Here naverokê

Zeynel Ebîdîn Bîn Elî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Zeynel Ebîdîn Bîn Elî
Image dans Infobox.
Serokê Rêxistina ji bo Yekîtiya Afrîkayê (d)
-
Hosni Mubarak (en)
Meles Zenawi (en)
President of Tunisia (en)
-
Habib Bourguiba (en)
Mohamed Ghannouchi (en)
Prime Minister of Tunisia (en)
-
Rachid Sfar (en)
Hédi Baccouche (en)
Minister of Interior (d)
-
Mohamed Mzali (en)
Habib Ammar (d)
Jidayikbûn
Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Hammam Sousse (en) (French protectorate of Tunisia (en))Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Mirin
Cihê goristanê
Cenetûl Baqî (en)Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Navê rastî
زين العابدين بن عليLi ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Hevwelatî
French protectorate of Tunisia (en), TûnisLi ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Cîwar
Perwerde
École Spéciale Militaire de Saint-Cyr (en)Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Pîşe
Xwişk û bira
Habib Ben Ali (en)Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Hevjîn
Naïma Ben Ali (en) (ji heta )
Leïla Ben Ali (en) (dp. )Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Zarok
Nesrine Ben Ali (d)Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Xizm
Slim Chiboub (en) (son-in-law)
K2Rhym (en) (son-in-law)Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Partiyên siyasî
Socialist Destourian Party (en) (-)
Constitutional Democratic Rally (en) (-)
Siyasetmedarê serbixwe (en) (dp. )Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Artêş
Tunisian Armed Forces (en)Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Payeya leşkerî
General (en)Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre
Xelat
Lîsteya berfireh
Grand Star of the Decoration for Services to the Republic of Austria ()
Grand Cross of the Legion of Honour (en) ()
Nîşana Terîqeta Îsabela Katolîk (d) ()
Grand Cross of the Order of Good Hope (d) ()
Grand Cross of the Order of Prince Henry (d) ()
Collar of the Order of the Star of Romania (d) ()
National Maltese Order of Merit (en) ()
Grand Cross of the Order of Saint-Charles (d) ()Li ser Wîkîdaneyê bibîne û biguhêre

Zeynel Ebîdîn Bîn Elî an jî tenê Bîn Elî an Ezîn (bi erebî: زين العابدين بن علي, jdb. 3ê îlona 1936 – 19 îlon 2019), siyasetmedarekî tûnisî bû, ku ji sala 1987ê heta 2011ê duyemîn serokomarê Tûnisê bû. Di wê salê de, di dema şoreşa Tûnisê de, ew ji desthilatê hat xistin û reviya Erebistana Siûdî.

Bîn Elî di cotmeha 1987ê de wek serokwezîr hate tayînkirin. Di 7ê mijdara 1987ê de bi derbeyeke bêxwîn bû Serokkomar.[1] Bîn Elî rejîmeke otorîter bi rê ve dibir.[2] Ew di gelek hilbijartinên ne-demokratîk de dihate hilbijartin û bi piraniyên bêhempa bi ser diket, ku her carê ji %90 dengan derbas dikir. Ew heta hilbijartina wî ya dawî ya di 25 cotmeha 2009ê de wiha ma.[3] Bîn Elî lîderê herî dawî bû ku ji Bihara Erebî sax bifilite. Wek mînak, li ser revîna wî serokwezîrê misirî Husnî Mubarek di sibata 2020ê de li welatê xwe mir.

Di 14ê Çileya 2011ê de, piştî mehekê xwepêşandanên li dijî desthilatdariya wî, ew tevî hevjîna xwe Leïla Bîn Elî û sê zarokên xwe reviya Erebistana Siûdî. Hikûmeta demkî ya Tûnisê ji Interpolê xwest ku biryara girtinê ya navneteweyî derbixe, ji ber ku wî bi şûştina pereyê û bazirganiya narkotîkê tawanbar dikir. Dadgeheke tûnisî di 20ê hezîrana 2011ê de bi awayekî negirtî cezayê hepsa hetahetayî li wî û jina wî birî, bi hinceta dizî û xwedîkirina neqanûnî ya pere û zêran.[4][5] Di hezîrana 2012ê de, dadgeheke tûnisî ji ber teşwîqkirina tundûtûjiyê û kuştinê, bi awayekî negirtî cezayê hepsa hetahetayî lê birî. Dadgeheke din a leşkerî jî di nîsana 2013ê de ji ber tepeserkirina tundûtûjî ya protestoyên li Sfaxê cezayê hepsa hetahetayî lê birî.[6] Wî yek ji wan cezayan nexwar, dûv re li Cide, Erebistana Siûdî, di 19ê îlona 2019ê de di 83 saliya xwe de piştî nêzîkê deh salan li sirgûnê mir.

  1. ↑ "A COUP IS REPORTED IN TUNISIA - The New York Times". web.archive.org. 13 hezîran 2018. Ji orîjînalê hat arşîvkirin. Roja arşîvkirinê: 13 hezîran 2018. Roja gihiştinê 17 kanûna pêşîn 2024.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (lînk)
  2. ↑ Wolf, Anne (2023). Ben Ali's Tunisia: Power and Contention in an Authoritarian Regime (bi îngilîzî). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-286850-3.
  3. ↑ "Ben Ali, sans discussion - ParisMatch.com" (bi fransizî). Roja gihiştinê 17 kanûna pêşîn 2024.
  4. ↑ "Zine El Abidine Ben Ali, Former Tunisian President, Sentenced To 35 Years In Jail For Theft, Unlawful Cash And Jewelry Possession | HuffPost". web.archive.org. 20 çiriya pêşîn 2017. Ji orîjînalê hat arşîvkirin. Roja arşîvkirinê: 20 çiriya pêşîn 2017. Roja gihiştinê 17 kanûna pêşîn 2024.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (lînk)
  5. ↑ "Ben Ali sentenced to 35 years in jail | World news | The Guardian". web.archive.org. 7 nîsan 2017. Ji orîjînalê hat arşîvkirin. Roja arşîvkirinê: 7 nîsan 2017. Roja gihiştinê 17 kanûna pêşîn 2024.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (lînk)
  6. ↑ "Tunisia's Ben Ali sentenced over protesters' deaths - BBC News". web.archive.org. 17 hezîran 2019. Ji orîjînalê hat arşîvkirin. Roja arşîvkirinê: 17 hezîran 2019. Roja gihiştinê 17 kanûna pêşîn 2024.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (lînk)