Nîkîta Krûşçev

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Nîkîta Krûşçev li Berlîna Rojhilat di Hezîrana 1963 de

Nikita Sergeyevich Khrushchev [a] (15 Avrêl [O.S. 3 Avrêl] 1894 - 11 Îlon 1971) ji sala 1953 heta 1964 Sekreterê Yekem ê Partiya Komunîst a Yekîtiya Sovyetê û ji sala 1958 heta 1964 jî serokê Encumena Wezîran bû.

Di dema desthilatdariya xwe de, Xrûşçev bi şermezarkirina sûcên Stalîn cîhana komunîst matmayî hişt û bi hevalbendê xwe yê sereke Anastas Mikoyan re dest bi polîtîkaya bêstalînîzekirinê kir. Wî piştgirî da bernameya fezayê ya pêşîn a Sovyetê, û pêkanîna reformên lîberal ên di siyaseta navxweyî de. Piştî hin destpêkirinên derewîn ên ku hindik ma bûne sedema şerekî navokî li ser Kubayê, wî bi Dewletên Yekbûyî re danûstandinên serketî kir da ku tansiyonên Şerê Sar kêm bike. Di sala 1964-an de, serokatiya Kremlînê ew ji desthilatê derxist, li şûna wî Leonid Brezhnev wekî Sekreterê Yekem û Alexei Kosygin wekî serokwezîr hate danîn.

Krûşçev di sala 1894an de li gundekî rojavayê Rûsyayê hatiye dinyayê. Di xortaniya xwe de wek karkerê metalê xebitî û di dema şerê navxweyî yê Rûsyayê de komîserê siyasî bû. Di bin sponsoriya Lazar Kaganovich de, wî di hiyerarşiya Sovyetê de xebitî. Wî piştgirî da paqijkirinên Yosîf Stalin û bi hezaran girtin pejirand. Di sala 1938 de, Stalîn ew şand ku rêveberiya KSS ya Ukraynayê bike, û wî li wir paqijkirinan berdewam kir. Di dema ku li Yekîtîya Sovyetê wekî Şerê Wetenyê yê Mezin dihat zanîn, Krûşçev dîsa komîser bû, di navbera Stalîn û generalên wî de navbeynkar bû. Krûşçev di parastina Stalîngradê de amade bû, rastiyek ku wî di tevahiya jiyana xwe de serbilindiyek mezin pê girt. Piştî şer, ew vegeriya Ukraynayê berî ku wekî yek ji şêwirmendên nêzîk ên Stalîn li Moskowê were vexwendin.