Zimanê îngilîzî

Ji Wîkîpediya

Zimanê îngilîzî (bi înglîzî: English) zimanê serekî yê li welatên Britanya, Dewletên Yekbûyî yên Emerîkayê, Keneda, Awistralya, Zelandaya Nû û hin welatên din e. Îngilîzî zimanek ji binemala zimanên hindo-ewropî ye. Li gelek welat ên din jî wek zimanê fermî û herwisa li piraniya welatên dinyayê wek zimanê duhem tê bikarhînan. Ew niha bûye zimanê serekî yên têkiliyên navneteweyî.

Tabloya Naverokê 1 Berfirehbûna zimanê îngilîzî 1.1 Zimanê fermî 1.2 Bikaranînên din 2 Girêdanên derve 2.1 Ferheng

[biguherîne] Berfirehbûna zimanê îngilîzî

Zimanê îngilîzî îro li seranderê cihanê ji aliyê 340 milyon kesî weke zimanê zikmakî tê axaftin, ango 340 milyon kes îngilîzîaxêv in. Eger kesên ku îngilîzî weke zimanê duyemîn diaxivin jî werin jimartin, wê demê hejmara îngilîzîaxêfan digihijê 510 milyon kesan.

Şîn: Welatên ku îngilîzî zimanê fermî anjî de-facto-fermî ye. Heleşîn: Welatên ku îngilîzî li wan tê axaftin, lê ne zimanê fermî ye. Li Yekîtiya Ewropayê îngilîzî zimanekî fermî ye. (Tiqandina ser herêman derbasî gotarên li ser wan herêman dikê)

[biguherîne] Zimanê fermî

Îngilîzî zimanê fermî yê van dewletan e. Hejmarên li paş dewletan hejmara kesên ku îngilîzî zimanê wan ê zikmakî ye:

Antigûa û Berbûda Awistralya 16 Milyon Bahamas Bangladeş Barbados 13.000 Belîze Botswana Domînîk Fîjî 15.000 Gambia Ghana Grenada Guyana Hindistan 320.000 Îrland 4 milyon Jamaika Kamerûn Kanada 17,1 milyon Kenya Kiribati 340 Lesotho

Liberia 69.000 Malawi 16.000 Malta 2.400 Giravên Marşal Mauritius 3.000 Mîkronezya 3.500 Namibia 11.000 Nauru 560 Zelandaya Nû 3 Milyon Nigeria Niue Pakistan Palau 20.000 Papûa Gîneya Nû 50.000 Filîpîn derdora 40.000 (bêtir kesen amerikî) Rwanda Giravên Salomon Zambiya 41.000 Samoa Seyşelan 1.600 Sierra Leone

Zîmbabwe 375.000 Singapûr 227.000 Saint Kitts û Nevîs St. Lucia Saint Vincent û Granada Afrîkaya Başûr 3,5 Milyon Swaziland Tanzanya Tonga Trînîdad û Tobago Tuvalu Uganda Vanuatu 1.900 Yekîtiya Keyaniyê ya Brîtanyaya Mezin û Bakurê Îrlandê 55 milyon Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê 210 milyon (zimanê fermî tenê li çend dewletên federal, li asta dewletê tenê de facto: binêre Zimanên li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê)

Wekîdin zimanê îngilîzî yek ji 23 zimanê fermî yê Yekîtiya Ewropayê, zimanê fermî yê Yekîtiya Efrîqayê, yê Rêxistina Dewletên Amerîkayê û yek ji şeş zimanên fermî yê Neteweyên Yekbûyî ye.

[biguherîne] Bikaranînên din

Îngilîzî weke zimanê danûstendinê li van dewlet û herêman tê bikaranîn:

• Gibraltar
• Hongkong
• Îsrael
• Malezya
• St. Martîn
• Somaliya
• Kîpros

[biguherîne] Girêdanên derve

• National Clearinghouse for English Language Acquisition
• Accents of English from Around the World Hear and compare how the same 110 words are pronounced in 50 English accents from around the world - instantaneous playback online
• The Global English Survey Project A survey tracking how English is used by non-native speakers around the world
• 6000 English words recorded by a native speaker
• More than 20000 English words recorded by a native speaker

[biguherîne] Ferheng

• Merriam-Webster's online dictionary
• Oxford's online dictionary
• dict.org
• English language word roots, prefixes and suffixes (affixes) dictionary
• Collection of English bilingual dictionaries
• Dictionary of American Regional English