Here naverokê

Jiyan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.

Jiyan
Dabeşandina zanistî e
taksonek nenaskirî ye (fix): Jiyan
Domains, supergroups and other

Life on Earth:

Jiyan, jîn an jî heyat, rewşa ruhberiyê ya ku bi mirinê diqede.[5] Wekî riwekan, heywanan, karokan, protîsan, arckeayan û bakteriyan çeşît bi çêşît teşeyê jîyana hene. Bîyolojî, beşek zanyariyê jiyanê lêkolîn dike. Gen yekeyê rakendî ye, lê şane rakendî ye binyatî û erkî ye.[6] Du cureyên şaneyan hene; prokyaryotî û eukaryotî. Her du jî ji sîtoplazmaya ku bi parzûnekê hatiye dorpêçkirin pêk tên û gelek biyomolekulên wekî proteîn û asîdên nukleîk dihewînin.

  1. ^ Viruses are strongly believed not to descend from a common ancestor, with each realm corresponding to separate instances of a virus coming into existence.[4]
  1. ^ Strassert JF, Jamy M, Mylnikov AP, Tikhonenkov DV, Burki F (nîsan 2019). Shapiro B (edîtor). "New Phylogenomic Analysis of the Enigmatic Phylum Telonemia Further Resolves the Eukaryote Tree of Life". Molecular Biology and Evolution. 36 (4): 757–765. doi:10.1093/molbev/msz012. PMC 6844682. PMID 30668767.
  2. ^ Yazaki, Euki; Yabuki, Akinori; Imaizumi, Ayaka; Kume, Keitaro; Hashimoto, Tetsuo; Inagaki, Yuji (2022). "The closest lineage of Archaeplastida is revealed by phylogenomics analyses that include Microheliella maris". Open Biology. 12 (4) 210376. doi:10.1098/rsob.210376. PMC 9006020. PMID 35414259.
  3. ^ Torruella, Guifré; Galindo, Luis Javier; Moreira, David; López-García, Purificación (2025). "Phylogenomics of neglected flagellated protists supports a revised eukaryotic tree of life". Current Biology. 35 (1): 198–207.e4. Bibcode:2025CBio...35..198T. bioRxiv 10.1101/2024.05.15.594285. doi:10.1016/j.cub.2024.10.075.
  4. ^ International Committee on Taxonomy of Viruses Executive Committee (gulan 2020). "The New Scope of Virus Taxonomy: Partitioning the Virosphere Into 15 Hierarchical Ranks". Nature Microbiology. 5 (5): 668–674. doi:10.1038/s41564-020-0709-x. PMC 7186216. PMID 32341570.
  5. ^ Umîd Demîrhan (2007). Ferhenga Destî: kurdî bi kurdî. Sewad 1428, Bazîd
  6. ^ "What is a gene?" [Gen çi ye?]. 16 sibat 2026.