, 13. Enciclopèdia Catalana, Barcelona.