Rededey

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Rededey
Image dans Infobox.
Jidayikbûn
Çerkezî (en)Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Mirin
Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Çerkezî (en)Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Navê rastî
РидадэLi ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Pîşe
DesthilatdarLi ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Malbat
Redegin (d)Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre

Rededey yan jî Ridad (wekî Ridade jî tê zanîn; bi zimanê çerkezî: Рэдэдэй, Ридэд; bi zimanê rûsî: Редедя), ni hêza xwe ya bedenî li ber xwe daye û bernavka "Giant Rededey" hatiye naskirin.[1] Rededey bi duela xwe ya bi mîrê rûsî Mstislav re tê zanîn.[2]

Jînenîgarî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Wêneyê ku têkoşina di navbera Rededey û Mstislav de nîşan dide

Agahiyên li ser Rededey ji dîroka devkî ya Çerkezan û çavkaniyên nivîskî yên rûsî hatine wergirtin. Di malbateke esilzade ya ji eşîreke çerkez ku bi navê Kasog tê zanîn de hatiye dinê.[3]

Mîrekên bibandor ên Çerkesyayê bi awayekî periyodîk diciviyan da ku Serokek (Пщышхо) hilbijêrin. Li ber çavê çavdêrên biyanî, mîrê sereke wekî qralê gelê Çerkez dihat hesibandin.[4] Lêbelê, mîrîtî bi piranî otonom bûn û sernav bi piranî sembolîk bûn. Rededeyê ku bi jêhatî û zîrekiya xwe ya leşkerî derdikeve pêş, bandora xwe li ser hemû eşîrên çerkezan damezrand û ji hemî mîrên çerkezan sonda pêvgirêdayî werdigire û wek Mîrê Çerkesan (Mîrê Zih-Kasog) tê hilbijartin. Rededey ku di çavkanîyên devkî yên çerkesî de rolek girîng lîstiye, li gorî van çavkaniyan “wî ji jiyana xwe zêdetir ji welatê xwe hez kiriye”. Li gorî heman çavkaniyan “Ji Rededey bihêztir Çerkez tunebûye”.[5]

Çavkanî[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

  1. ^ "НЭБ - Национальная электронная библиотека". rusneb.ru - Национальная электронная библиотека (bi îngilîzî). Tarîxa gihiştinê 15 gulan 2023.
  2. ^ Natho, Kadir I. (3 kanûna pêşîn 2009). Circassian History (bi îngilîzî). Xlibris Corporation. ISBN 978-1-4653-1699-8.
  3. ^ Natho, Kadir I. (3 kanûna pêşîn 2009). Circassian History (bi îngilîzî). Xlibris Corporation. ISBN 978-1-4653-1699-8.
  4. ^ [https://web.archive.org/web/20131017005627/http://www.elot.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=1822 "Circassian Site | ����� ���� | eLot.ru - ��������: ����� �����-���������� ������������"]. web.archive.org. 17 çiriya pêşîn 2013. Ji orîjînalê di 17 çiriya pêşîn 2013 de hat arşîvkirin. Tarîxa gihiştinê 15 gulan 2023. {{cite web}}: di |title= de di cihê 19 de replacement character heye (alîkarî)
  5. ^ "НЭБ - Национальная электронная библиотека". rusneb.ru - Национальная электронная библиотека (bi îngilîzî). Tarîxa gihiştinê 15 gulan 2023.